Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duyu profili ve duygusal düzenleme ilişkisi
The relationship between sensory profile and emotion regulation in children with attention deficit hyperactivity syndrome
- Tez No: 568433
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİDEM BEHİCE ÖZTOP
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Duyusal İşlemleme, Duyu Profili, Duygu, Duygusal Düzenleme, Duyular, Duyusal özellikler, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Çocuklar, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Sensory Processing, Sensory Profile, Emotion, Emotion Regulation, Sensation, Sensorial properties, Attention deficit disorder with hyperactivity, Children
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuklarda Duyu Profili ve Duygusal Düzenleme İlişkisi AMAÇ: Bu çalışmada Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocuklarda Duyu Profili (DP) testi yapılarak duyusal işlemleme problemlerinin tespit edilmesi ve bunun duygusal düzenleme problemleri ile olası ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul onayının alınmasının ardından, üniversitemiz Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'mize 01.07.2018 - 01.10.2018 tarihleri arasında başvuran, ilkokul çağında olan ve yaşları 6-10 arasında değişen, ilk kez DEHB tanısı alan 34 erkek çocuk ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş tipik gelişim gösteren 34 sağlıklı çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmacı tarafından Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi - Şimdi ve Yaşam Boyu - Türkçe Versiyonu (ÇGDŞ-ŞY-T) yarı yapılandırılmış tarama görüşmesi yapılmıştır. DEHB tanısı, DSM-5 kriterleri dikkate alınarak, çalışması çocuk ergen psikiyatristi tarafından klinik görüşme ile konulmuştur. Sosyodemografik Bilgi Formu, Conners Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği - Yenilenmiş Uzun Form (CEDÖ-YU), Duygu Ayarlama Ölçeği (DAÖ) ebeveynler tarafından doldurulmuştur. Duyu Profili (DP) Bakımveren Anketi, çalışmacı tarafından her madde ebeveynlere sorularak doldurulmuştur. Çocukların IQ değerleri Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği - IV (WÇZÖ-IV) ile kliniğimizdeki uzman klinik psikologlarca belirlenmiştir. Test ve ölçeklerin değerlendirilmesinde istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics for Mac 20.0 yazılımı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık sınırı olarak α=0.05 alınmıştır. SONUÇLAR: DEHB ve Kontrol grupları yaş, sosyoekonomik düzey, aile yapısı, anne ve baba öğrenim düzeyleri, anne ve baba psikiyatrik tanıları ve kardeşlerdeki nörogelişimsel hastalık tanıları açısından benzer bulunmuştur. DEHB'li çocuklar CEDÖ-YU, DAÖ toplam ve alt testlerinde kontrol grubuna göre anlamlı 70 düzeyde yüksek puanlar almışlardır. DP toplam ve alt testlerinde DEHB'li çocuklar kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük puanlar almışlardır. Farklı DEHB klinik görünümlerindeki CEDÖ-YU, DAÖ ve DP puanları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; CEDÖ-YU ve DP toplam ve alt testlerindeki puanların her üç klinik görünümde de kontrol grubundan farklı olduğu, DAÖ toplam ve alt ölçek puanlarındaki farklılıkların DEHB“Hiperaktivite/Dürtüsellik”ve“Kombine”klinik görünümlerinde daha belirgin olduğu görülmüştür. Grupların WÇZÖ-IV puanları karşılaştırıldığında DEHB grubunda kontrol grubuna göre“Algısal Akıl Yürütme”,“İşlemleme Hızı”,“Çalışma Belleği”ve“Toplam Performans”alanlarında anlamlı düzeyde düşük puanlar aldıkları bulunmuştur. Tüm örneklemde, CEDÖ-YU alt ölçek puanları ile DAÖ toplam ve alt ölçek puanlarının pozitif yönde güçlü korelasyon gösterdiği; CEDÖ-YU alt ölçek puanları ile DP alt test puanlarının negatif yönde orta düzeyde korelasyon gösterdiği görülmüştür. DP alt testleri ile DAÖ alt ölçek ve toplam puanları arasındaki ilişki incelendiğinde ise; DP“Endurans ve Tonus”Alt Testi hariç tüm alt testleri ile DAÖ“Değişkenlik/Olumsuzluk”alt ölçeği puanlarının negatif yönlü orta düzeyde korelasyon gösterdiği görülmüştür. DP“Oral Duyusal İşlem”,“Aktivite Seviyesi”,“Duygusal Cevap”,“Tepki Verme”,“Oral Hassasiyet”,“Duyusal Hassasiyet”alt testleri hariç diğer tüm DP alt testleri ile DAÖ“Duygu Ayarlama”alt ölçeği arasında negatif yönde orta düzeyde korelasyon saptanmıştır. TARTIŞMA: Çalışmamızda diğer çalışmalara benzer şekilde, ilk kez DEHB tanısı konulan ilkokul çağındaki erkek çocuklarda, tipik gelişenlere göre duyusal işlemleme problemlerine daha yüksek düzeyde rastlandığı görülmüştür. Yine literatürle uyumlu şekilde gözlenen diğer bir bulgu da DEHB'li çocuklarda tipik gelişenlere göre duygusal düzenleme problemlerinin yüksek düzeyde görülmesidir. Duyusal işlemleme problemlerinin duygusal düzenleme ile ilişkisi incelendiğinde, duyusal işlemleme problemleri bulunanlarda duygudurum salınımları, öfke ile tepki gösterme, duygusal yoğunluğun ve olumlu duyguların ayarlanamaması ile ilgili alanlarda baskın olmak üzere duygusal düzenlemenin problemli olduğu görülmüştür. Bu durum duyusal girdileri modüle etmede ve duyusal girdilere ikincil uygun cevap oluşturmada problem yaşayan DEHB'li bireylerin duygusal düzenleme alanında daha bariz zorluklar yaşadıklarını düşündürmektedir. Bu çalışma DEHB'li çocuklarda duyu profili ile duygusal düzenleme ilişkisinin gösterildiği ilk çalışmadır. DEHB'lilerde duyusal işlemleme problemlerinin aydınlatılmasının, DEHB'nin ve duygusal düzenleme problemlerinin etiyolojisinin aydınlatılmasına ve kişiye özgü müdahale stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
