Geri Dön

Tarihsel süreçte Yeseviyye tarikatının Türk mûsikîsine etkileri ve Ahmed Hatiboğlu'nun mâhûr form (Yeseviyye) adlı eserinin analizi

The effects of the Yasawiyyah sect on Turkish music in historical process and the aanalysis of the work of Ahmed Hatiboğlu's work called mahur form (Yeseviyye)

  1. Tez No: 576738
  2. Yazar: MUSTAFA ERZEN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER AKDENİZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Müzik, Music
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 244

Özet

Orta Asya Türk boyları arasında İslâm inancının yerleşip gelişmesini sağlayan bir din ve tasavvuf önderi olan Ahmed Yesevî, Türk asıllı oluşu ve Türkçeyi rahat bir şekilde kullanışı neticesinde hemen hemen tüm Sünnî Türk bölgelerinde uzun süreli tesirler uyandırmıştır. Ahmed Yesevî'nin Türkçe ahlâkî ve tasavvufî şiirlerinden oluşan Divân-ı Hikmet adlı eserinde topladığı şiirleri, halk arasında derin tesirler uyandırmıştır. İlk Türk tarikatı olarak kabul edilen Yeseviyye Tarikatı, önceleri Taşkent ve Seyhun bölgesi ile Harezm ve Mâverâünnehir bölgesinde, daha sonra ise Kafkasya, Anadolu ve Balkanlar'da yayılan, bu bölgelerin İslâmlaşması ve Türkleşmesinde büyük hizmet görmüş bir tarikattır. Ahmed Yesevî ve onun tasavvuf yolu ve düşüncelerinin tesirleri ile kurulmuş olan Yeseviyye Tarikatı, zaman içinde tesirini kaybetmiş, kendisinden sonra gelen tarikatlar içinde erimiştir. Bu çalışmada, Yeseviyye Tarikatında mûsikî anlayışı hakkında bilgi verilerek günümüzde Ahmed Yesevî'nin Divân-ı Hikmet adlı eserinden bestelenmiş eserler tespit edilmiştir. Ayrıca Divân-ı Hikmet'ten yeni bir form olarak bestelenen Mâhûr Form (Yeseviyye) adlı eserin bestekârı Ahmed Hatiboğlu'nun hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Yirmi bölümden oluşan Mâhûr Form (Yeseviyye) eserinin güftesinin incelenmesinin ardından ilgili eserde kullanılan makâm, form ve usûllerden bahsedilerek eserde yapılan geçkiler ve kullanılan çeşniler tespit edilmişir.

Özet (Çeviri)

As a religious and Sufî leader, Ahmed Yesevi had many contributions on the establishment and expansion of the Islamic faith among the Central Asian Turkish tribes. He had long-lasting influences at almost all Sunnî Turkish regions as a result of his Turkish origin/blood and his fluent Turkish. Ahmed Yesevi gathered/collected the poems consisting of his Turkish moral and mystic poems in his work of/called Divan-ı Hikmet, and the poems in this work awakened deep effects on people. Yasawiyyah Sect, which was accepted as the first Turkish sect, is a sect that expanded in Tashkent and Seyhun and Harezm and Maveraünnehir regions at first and then in Caucasus, Anatolia and the Balkans. It carried out a great duty / took great tasks on Islamisation and Turkification at these regions. The Yasawiyyah Sect, which was established by Ahmed Yesevi and with the influence of his mysticism and ideas, has lost its influnce in time and disappeared/absorbed in the other sects that came after it. In this study, it's tried to be informed about the music appreciation in the Yasawiyyah Sect, and it's tried to find out the composed works from Ahmed Yesevi's work called Divan-ı Hikmet. So it also includes the life and Works of Ahmed Hatiboğlu, the composer of Mahur Form (Yesevviye), which was composed from Divan-ı Hikmet as a new form. In addition to the analysis of Mahur Form (Yesevviye), of which lyrics composed from Divan-ı Hikmet and which consists of twenty chapters/parts, and the analysis of its the music, methods, forms and the transitions.

Benzer Tezler

  1. COVİD-19 salgınının Batman ilindeki özel spor işletmeleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi: Bir vaka çalışması

    Evaluation of possible effects of the COVID-19 outbreak on private sports businesses in batman province: A case study

    ABDULLAH YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    SporMardin Artuklu Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA ENES IŞIKGÖZ

  2. Tarihsel süreçte ve modern hukukta kölelik kurumu

    The institution of slavery in historical process and modern law

    SÜLEYMAN CEM ÖNEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HukukAnkara Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDURRAHMAN SAYGILI

  3. Tarihsel süreçte anıtsal yapı ve çevrelerinin değişim ve dönüşümü: Gaziantep camileri

    Change and transformation of monumental buildings and their environments in the historical period: Gaziantep mosques

    ZEYNEP ATAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    MimarlıkMaltepe Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. İLTER BÜYÜKDIĞAN

  4. Tarihsel süreçte Karesi İdadisi ve yeniden işlevlendirilmesi

    Karesi Idadisi in the historical process and its re-use

    ZEYNEP SAĞAY AKSUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Mimarlıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN KAHRAMAN

  5. Türkiye-AB ilişkilerinin kadının siyasal hayata katılımına etkisi

    The effect of Turkey-EU relations on women's participation in political life

    DİLARA AŞAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Kamu YönetimiAtılım Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YİĞİT