Current status o radiactive contamination in Turkey after Chernobyl nuclear reactor accident
Çernobil nükleer santral kazasından sonra Türkiye'deki radyoaktif kirliliğinin yeni durumu
- Tez No: 56837
- Danışmanlar: PROF. DR. İNCİ G. GÖKMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Çernobil Nükleer Reaktör Kazası, Cs-137, Sezyum, Radyoaktif Kirlilik, Toprak, Bitki, Çay, Yosun, Transfer Faktörü, Hareket, Radyoaktif kirlenme, Chernobyl Nuclear Reactor Accident, Cs-137, Cesium, Radioactive Contamination, Soil, Plant, Litter, Tea, Moss, Transfer Factor, Migration, Radioactive pollution
- Yıl: 1996
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çernobil Nükleer Kazasından sonra, 30 Nisan 1986 tarihinden itibaren radyoaktif bulutlar Türkiye'ye ulaştı ve ilk önce Trakya ve batı bölgelerini sonrada Doğu Karadeniz Bölgesi kıyılarını etkiledi. İlk günlerde hava, toprak, su, bitki ve çevreyi kirleten bir çok izotop vardı. Dıştan ışınlama ve bitkilerin kökleri tarafından emilme miktarlarının saptanabilmesi için radyonüklitlerin topraktaki hareketlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Günümüzdeki kirlilik düzeyinin, radyonüklitlerin topraktaki hareketlerinin ve bitkilere geçişinin belirlenmesi için Doğu Karadeniz Bölgesinden ve Türkiyenin diğer bölgelerinden Ağustos 1994 yılından başlayarak toprak kesitleri, yüzey toprağı örnekleri, yosun, ot, ve çay örnekleri toplandı. Bütün örneklerin gama ışımaları HpGe dedektörü ilebelirlendi. Günümüzde, bütün örneklerde belirlenen 137Cs ve yalnızca çok kirlenmiş örneklerde ölçülebilen 134Cs izotopları bulunmaktadır. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde, 137Cs aktivitesinin yaklaşık % 80'inin toprağın üst 10 cm'sinde bulunduğu gözlendi. Toprak kesitlerinin nem, organik madde ve pH değerleri sırasıyla % 21.2-43.3, % 7.2-14.5 ve 4.5-6.6 arasında değişmektedir. Doğu Karadeniz Bölgesinde 17 yüzey toprağı, 10 ot ve 22 yosun örnekğinin 137Cs aktiviteleri sırasıyla 35-2230 Bq/kg, 10-830 Bq/kg, and 50-22480 Bq/kg değerleri arasında değişmektedir. Türkiyenin diğer bölgelerinden toplanan yüzey toprağı ve yosun örneklerinin 137Cs aktiviteleri Doğu Karadenizinkinden yaklaşık on kat daha düşüktür. Çay Türkiye'de yalnızca Doğu Karadeniz Bölgesinde yetiştirilmektedir ve yörenin en önemli ürünüdür. Çernobil kazasından sonra 1 986'da çayda yüksek olan aktivite, çay bahçelerinden toplanan çay yapraklarında 33±15 Bq/kg'a ve 1994 yılında piyasadan alınan çay paketlerinde 99±48 Bq/kg'a düşmüştür. Çay bitkisi için topraktan bitkiye geçiş faktörü 0.055±0.011 olarak bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT CURRENT STATUS OF RADIOACTIVE CONTAMINATION IN TURKEY AFTER CHERNOBYL NUCLEAR REACTOR ACCIDENT Akgöz, Müslüm M.S., Department of Chemistry Supervisor: Prof. Dr. İnci G. Gökmen Co- Supervisor Prof. Dr. Ali Gökmen May 1996, 84 pages After the Chernobyl nuclear reactor accident, radioactive plumes arrived Turkey beginning from April 30th, 1986, first affecting Thrace and western parts, then Eastern Black Sea Coast of Turkey. There were several isotopes in the early days which contaminated air, soil, water, plants and the environment. Determination of radionuclide migration through the soil is important for estimation of external irradiation and root uptake of radionuclides by the plants. For determining the current level of contamination, migration of radionuclides through soil and transfer to plants, starting from August 1994, soil cores, surface soil samples, moss, litter and tea samples were collected from several locations on the Eastern Black Sea Coast and from other regions of Turkey. The gamma ray spectra of all the samples were collected with HpGe detector. Nowadays, there are two major gamma ray emitting radionuclides, namely 137Cs, which is seen in all the samples and 134Cs which is observed only in mhighly contaminated samples. It was observed that almost 80 % of the total 137Cs activity was present in the top 10-cm of the soil cores. The range of moisture, organic matter and pH of the soil cores change between 21.2-43.3 %, 7.2-14.5 % and 4.5-6.6, respectively. On the Eastern Black Sea Region, the ranges of 137Cs activities of 17-surface- soil, 10-litter and 22-moss samples change between 35-2230 Bq/kg, 10- 830 Bq/kg, and 50-22480 Bq/kg, respectively. The surface soils and moss samples that were collected from other regions of Turkey contain almost an order of magnitude less 137Cs activity than that of samples collected from Eastern Black Sea Region. Tea is the most important product of the region and cultivated only in the Eastern Black Sea Coast of Turkey. In 1986, the activity in the tea was very high after the Chernobyl accident, but it was reduced to 33±15 Bq/kg in tea leaves collected from the tea gardens and to 99±48 Bq/kg in tea packages that were purchased from the market in 1994. Average soil to plant transfer factor for tea samples was found as 0.055+0.011.
Benzer Tezler
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Karıştırıcılar ve karıştırma kabındaki akım olaylarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NADİR İLTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÖMER SAMİH MERTBAŞ
- Plazma arkı eldesi ve yüzey bölgesi modifikasyonunda kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
ÖZKAN ÖZİPEKLİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Pik demiri ve karbon çeliğinin sulu çözeltiler içindeki korozyon hızının tayini
Determination of the rate of corrosion of the cast iran and carbon steel in the aqueous solutions
EMİNE NAZAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİ YALÇIN