The Relationship Between Sensory Profile and Emotion Regulation In Children With Attention Deficit Hyperactivity Syndrome OBJECTIVE: The aim of this study is to investigate sensory processing problems by using sensory profiles (SP) test in children diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and to investigate its relationship with emotional regulation problems. METHOD: After the approval of the Ethics Committee of The Faculty of Medicine of Ankara University, 34 boys with primary school age and between 6-10 years old who admitted to our Outpatient Clinic of Child And Adolescent Psychiatry Department between 01.07.2018-01.10.2018 were diagnosed with ADHD for the first time. The study included 34 health children with typical age and sex matched development. A semi-structured interview was conducted with Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL). With a clinical interview, a child and adolescent psychiatrist diagnosed ADHD according to DSM-5. Sociodemographic Data Form, Conners Parent Rating Scale-Revised Long Form (CPRS-R/L) and Emotion Regulation Checklist (ERC) were completed by parents. Sensory Profile (SP) was filled by the researcher with a semi-structured interview. Intelligence levels of children were assessed with Weschsler Intelligence Scale for Children-IV (WISC-IV). Statistical analyzes were performed by using IBM Statistics for Mac 20.0 software in the evaluation of tests and scales. A p value of <0,05 was considered statistically significant in all statistical tests. RESULTS: ADHD and control groups are similar to age, socioeconomic status, family structure, mother and father education levels, psychiatric diagnoses of parents, neuropsychiatric diagnoses of other siblings. Children with ADHD had significant higher scores in CPRS-R/L and ERC total and subtest compared to control group. Children with ADHD had significant lower scores in SP total and subtest compared to control group. CPRS-R/L, ERC and SP scores in the different ADHD clinical presentations were compared with the control group, the scores in CPRS-R/L and SP total and subtest were significantly different from the healthy controls in all three presentations and the differences in total and subscale scores in the ERC were pronounced in ADHD“Hyperactivity/Impulsivity”and“Combined”clinical presentations. Comparing the WISC-IV scores into the groups,“Perceptual Reasoning”,“Working Memory”,“Processing Speed”and full scale scores were significantly lower in ADHD group. In the whole sample, the CPRS-R/L subscale scores and the ERC total and sub scale scores showed a strong positive correlation. The CPRS-R/L subscale scores and the SP subtest scores showed a negatively correlated with a moderate level. When the relation between SP subtests and ERC subscale and total scores examined, all subtests except SP“Endurance and Tonus”subtest showed a moderate negatively correlation with ERC“Variability/Negativity”subscale. There was no correlation between SP“Oral Sensory Process”,“Activity Level”,“Response”,“Oral sensitivity”,“Sensory Sensitivity”subtests and ERC“Emotion Regulation”Subscale. A significant correlation was found between all other SP subtest and ERC“Emotion Regulation”Subscale. CONCLUSION: In our study, similar the other studies, in primary school children with first diagnosed ADHD, sensory processing problems were observed to be higher than the typical developed children. Another finding observed in accordance with the literature is the high level of emotion regulation problems in children with ADHD compared to the typical ones. When the relationship between sensory processing problems and emotion regulation was examined, emotion regulation was found to be problematic, including sensory processing problems, mood swings, reaction with anger, emotional intensity and lack of positive emotions. This suggest that individuals with ADHD who have problems in modulating sensory inputs and creating an appropriate response secondary to sensory inputs experience more obvious difficulties in the field of emotion regulation. This study is the first study to show the relationship between sensory profile and emotion regulation in children diagnosed with ADHD. We think that the elucidation of sensory processing problems in ADHD will contribute to clarify the etiology of ADHD and emotional regulation problems and to develop personal intervention strategies.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda, yapılandırılmış video bazlı oyunların dikkat, görsel algı ve duyu profiline etkisi
Effects of structured video-based games on attention, visual perception and sensory profiles in children with attention deficit and hyperactivity disorder
İLAYDA BATKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ergoterapiİstanbul Medipol ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET EMİR
- 3-10 yaş grubunda atipik otizm ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuklarda duyu bütünleme eğitiminin duyu modülasyonuna olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of sensory integration education on sensory modulation in children diagnosed with atypic autism and attention deficit hyperactivity disorder in 3-10 years of group
BEGÜM BAŞCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAMİYET SAYAN
- Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların beslenme alışkanlıklarının duyu profili ve ebeveyn besleme tutumu ile ilişkileri
Examining the relationship between sensory profiles, parental feeding practices and children's eating behaviors in children with autism spectrum disorder and attention deficit hyperactivity disorder
BUKET ÜÇÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZEN KÖSE
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı okul çağı çocuklarında duyusal işlemleme ve uyku bozuklukları arasındaki ilişki
Relationship between sensory processing and sleep disorders in school-age children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)
ELİF TOSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DR. BİNAY KAYAN OCAKOĞLU
- Özel gereksinimli çocuklarda duyu bütünleme terapisinin duyusal işlemleme ve davranış problemleri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of sensory integration therapy on sensory processing and behavioral problems in children with special NEEDS
BUSE EZGİ BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ DEMİRCİ