Birinci basamakta çoklu ilaç kullanan hastalarda ilaç kullanımını etkileyen faktörler, sosyal destek durumu ile anksiyete ve depresyon riskinin belirlenmesi
Investigation of factors affecting multi drug use in primary care, determination of perceived social support and risk of anxiety and depression
- Tez No: 522373
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Polifarmasi, anksiyete, depresyon, sosyal destek, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Risk faktörleri, İlaç kullanımı, İlaç kullanımını değerlendirme, Polypharmacy, anxiety, depression, social support, Primary health care, Risk factors, Drug utilization, Drug utilization review
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Çoklu ilaç kullanımı (polifarmasi) dünyada giderek artan bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Uygunsuz ilaç kullanım alışkanlıkları, olumsuz ilaç etkileşimleri ve yan etkileri bireylerde tedaviyi zorlaştırmaktadır. Bu araştırmanın amacı; aile hekimliği birimlerinde takip edilen erişkin hastalarda polifarmasi oranlarında artışa neden olabilecek faktörleri incelemek ve çoklu ilaç kullanan hastalarda sosyal destek ve anksiyete-depresyon riskini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma; Adana ilinde belirlenen 3 adet Aile Hekimliği Biriminde 1 Ocak 2018 - 28 Şubat 2018 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmaya 18 yaş üstü iki ve üzeri ilaç kullanan 393 hasta dahil edildi. Araştırmaya katılan hastaların sosyodemografik verileri ve antropometrik ölçümleri kaydedilerek, hastalarda polifarmasiye neden olabilecek risk faktörleri sorgulandı. Sonrasında katılımcılara Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD) uygulandı. Anket hastaların onamı alındıktan sonra yüzyüze görüşme tekniği ile araştırmacı tarafından uygulandı. Verilerin analizi için Bağımsız Örneklemli T testi, One Way Anova testi, Ki Kare testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesi Statistical Package For Social Sciences (SPSS) Version 16.0 for Windows paket programı kullanılarak yapıldı; p <0.05 olduğu durumlarda aradaki fark anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 393 bireyin % 52.9'u kadın, % 47.1'i erkek idi. Yaş ortalaması 60.13±11.08 idi. Çalışmaya katılan bireylerin ortalama kronik hastalık sayısı 2.77±1.26 idi. Bireylerin %69'unda hipertansiyon (HT), %46.3'ünde diyabetes mellitüs (DM), %33.3'ünde koroner arter hastalığı (KAH) mevcuttu. Katılımcıların ortalama kullandıkları ilaç sayısı 4.76±2.26 idi. Katılımcıların %31.3'ünde depresyon riski, %24.2'sinde anksiyete riski mevcuttu. Kadınlarda, 65 yaş altı bireylerde, düşük eğitim düzeyinde olanlarda ve eşi olmayanlarda anksiyete ve depresyon riski istatistiksel yönden anlamlı olarak daha yüksekti. Yaş arttıkça algılanan sosyal destek puanı azalmaktaydı. Kullanılan ilaç sayısı ile algılanan sosyal destek arasında anlamlı ilişki tespit edilmedi. Yaş, kronik hastalık sayısı ve reçetesiz ilaç kullanma arttıkça kullanılan ilaç sayısı da artmaktaydı. Sonuç: Çoklu ilaç kullanan bireylerde; özellikle de yaşlılarda fiziksel ve ruhsal olarak önemli sorunlar oluşmaktadır. Akut ve kronik hastalıkların yönetiminde; hastanın kullandığı tüm ilaçlar göz önüne alınarak polifarmasi ile mücadelede aile hekimlerine önemli görevler düşmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Multidrug use (polypharmacy) is the increasing problem in the world. Habits of inappropriate drug use, adverse drug interactions and side effects make treatment difficult for these patients. The aim of this study was to investigate the factors that may cause an increase in the rate of polypharmacy in adult patients followed in primary care and to determine the risk of social support and anxiety-depression in patients with multiple drug use. Material and Methods: This cross sectional study was conducted in 3 family medicine units in Adana province between January 1st 2018 – February 28 st 2018. The study included 393 patients who were receiving per day two or more drugs and the age of 18 years and over. Sociodemographic data and anthropometric measurements of the participants included in the study were recorded and risk factors that may cause polypharmacy in patients were questioned. Then Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and Hospital Anxiety Depression Scale (HAD) were applied to the participants The questionnaire was applied by face to face interview technique after the consent of the participants was obtained. For data analysis we used İndependent Sample T test, One Way Anova test, Chi-square test and Spearman correlation analysis. Data analysis was performed by SPSS 16. In cases where p <0.05, the difference was considered significant. Results: Out of 393 participants 47.1% were males and 52.9% were females. Mean age of the participants was 60.13±11.08 years. The mean number of chronic diseases was 2.77 ± 1.26. 69% of the participants had hypertension (HT), 46.3% had diabetes mellitus (DM) and 33.3% had coronary artery disease (CAD). The mean number of drugs used by the participants was 4.76 ± 2.26. 31.3% of the participants had depression risk and 24.2% had anxiety risk. The risk of anxiety and depression was found to be significantly higher in those younger than 65 years of age with lower levels of education and single. The perceived social support score decreased as age increased. No significant relationship was found between the number of drugs used and the perceived social support. The number of drugs used increased as the age, number of chronic diseases and the use of over-the-counter medications increased. Conclusion: Polypharmacy causes significant physical and mental problems in patients, especially in the elderly. In management of acute and chronic diseases; all the medications being used should be taken into consideration and family physicians who work in primary care in have important duties fighting against polypharmacy.
Benzer Tezler
- Hipertansiyon hastalarında tedaviye uyum: Hill-Bone ölçeği ile bir değerlendirme
Treatment adherence in hypertension patients: an evaluation with the Hill-Bone scale
ÖMER MUHTAR YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
DR. HATİCE RUMEYSA SELVİ
- İlçe hastanesinde aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların polifarmasi hakkında düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of patients' thoughts and attitudes towards polypharmacy in famiily medicine polyclinic in the district hospital
YASİN SÖYLEMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK MISTIK
- Aile sağlığı merkezine başvuran kronik hastalığı olan bireylerin ilaç tedavilerine uyumunum değerlendirilmesi
Evaluation of medication adherence among individuals with chronic diseases who apply to family health centers
ÖMER ALİ AY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA YILDIRIM BAŞ
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üstü bireylerde ağız diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ve klinik kırılganlık durumlarının belirlenerek aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between oral health-related quality of life and clinical frailty in individuals aged 65 and older registered at a family health center
ALİ BAŞBUĞU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM