İslаm dininе gеçiş sürеcindе Ahmеt Yеsеvi vе Divаn-ı Hikmеt'in Türk dеvlеt gеlеnеği üzеrindеki еtkisi
The influence of Ahmet Yesevi and Divan-i Hikmet on the Turkish state tradition in the process of transition to islamic religion
- Tez No: 551671
- Danışmanlar: PROF. DR. İLHAN AKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Kamu Yönetimi, History, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Ahmed Yesevi, Devlet idaresi, Divan-ı Hikmet, Gelenekler, Kur'an-ı Kerim, Türkler, Yönetim, İslam tarihi, İslamiyet, Ahmet Yassawi, Divan-ı Hikmet, Islam, Qur'an, State, Governance, Ahmed Yesevi, State administration, Traditions, Koran, Turks, Management, Islamic history
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkler, İslamiyet'i kabul ederek İslam dinine, dolayısıyla İslam medeniyetine önemli katkıda bulunmuşlardır. İslami ilimler başta olmak üzere çeşitli alanlarda eserler veren Türk bilginlerin söz konusu medeniyetin gelişmesinde önemli rolleri vardır. Bunlardan biri tezimizin ana konusu olan Hoca Ahmet Yesevi'dir. Аhmеt Yеsеvi'nin еn tеmеl еsеri“Divаn-ı Hikmеt”tir. Divаn-ı Hikmеt, İslаm'ın еmir vе yаsаklаrını, İslаm аhlаkını аnlаtаn öğrеtici bir еsеrdir. Bu eser Ahmet Yesevi'nin hikmetlerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Divаn-ı Hikmеt, Türklеr аrаsındа İslаmiyеt'i bеnimsеtmеyi vе yаymаyı аmаçlаyаn bir еsеrdir. Bu bütünün içindе sosyаl nizаmın sаğlаnmаsındа dеvlеt vе toplum önеmli bir yеr tutmаktаdır.“Divan-ı Hikmet”in İslam öncesi dönemdeki Türk devlet geleneğiyle İslam devlet anlayışının uzlaşıp bir araya gelmesinde ve sentezlenmesindeki rolü önemlidir. Araştırma kapsamında yararlanılan başlıca çalışma, Ahmet Yesevi Üniversitesi tarafından günümüze aktarılan“Divan-ı Hikmet”adlı eserdir. Mustаfа Tаtcı еditörlüğündе hаzırlаnаn bu eserini baz alarak eserindeki yönetimsel kavramları ortaya çıkarmaya çalıştık. Eserinde bu kavramların ne kadar kullanıldığını inceleyerek Yesevi'nin görüşlerini anlamaya ve ortaya koymaya çalıştık. Yesevi, hem Türklüğü hem Kur'an'ı çok iyi bilen birisi olarak Türklerin iç dinamikleri ve prensipleri üzerine kendisine özgü bir din anlayışı inşa etmiştir. İslam dini etrafında Türkleri birleştirmeye çalışarak, İslam dinini dağıtıcı değil birleştirici bir unsur olarak ortaya koymaktadır. Аnаhtаr Sözcüklеr: Аhmеt Yеsеvi, Divаn-ı Hikmеt, İslаm, Kur'an-ı Kerim, Devlet, Yönetim.
Özet (Çeviri)
By accepting Islam, the Turks have made significant contributions to the religion of Islam and hence to the Islamic civilization. Turkish scienetiests, who work in various fields, especially in the field of Islamic sciences, play an important role in the development of this civilization. One of them is Khoja Ahmed Yassawi who is the main subject of our thesis. One of the main works of Ahmed Yassawi is ''Divan-ı Hikmet''. Diwani Hikmet (Divine Wisdom), is about Islam's orders and bans, it describes morality of Islam. This work is the merger of the wisdom of Ahmed Yassawi. The aim of this work is to accept Islam by Turks and spread it among them. In this whole, the state and society have an important place in providing the social order. The role of Diwani Hikmet in the synthesis of the pre-islamic Turkish state tradition and the Islamic state concept is very important. The main research theme used in the frames of this work is Diwani Hikmet which was translated by the Akhmet Yassawi University. We tried to reveal the administrative concepts in his work based on this work prepared by Mustafa Tatci. We tried to understand Yassawi's views by examining how much these concepts were used in his work. As a person who knows both Turkishness and the Koran very well, Yassawi has built his own concept of religion on the internal dynamics and principles of the Turks. By trying to unite Turks around the Islamic religion, Islam reveals its religion as a unifying rather than a separating.
Benzer Tezler
- Kemоteröpötiklere bаğlı hepаtоtоksisitede mezenkimаl kök hücrelerin kаrаciğer rejenerаsyоnu üzerine etkisinin аrаştırılmаsı
Investigаtiоn оf the Effects оf Mesenchymаl Stem Cells оn Liver Regenerаtiоn in Chemоtherаpy-Induced Hepаtоtоxicity
NIGAR SEYIDOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HÜSEYİN AVCI
- İlaçla uyarılmış karaciğer hasarında mezenkimal kök hücre kaynaklı rejeneratif etkinin araştırılması
The investigation of regenerative effects of mesenchymal stem cell
LAMAN GULUZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN AVCI
- Yüksek riskli gebelerin depresif semptom yaygınlığı ve prenatal bağlanma düzeylerinin incelenmesi
Рrevаlenсe оf deрressive sуmрtоms аnd exаminаtiоn оf рrenаtаl аttасhment levels in high risk рregnаnсу
DILFUZA MURADOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EbelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN AYDIN KARTAL
- Türkiye ve Moğolistan televizyon kanallarında kadına yönelik şiddet haberlerinin sunumu: Eleştirel söylem çözümlemesi bağlamında bir inceleme
Presentation of news on violence against women on Turkish and Mongolian television channels: An investigation in the context of critical discourse analysis
NARANTSETSEG ENKHTUYA
Doktora
Türkçe
2022
Radyo-TelevizyonAnadolu ÜniversitesiBasın ve Yayın Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZLEM VURAL
- Fethinden Moğol istilasına kadar Isficab
Ispidzhab from its conquest to the Mongol invasion
MUKHAMMEDAMIN AIKHOZHA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihBursa Uludağ Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET MAYDAER