The syntax of focus particles in Turkish
Türkçe'deki odak parçacıklarının sözdizimsel analizi
- Tez No: 581426
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYRİYE MİNE NAKİPOĞLU, YRD. DOÇ. DR. A. SUMRU ÖZSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dilbilgisi, Dilbilim, Odak parçacığı, Söz dizim, Türkçe, Grammar, Linguistics, Focus particle, Syntax, Turkish
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma odak parçacıklarının sözdizim özellikleri üzerine üç soruyu cevaplamaya çalışmaktadır: (i) Türkçe sözdizim yapısında bu odak parçacıkları tam olarak nerede üretilmektedir? (ii) Yüzey biçimden mantıksal biçime geçiş sürecinde bu parçacıkların önerme seviyesinde etki alanı almasını sağlayan herhangi bir taşıma işlemi var mıdır, varsa bunlar nelerdir? (iii) Bu parçacıkların eylemcil olmayan yansıtmalara eklentilenmesi mümkün müdür? Analiz şu odak parçacıklarını içermektedir: dizgeci ekleyici parçacıklar hatta ve bile, ekleyici parçacık dA ve dışlayıcı parçacık sadece. Parçacıkların cümle içindeki yerleri ve sözdizimsel özellikleri incelendiğinde Türkçe öbek yapısında üç seviyede odaklama yansıtması olduğu belrlenmiştir. Bu yansıtmalar; öbek seviyesinde (eylem öbeği - iç), tümce seviyesinde (eylem öbeği - dış) ve tümleyici öbeği seviyesindedir. Bu çalışmada, Kayne (1998) tarafından önerilen odak parçacıklarının odaklanan öbeği kendi öbeklerinin belirleyici konumuna çektikleri fikri benisenmiştir. Olumsuzluk başlarının, Rizzi (1990) tarafından geliştirilen Relativized Minimality fikri ile parallel şekilde, engelleme etkisi yaratarak odaklanan öbeğin odaklama yansıtmalarına taşınmasını engellediği kabul edilmiştir. Tüm odaklanan öbeklerin yorumlama için odaklama yansıtmalarına taşınması gerektiği kabul edildiğinden, bu engellemelerin odaklanan öbeğin yorumlanmasını engellediği görülmüştür. Bu analiz sonucunda üç önerme sunulmuştur. İlk önermede, çalışmada yer alan parçacıkların olumlu tümcelerdeki sözdizimsel özellikleri, ikinci önermede bu parçacıkların olumsuz cümlelerdeki sözdizimsel özellikleri sunulmuştur. Son önerme Türkçe'deki dizgeci ekleyici parçacıklar hatta ve bile ile birlikte İngilizce'deki dizgeci ekleyici parçacık even ve almanca'daki dizgeci ekleyici parçacık sogar'I içermektedir ve bu dört parçacık, sözdizimsel özelliklerini açıklayan bir kalıp içinde sunulmaktadır. İlk iki önermedeki argümanların diller-arası geçerliliğinin olduğu üçüncü önerme ile doğrulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to answer three main questions on the syntax of focus particles based on the data in Turkish: (i) Where is the exact location in the phrase structure of Turkish that focus particles are generated? (ii) Are there any subsequent movement operations from Surface Structure to Logical Form that would allow the particle take propositional scope, and if yes what are they? (iii) Is it possible for the particles to modify any non-verbal projections? The analysis covers the scalar additive particles hatta 'even' and bile 'even', the additive particle dA 'also', and the exclusive particle sadece 'only'. The analysis on the positions and the syntactic domains of the focus particles shows that there are three specific focus projections in the phrase structure of Turkish, and these are phrase-level (vP-internal), clause-level (vP-external) and utterance-level (CP). Following Kayne (1998), focus particles are assumed to attract focused phrases to the specifier of the focus projections in which the focus particles are the heads. Due to the intervention effect, in the sense of Rizzi's (1990) Relativized Minimality framework, negation is assumed to prohibit raising of the focused phrases to clause-level and utterance-level focus projections. Such prohibitions prevent interpretation since all the focused phrases are assumed to be raised to these projections for interpretation. Three specific proposals based on this phrase structure are presented. The first proposal includes the focus particles in the study in affirmative clauses, the second proposal covers the focus particles in negative clauses, and the last proposal presents a syntactic behavior matrix, which includes the scalar additive particles hatta 'even' and bile 'even' in Turkish, along with even, the scalar additive focus particle in English, and sogar, the scalar additive focus particle in German. The cross-linguistic validity of the arguments in the preceding proposals is confirmed by the fact that both particles in English and German is compatible with the current framework.
Benzer Tezler
- A Preliminary study on the syntax and semantics of Turkish focus particles
Türkçedeki odak parçacıklarınının sözdizimsel ve anlamsal değerlendirilmesi üzerine örnek bir çalışma
CANAN İPEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSU ERDEN
- Derin öğrenme yöntemleri ile Türkçede bağlılık ayrıştırma
Dependency parsing with deep learning methods in Turkish
MÜCAHİT ALTINTAŞ
Doktora
Türkçe
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET CÜNEYD TANTUĞ
- Missing verbs in yes/no questions: Gapping or right node raising?
Evet-hayır sorularında eksiltili fiiller: Boşaltma mı sağ budak yükseltme mi?
ENGİN KÖSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
DilbilimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MARTINA GRACANİN YÜKSEK
- Milli Savunma Bakanlığı tercümanının bilmesi gereken kelimeler düzeyinde Libya Trablus lehçesinin fonetik ve semantik açıdan incelenmesi
Examination of the Libyan Tripoli dialect's phonetic and semantic at the level of words that required for interpreters in the ministry of national defense
ŞÜKRÜ SÜNBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İZZET MARANGOZOĞLU
- 1970-1990 yılları arasında Sovyetler Birliği'nde Türkoloji çalışmalarında“Sovetskaya Türkologiya”dergisi örneği
Turcology researches in the Soviet Union between 1970-1990“Soviet Turcology”journal, an example
JANETTA KANKAVİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Kültür ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ DAŞMAN