Vardiyalı çalışma sisteminin ve sirkadyen özelliklerin uyku kalitesine etkisi
The effect of shift working patterns and circadian characteristics on sleep quality
- Tez No: 555950
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TOSUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Vardiyalı Çalışma, Uyku Kalitesi, Hemşire, Sirkadyen Özellikler, Hemşireler, Hemşirelik, Hemşirelik araştırmaları, Sirkadiyen ritim, Uyku, Vardiya sistemi, Nurses, Nursing, Nursing research, Circadian rhythm, Sleep, Quality of sleep, Shiftwork system
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma hemşirelerin sirkadyen özellikleri, uyku kalitesi ve gündüz uykululuk durumlarını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırma Haziran-Ekim 2018 tarihleri arasında, Tekirdağ ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı bulunan hastanelerden 50 ve daha fazla sayıda hemşirenin çalıştığı Tekirdağ Devlet Hastanesi, Tekirdağ Çorlu Devlet Hastanesi, Tekirdağ Malkara Devlet Hastanesi, Tekirdağ Çerkezköy Devlet Hastanesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın yürütüldüğü hastanelerde çalışan 504 hemşire araştırmada yer almıştır. Veriler“Hasta Tanılama Formu”,“Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği”,“Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği”,“Epworth Uykululuk Ölçeği”kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, t testi, Mann Whitney U testi, Pearson ki-kare, Kruskal Wallis, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada yer alan hemşirelerin yaş ortalaması 32,32±7,02 yıl olup, %85,9'u kadın, %59,3'ü bekâr, %67,1'i lisans düzeyinde eğitim almıştı. Hemşirelerin Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği toplam puan ortalaması 6,24±3,02 olarak hesaplanmış, %56,2'sinin uyku kalitesinin kötü olduğu belirlenmiştir. Epworth Uykululuk Ölçeği'den aldıkları toplam puan ortalaması 6,64±4,54 olarak hesaplanmış ve %17,9'unda (n=90) artmış gündüz uykululuğu saptanmıştır. Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği toplam puan ortalaması 48,56±8,42 olup, hemşirelerin %11,3'ünün (n=57) kronotip özelliğinin sabahçıl, %20,2'sinin (n=102) akşamcıl ve %68,5'inin (n=345) ara tipte olduğu belirlenmiştir. Gündüz çalışanların %48,4'ünde, vardiyalı çalışanların %57,2'sinde uyku kalitesi kötü olup, vardiyalı çalışanlarda gündüz uykululuğu daha fazladır (p<0,05). Kronotip özelliklerine göre akşamcıl özelliğe sahip olan hemşirelerin uyku kalitesi daha kötü ve gündüz uykululuğu daha fazla bulunmuştur (p<0,01). Sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin uyku kalitesinin artırılması için çalışma düzenlerinin oluşturulmasında sirkadyen özelliklerinin dikkate alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This descriptive study was planned to determine the factors affecting the circadian characteristics, sleep quality, and daytime sleepiness of nurses. The study was conducted between June and October 2018 in the city of Tekirdağ in the Tekirdağ Public Hospital, Tekirdağ Çorlu Public Hospital, Tekirdağ Malkara Public Hospital, and Tekirdağ Çerkezköy Public Hospital , all of which are tied to the Department of Health and all of which employ at least 50 nurses. 504 nurses employed at the aforementioned hospitals were included in the study. Data was collected using a“Patient Identification Form”, the“Diurnal-Nocturnal Scale”, the“Pittsburgh Sleep Quality Scale”, and the“Epworth Sleepiness Scale”. In data evaluation, percentages, mean values, the t test, Mann Whitney U test, the Pearson chi squared test, Kruskal Wallis, ANOVA, correlation analysis, and regression analysis were used. The mean age of the nurses included in the study was 32,32±7,02, 85.9% were female, 59.3% were single, and 67.1% had bachelor's degrees. The total mean score of the nurses from the Pittsburgh Sleep Quality Scale was calculated to be 6,24±3,02, with 56.2% of the nurses having poor sleep quality. The total mean score from the Epworth Sleepiness Scale was calculated to be 6,64±4,54, and daytime sleepiness was found to be present in 17.9% (n=90) of the nurses. The total mean score from the Diurnal-Nocturnal Scale was 48,56±8,42, where 11.3% (n=57) of the nurses were found to be chronotypically diurnal, 20.2% (n=102) were found to be nocturnal, and 68.5% (n=345) were found to be intermediate type. Sleep quality was poor in 48.4% of those who worked during the day and 57.2% of those who worked in shifts, and daytime sleepiness was greater among those who worked in shifts (p<0.05). Nurses who had a nocturnal chronotype were found to have poorer sleep quality and greater daytime sleepiness (p<0.01). According to those results, it is recommended to take circadian characteristics into consideration when forming working patterns in order to increase the sleep quality of nurses.
Benzer Tezler
- Hava yollarında çalışan 20-45 yaş arasındaki kabin memurlarında vardiyalı çalışma sisteminin beslenme durumuna etkisi
The effect of shift working system on nutrition status of cabin officers between20-45 years old working in airlines
ZEYNEP BAYRAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
- Hastanede görev yapan sağlık personelinin uyku kalitesi ve etkileyen faktörler
The sleep quality of the medical personnel which work in hospital and its influential factors
KAMİLE ŞEKERCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Halk SağlığıFırat ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN AÇIK
- Vardiyalı ve vardiyasız sistemde çalışan yetişkin bireylerde beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits, food consumption frequencies and sleep quality in adults working in shift and non shift systems
BÜŞRA ÖZAL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SEYLAM KÜŞÜMLER
- Dönüşümlü şiftlerde çalışan hemşirelerde uyku düzeni değişimlerinin incelenmesi
Investigation of sleep orders changes in nursing who works by rotation shift
MELEK KARAEFE
- Vardiyalı çalışma düzeninin işletmelerdeki yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
ÜLKER ACARER
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiPersonel Yönetimi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı