Geri Dön

Erken Cumhuriyet Döneminde dinin merkezileşmesine bir örnek: Cuma hutbeleri

Friday khutba sermons: An example of religious centralization in early republician period

  1. Tez No: 538069
  2. Yazar: NURETTİN ÜRÜN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ELÇİN MACAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Siyasal Bilimler, Tarih, Sosyoloji, Political Science, History, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Cuma, Cumhuriyet Dönemi, Din, Din politikası, Diyanet İşleri Başkanlığı, Hutbe, Merkezileşme, İslamiyet, Friday, Republican Period, Religion, Religious policy, Presidency of Religious Affairs, Khutbah, Centralization, Islam
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Erken Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında hutbelerle ilgili iki değişim göze çarpar. İlki 1924 yılında halifeliğin ilgasıyla hutbelerin artık“Cumhuriyetin selamet ve saadetine”okunmasıdır. Böylece hutbeler, alışıla gelen hükümdarın bir sembolü olma işlevini Cumhuriyete, halifeliğin manevi kudretinin zaten Cumhuriyete mündemiç olduğu için ulusa bırakmıştır. İkinci değişim ise bir yıl sonra“hutbelerin tarzında”bir değişiklik yapılarak“hutbe kıraatinin Türkçe okunmasının mecbur tutulması”kararında görülür. Artık hutbelerin, II. Meşrutiyetten beri toplumu aydınlatma, özellikle köylüyü ıslah edip onları talim ve terbiye etme işlevini yerine getirmesi için köy imamları endişesi haricinde hiçbir engel yoktur. 1927 yılında yazılan ilk resmi Türkçe Hutbe mecmuası ile 1936 yılında büyük oranda revize edilen Yeni Hutbelerim mecmuası sadece siyasi elitlerin tahayyüllerini, beklentilerini, söylem ve pratiklerini yansıtmaz. Bu çalışmada hem geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet döneminde modern merkezi devletin iktidar mekanizması bağlamında hutbelerin tarihsel serüveni sembolik, dilsel ve muhteva anlamında takip edilmiş hem de farklı aktörlerin bu sürece katılımları iktidar ilişkileri çerçevesinde analiz edilmiştir. Bununla beraber Erken Cumhuriyet hutbeleri tek tek tasnif edilmiş ve bu hutbelerin beden disiplininden nüfus politikalarına kadar geniş yelpazesi ortaya konmuştur. Gerçekten de bu hutbelerde; iman ve ibadetin düzenlenmesinin yanında, bedenin ıslahı, disipline edilmesi ve hastalıklara karşı koruması, ahlakın tenviri, ailenin ıslahı, nüfusun bol ve zinde olması, toplumun birlik ve beraberlik içinde ve çalışkan olması ve nihayetinde düşmana karşı tayyare ve askere önem verilmesi gibi konular genişçe yer almıştır.

Özet (Çeviri)

İn the early years of Republic, two changes related to khutbas sermons attract the attention. The first change was related to the symbolic of sermons, while the second one was about language and content of khutbas. With the abolition of caliphate in 1924, sermons were started to read on behalf of Republic's“selamet”and“saadet”. In addition to this change, in 1925, the official language of sermons was enforced to be Turkish in the TBMM. Since the II. Meşrutiyet period, there were no longer an obstacle, other than imams that sidetracked sermons from original purposes, which was educating peasants. In this study, the history of sermons -both in the late Ottoman and early Republican eras- is examined in the context of their symbolic, language and context from the perspective of the power relations of the modern state. To this end, 202 different sermons were classified by their contents varied from body discipline to population policies. It is seen that, these sermons, in fact, covered many subjects such as family order, unity and solidarity of the community etc.

Benzer Tezler

  1. Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı

    Başlık çevirisi yok

    RECEP EREN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Uludağ Üniversitesi

    Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi

    Endolymphatic sac surgery in meniere's disease

    NEBİL GÖKSU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Gazi Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı

    The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys

    SERDAR SEZGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gazi Üniversitesi

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri

    Başlık çevirisi yok

    AŞER BENSUSAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...