Geri Dön

Kaşgar'da 1923-1940 arası basılan yayınların dili: Çağatayca ve Yeni Uygurca ile karşılaştırma

Language of publications issued in Kasghar in the years between 1923 and 1940: A comparison with Chagatai and new Uigur languages

  1. Tez No: 517958
  2. Yazar: ADEM YELOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEHAN DENİZ ABİK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Çağatayca, Yeni Uygurca, Zebur, Şarki Türkistan Hayatı, Erkin Türkistan, Yeni Hayat, Dil özellikleri, Doğu Türkistan, Gazeteler, Karşılaştırmalı dil bilgisi, Türkistan, Uygurca, Chagatai, New Uigur, Psalter, Şarki Türkistan Hayatı, Erkin Türkistan, Yeni Hayat, Language features, East Turkhistan, Newspapers, Comparative grammar, Turkistan, Uighur language, Chagatay language
  7. Yıl: 2018
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada başta Doğu Türkistan'da bulunan Uygurlar tarafından kullanılan Uygurcanın 1923-1940 yılları arasındaki dil özellikleri Çağatayca ve Yeni Uygurca ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar Orta Asya İslami Türk yazı dili olan Çağatayca, mahallî şivelerin yazı dili olması ile bu bölgede yerini Yeni Uygurcaya bırakmıştır. Yeni Uygurca genel bir kanı olarak 1955 sonrası resmiyet kazanmıştır. Kimi araştırmacılar ise Yeni Uygurcanın 1930'lu yıllarda kendini göstermeye başladığı fikrindedir. Bu fikirler doğrultusunda ulaşabildiğimiz eserlerden hareket ederek Yeni Uygurcanın 1923-1940 yılları arası durumu yani Çağataycadan Yeni Uygurcaya geçiş dönemi dil özellikleri bakımından incelenmiştir. Belirlenen özellikler Çağatayca ve Yeni Uygurca ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın malzemesini, Kaşgar'da 1923 yılında İsveçlilerin matbaasında basılan Hz. Davud'un Zebur'u ve 1933-1937 yılları arasında Kaşgar'da çıkarılan Şarkȋ Türkistan Hayatı, Erkin Türkistan ve Yeni Hayat adlı gazeteler oluşturmaktadır. Öncelikle metinlerin çeviri yazısı yapılmış, metinlerin gramatikal dizini çıkarılmış, ses ve şekil bilgisi özellikleri belirlenmiş ve bunlar Çağatayca ve Yeni Uygurca ile karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgulardan hareket ederek metinlerin dilinin nasıl bir özellik gösterdiği, Çağatayca mı yoksa Yeni Uygurcaya mı daha yakın olduğu üzerinde durulmuştur.

Özet (Çeviri)

In this essay, language features of New Uigur Language, spoken by Uigurs in East Turkestan in the years between 1923 and 1940, are examined by comparison with Chagatai and today's New Uigur Langauge. In the beginning of 20th century, Central Asian Islamic Turkish written language Chagatai gave its place to local dialects which started to be preferred literary languages. It's widely accepted that New Uigur Language, one of aforementioned local dialects, became widespread after 1955. According to some researchers, it is possible to be seen traces of New Uigur Language in the 1930s. The period of 1923 -1940, the transition period from Chagatai to New Uigur, is examined in terms of language features with reference to publications available. The features specified are compared with the features of Chagatai and Today's New Uigur Languages. Study materials contains Psalter of King David printed in a swedish print house in Kasghar in 1923 and newspapers named Şarki Türkistan, Erkin Türkistan ve Yeni Hayat issued in Kasghar between 1933 – 1937. First texts are translated, second grammatical index of text formed, third features of phonetics and morphology determined and finally the findings are compared to Chagatai and Today's New Uigur Languages. In the end, language features of texts are shown by evaluating the findings.

Benzer Tezler

  1. Kapak onarım cerrahisi açısından insan kadaverik mitral kapak kompleks anatomisinin kritik analizi

    Başlık çevirisi yok

    ALİ FUAT KARAÇUHA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiAnkara Üniversitesi

    Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET RÜÇHAN AKAR

  2. Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi

    The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage

    BEŞİR ANDAÇ AKSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN

  3. Sporcularda antrenman sonrası farklı toparlanma protokollerinin kas hasarının önlenmesine etkisi

    Effect of different recovery protocols on prevention of muscle damage after training of athletes

    BİNNUR ÇELEBİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    SporGazi Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEMAL TAMER

  4. Soya sütünün kaşar peyniri üretiminde kullanım olanakları

    The use of soy milk in the production of“kaşar”cheese

    OĞUZ GÜRSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Gıda MühendisliğiPamukkale Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. RAMAZAN GÖKÇE

  5. Farklı protein içeren rasyonlarla beslenen broiler tipi civcivlerin ergin döneme kadar M. Pectoralis Superficialis ve M. Biceps Femoris kaslarının gelişmesinin histomorfolojik ve histokimyasal yöntemlerle incelenmesi

    Histomorphologic and histochemical observations of the developments of M. Pectoralis Superficialis and M. Biceps Femoris in broiler chicks fed by different protein levels containing rations until adolescence

    İHSAN ÇÖREKÇİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Morfolojiİstanbul Üniversitesi

    DOÇ.DR. SUZAN DAĞLIOĞLU