Arap dilinde delâlet gelişimi(İbn Mâlik'in İkmâlu'l-İ'lâm bi Teslîsi'l-Kelâm adlı eseri örneği)
Semantic development in Arabic language (The book of Ibn Mâlik Ikmâlu'l-İ'lâm bi Teslîsi'l-Kelâm a sample)
- Tez No: 471074
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAHYA SUZAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Anlam bilim, Anlamsal değişim, Arapça, Dilbilgisi, Dilbilim, Lafız, İbn Malik, Semantics, Semantic change, Arabic, Grammar, Linguistics, Listeral, İbn Malik
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İbn Mâlik'in İkmâlu'l-İ'lâm bi Teslîsi'l-Kelâm adlı eseri bağlamında evrim olgusunu tahsîs, ta'mîm ve anlamın intikali şeklindeki üç tezahürüyle ele almaktadır. Çalışmamızda İbn Mâlik'in eserinde geçen bazı müselles lafızların delâlet gelişimi tespit edilmekle yetinilmemiş, bu lafızların ilk anlamları en önemli lügat ve dil kaynaklarına başvurularak açıklanmıştır.Lafzın gelişimdeki kaynağı tahlil edilmiştir. Lafızların delâlet gelişimde tahsîs, ta'mîm ya da mecâz yoluyla intikalleri sayesinde edindikleri şekiller açıklanarak lafızların gerçek ve mecâz anlamlarının birleşmesindeki alaka izah edilmiştir. Bütün bunlar yapılırken modern dilbilimin verilerinden istifade edilmiştir. Müselles kapsamına giren lafızların gelişim sürecinde kazandıkları yeni anlamları üzerinde de durduğumuz bu çalışmada şu sonuca varılmıştır: Arap dilindeki kelimeler, sosyal gelişime bağlı olarak sürekli bir gelişim halindedir. Dolayısıyla klasik kaynaklarda çeşitli tezahürleriyle delâlet gelişimin bir esasının bulunduğunu söylemek mümkündür. Buna bağlı olarak çalışmamız, klasik kaynaklardan biri olan el-İkmâl'de delâlet gelişimin tezahürlerini incelemek suretiyle bu esası desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
The research is an attempt to identify the phenomenon of semantic development in its three manifestations-which the modern linguists have explained (customization, generalization and the transfer of significance) in the book (İkmâlu'l-İ'lâmbi Teslîsi'l-Kelâm) to İbn Mâlik. The research has monitored the development of some of the trigonometric words that mentioned by İbn Mâlik in his book, besides to that, the research is basing on these words, by indicating its origin through the reference to the most important dictionaries and language books, by analyzing the meaning of the word and the form it has been taken from ,the development of the allocation, (Metaphor and metaphor) by explaining the relationship that concluded from the involvement of real and figurative stakeholders, all this was in line with the modern linguistic lesson and his attitude towards this semantic development. The research also focused on the meaning and the study of it which leaded the research to the following results of are: that the words in the Arabic language in a constant development because of social development, and it can be said that there is a basis for the development of semantic different manifestations in the books of the ancients, and this is what the research sought to emphasize by monitoring the manifestations of the development of all kinds of semantic books of ancient books.
Benzer Tezler
- Arap dilinde semantik gelişim
Semantic development in the Arabic language
HADİEH NASİF
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Doğu Dilleri ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR KINAR
- İbn Hişamı'n“Şerh'u Katri'n-Neda ve Bellus-Sadâ”adlı eserinde istişhad ettiği ayetler
Hişam's son“Katrun-Neda and Bellus-Sada”with the name of written work is evideence tomake verse of the Qran
MEHMET HADİN TUTKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KIRKIZ
- Arap dilinde morfolojik anlam
Morphological meaning in Arabic language
BÜŞRA GÜRPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DilbilimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET MÜCAHİT ASUTAY
- Vaz'ilminin doğuşu, tarihi gelişimi ve diğer disiplinlerle ilişkisi
The birth of the science of coinage, its historical growth and its relation with other sciences
İBRAHİM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Doğu Dilleri ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET SOYSALDI
- Kürâunneml'in sözlükçülüğü ve anlam teorisi: El-Münecced fi'l-luġa örneği
The lexicography and semantic theory in kurāʿ al-naml: The example of al-Munajjad fī al-luġha
ŞEYMA SAVAŞ DEVECİ
Doktora
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN EGE