The structure of diye clauses in Turkish
Türkçe'de diye tümceciklerinin yapısı
- Tez No: 477413
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE HAMİDE ASLI GÖKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Cümle, Cümle yapısı, Dilbilgisi, Dilbilim, Türkçe, Sentence, Sentence structure, Grammar, Linguistics, Turkish
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, alanyazında sınırlı sayıda çalıĢmada bahsi geçen ancak kapsamlı bir şekilde çalışılmamış olan Türkçe'nin bir yantümce bağlacı diye'nin biçim-sözdizimsel özelliklerini araştırmaktadır. TS Derlemi ve ODTÜ Derlemi'nin kapsamlı analizleri diye'nin Türkçe‟de yalnızca çok sık kullanılan bir sözcük olduğunu değil, aynı zamanda çeşitli işlevleri olduğunu da ortaya çıkarır; (i) sebep, amaç / sonuç bildiren tümleyici öbeği seviyesindeki zarf yan tümcelerinde; (ii) iletişim fiillerinin (de- hariç), algılama ve biliş fiillerinin, ve duygu fiillerinin fiil öbeği seviyesindeki niteleme zarf yan tümcelerinde ve biliş fiilleri düştüğü zaman varsayım, anlayış, önlem ve anlaşma zarf yan tümcelerinde; (iii) sıfat tümcelerinde görülür. Bu tez çalışması boyunca, ana tümce ve yantümce arasındaki sözdizimsel ilişkiyi daha iyi anlamak için çeşitli sınamalar üzerine yoğunlaşıyorum. Sonuçlar gösteriyor ki (i) diye için tek bir analiz söz konusu olamaz, diye hem di- ve -ye olarak bölünebilir hem de tek bir kelime olarak var olmaktadır; (ii) bölünebilir diye alıntılar içindeki kişi özellikli zamirleri işleyen bir işlemcinin varlığına sebep olur. Bu tür diye ile birlikte gözlemlenen zarf yantümceleri doğası gereği de- fiilinin içeriğini belirten niteleme zarf yan tümceleridir. Diye sadece de- fiili ile art arda geldiğinde niteleme zarf yan tümcelerini belirtemez çünkü kişi özellikli zamirler üzerinde işlem yapması gereken iki işlemci türetmenin çökmesine neden olur. Böyle olmadığı durumlarda ise türetme çökmez çünkü diye ve de- fiili farklı bürün öbeklerinde bulunmaktadırlar.
Özet (Çeviri)
This study investigates morpho-syntactic properties of the subordinator diye in Turkish, which is mentioned in a limited number of studies in the literature but not studied in a comprehensive way. An exhaustive analysis of TS Corpus and METU Corpus reveals that diye not only is a very frequent word in Turkish but also has various functions; it occurs in (i) CP level adverbial clauses denoting reason, purpose / result; (ii) VP level adverbials denoting manner with verbs including verbs of communication, perception and cognition, and emotion, and assumption, understanding, precaution, an agreement when verbs of cognition are dropped; (iii) adjectival clauses. Throughout this thesis, I focus on various tests to better understand that syntactic relationship between the matrix clause and the subordinate clause. The results indicate that (i) there is no unified diye, but two different realizations: non-decomposable (lexicalized) diye, and another one that can be decomposed into de+ye (say+Optative); (ii) connected to the decomposable diye, I argue that there is an operator that shifts the indexicals. The adverbials clauses with a decomposable diye are manner adverbials which by nature introduces the content of the verb de- „say‟. The only time diye cannot mark manner adverbials is when it occurs successively with the verb de- „say‟. I claim that because of the two operators that need to operate on the indexicals inside the quotations at the same time, the derivation crashes. However, when they do not occur successively, the derivation does not crash for prosodic reasons.
Benzer Tezler
- Yûsuf Sûresi örneğinde Arap dilinde mansûbât
The concept of mansubât in the Arabic language in the example of Surah Yûsuf
ENES GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHABETTİN ERGÜVEN
- Türkçe bildiri tümcelerinde yüklemin yapılanışı: Belirtiler ve anlamları
The predicate structure of Turkish declarative clauses: Markers and their meanings
ZHAO LIU
- Türk sinemasında 1983-1991 yılları arasında çekilen filmlerde yeni orta sınıf habitusu
New middle class habitus in turkish cinema at movies that shot between the years of 1983-1991
EMİNE SEVDE YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
SosyolojiAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. N. AYSUN YÜKSEL
- Geleneksel Antakya evlerinin yapısal sistemlerinin fiziksel çevre denetimi bağlamında analizi
Analysis of the structural systems of traditional Antakya houses in the context of physical environmental audit
SEMANUR DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN UŞMA
- Some Semantic problems in teaching english to turkish students at university
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ GÜLEL
