Motîfên destana Sıyabend û xecê
Siyabend û xecê destaninin motiflerî
- Tez No: 537202
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULHADİ TİMURTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Folklor, destan, Siyabend û Xecê, motif, Kürt motifleri, Folklore, legend, Siyabend û Xecê, motif, Kurdish motifs
- Yıl: 2019
- Dil: Kürtçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmamızın konusu Siyabend û Xecê destanının motifleridir. Bu destan Kürt coğrafyasının birçok bölgesinde anlatılmış ve bu anlatımlarla bazı değişiklikler yaşamıştır. Bu oluşan değişiklikler neticesinde destanın farklı varyantları da ortaya çıkmıştır. Biz çalışmamızda bu destanın altı varyantını tespit ettik. Siyabend û Xecê destanı hem kahramanlık konulu destanlarının özelliklerini hem de aşk konulu destanların özelliklerini içerisinde barındırmaktadır. Folklor, insanların yaşamındaki maddi ve manevi unsurların tamamını içerisinde barındırıp bu unsurları sistematik bir şekilde birbirinden ayırmaktadır. Folklorun içerisinde yer alan efsane, destan masal ve halk hikâyeleri birbirine yakın özellikler taşıdıkları için birbirleriyle çokça karıştırılmaktadır. Bu karışıklığı gidermek amacıyla halk edebiyatının bu türleri hakkında bilgiler verip bunların sınırlarını çizdik. Siyabend û Xece destanı bazı özelliklerinden dolay Kürt edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmamızda bu önemli özellikleri tespit ettik ve sıraladık. Yine bu çalışmamızda bu destanın özetine, kişilerine, mekânlarına ve zamanına yer verdik. Destanın motiflerini tespit ederken Stith Thompson'un Halk Edebiyatının Motif Indeksi ( Motif Index of Folkliterature )ni esas aldık. Bu kaynağı/metodu esas almamızın sebebi, bu eserin halk edebi araştırmacıları tarafından motiflerin sınıflandırılması konusunda yapılan en kapsamlı çalışma olarak kabul edilmesidir. Bu destanda tespit ettiğimiz motifler şunlardır: Üvey anne motifi, rüya motifi, yasak ve ceza motifi, imtihan motifi, aşk motifi, toplum motifi, ölüm motifi, geleceği belirleme motifi, bilge adam motifi, hayvan motifi ve formel sayılar.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The subject of our study is the motifs of Siyabend û Xecê myth. This myth was narrated in almost every area of Kurdish geography and underwent some changes in the process of time. As a resulf of these changes emerged some different variations of the myth. We idatified six variations of this myth. The myth of Siyabend u Xecê includes both features of heroism and love. Folklore contais both physical and spiritual facts in the lives of people and systematically distinguistes these facts. As myth, fabl, story in the folklore bear a lot of similarities, they are being mistaken for each other. To remove all this complicacy, we put some limitations about the features of these genres. because of some properties, the myth Siyabend u Xecê has a sigrificant place in Kurdish literature. We identified these chasacteristics in our study and put them in order. Morever, we mentioned the abstract, persona, places and time of this myth. While identifging these motifs, we depended upon Stith Thompson's“Motif Index of Folkliterature”. The reason why we depended on this source is that it is accepted as the most sophisticated study in classifying motifs. The motifs we identified are: step-mother, dream, community, prohibition and sentence, love and death, determining future, the wise wan, animal and formal numbers.
Benzer Tezler
- Lêkolîneke lı ser motîfên lawıran ên ku dı berhema M. Emîn Bozarslan ya rêzeçîrokên lawıran a bı navê“Meselokên Lawıran”de cıh dıgırın
M. Emin Bozarslan'ın“Meselokên Lawıran”adlı hayvan masalları serisinde yer alan hayvan motifleri üzerine bir inceleme
MUZAFFER EKİNCİ
Yüksek Lisans
Kürtçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMuş Alparslan ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT KAYRİ
- Kırgız destanı“Kız Darıyka”üzerinde bir araştırma
A study on the Kirghiz epic“Kiz Darıyka”
FERAH TÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ALİMCAN İNAYET
- Er Töştük Destanı: İnceleme - metin
Er Töştük Epic: Research - text
ÜNSAL YILMAZ YEŞİLDAL
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PAKİZE AYTAÇ
PROF. DR. ZEKERİYA KARADAVUT
- Tebriz aşıklık geleneğinde destan söyleme
Telling story in ashiq tradition in Tabriz
NABİ KOBOTARİAN
Doktora
Türkçe
2015
Halk Bilimi (Folklor)Çukurova ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERMAN ARTUN
- Kırgız halk destanı“Kız saykal”(İnceleme, metin)
Кыргыз элинин «кыз сайкал» эпосу (анализ, текст)
M.NURULLAH CİCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkiye Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULAYMAN KAYIPOV