Shifting narratives of universal histories in the Ottoman empire: From the“Divine”to the“scientific”
“Kutsal”dan“Bilimsel”e Osmanlı evrensel tarihlerinde değişen anlatılar
- Tez No: 585108
- Danışmanlar: PROF. DR. EDHEM ELDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Evrensellik, Kutsallık, Osmanlı Dönemi, Osmanlı tarihi, Sekülerleşme, Tarihçilik, Universality, Holiness, Ottoman Period, Ottoman history, Secularization, Historiography
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Osmanlı dünya tarihlerinin ve içerdikleri kutsal tarih kısımlarının on yedinci yüzyıldan ondokuzuncu yüzyıla kadar geçirdiği değişimi ve ondokuzuncu yüzyılda aldığı hâli anlamaya çalışmaktadır. Tezin ikinci bölümü erken-modern dönem Osmanlı tarihçilerinin yazdıkları dünya tarihi kitaplarını ve bunların içerdiği Hilkat ve kısasü'l-enbiyâ anlatılarının eserlerin içindeki yerini ve önemini tartışır. Burada kronolojik evrensellik kavramı kullanılmış ve dünyanın yaşı üzerine yapılan tartışmalara karşılaştırmalı bir perspektifle değinilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde Aydınlanma düşüncesinin Osmanlı tarihçileri üzerindeki etkisi ve Tanzimat döneminin tarih yazımı ve tarihçi profiline geitrdiği yenilikler tartışılmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise erken modern dönemden ondokuzuncu yüzyıl sonuna kadar yazılmış olan Osmanlı dünya tarihlerindeki kutsal tarih kısımları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu bölümde dünya tarihi yazımını en çok etkilediği saptanan üç modern bilimin ve/veya bilimsel diskurun nasıl alımlandığı tartışılmış ve modern coğrafya, arkeoloji ve jeoloji bilimlerinin geleneksel tarih yazımındaki hangi temaları veya tartışmaları değiştirdiği veya yok ettiği saptanmaya çalışılmıştır. Bu tez Osmanlı dünya tarihlerinin anlatılarındaki kutsaldan bilimsele doğru olan bu değişimin Osmanlı tarih yazımının sekülerleşmesini okumak için zengin bir malzeme sunduğunu savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis attempts to pursue the changes in the Ottoman world histories by focusing on the divine narratives from the seventeenth century to the late nineteenth century. In Chapter 2, the functions of the divine narratives of the Creation and the stories of the prophets in the world history books are discussed. The concept of the chronological universality is utilized to explicate the early modern methods of calculating the age of the world. Chapter 3 introduces the new Ottoman universal histories of the nineteenth century by focusing on the effects of Enlightenment thought and the conditions created by Tanzimat reforms. Lastly, Chapter 4 presents a comparative discussion on the change in themes and debates in the divine parts of the world histories from the early modern period to the late 19th century. Accordingly, the reception and impact of the three sciences; geography archaeology and geology is examined in the Chapter 4. This thesis asserts that the shifting narratives of the universal history books of the Ottoman historians from the divine to the scientific offer valuable source to the discussions of the disenchantment process of Ottoman historiography.
Benzer Tezler
- Japon masallarında metamorfoz: İnsan-hayvan-doğa ilişkilerinin ekoeleştirel incelenmesi
Metamorphosis in Japanese folktales: An ecocritical analysis of human–animal–natura relations
ŞEYDA NUR YILDIZ ÇOLAKER
Doktora
Türkçe
2026
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN CAN ERKİN
- Otomotiv sektöründe markalaşmada persona ve arketip oluşturmaMercedes–Benz örneği
Creating personas and archetypes in automotive branding: The case of Mercedes-Benz
AYŞE AKSAKALLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim Bilimleriİstanbul Beykent ÜniversitesiMedya ve İletişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ZEYNEP SARIBEK
- Çapraz medyadan transmedyaya değişen sinematik anlatı: Arcane dizisi örneği
Cinematic narrative shifting from cross-media to transmedia: An arcane series example
ONUR KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıErciyes ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KÖPRÜ
- Prospects for a decent work consensus in Turkey: An analysis of policy process
Başlık çevirisi yok
NURAN TORUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
SosyolojiThe Unıversıty Of ManchesterSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. BRIONY JONES
- Kentsel politikaların kentsel projeler aracılığıyla dönüştürülme süreci: Tarihi Yarımada örneği
The process of transformation of urban policies through urban projects: The example of the Historical Peninsula
ECE NAYİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ÜNSAL