Geri Dön

Ahmet Hamdi Akseki'nin ahlak görüşü

Ethical view of Ahmet Hamdi Akseki

  1. Tez No: 590955
  2. Yazar: MEHMET DİNÇEL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
  6. Anahtar Kelimeler: Ahlak, Felsefe, Ahlak Felsefesi, İslam Ahlakı, Ahmet Hamdi Akseki, Ahlaki değerler, Akseki, Ahmet Hamdi, Din adamları, İslam felsefesi, Ethics, Philosophy, Moral Philosophy, Islamic Morality, Ahmet Hamdi Akseki, Morality, Moral values, Akseki, Ahmet Hamdi, Clergymen, Islamic philosophy
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Felsefesi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ahmet Hamdi Akseki, Osmanlı'nın son dönemi ve cumhuriyetin ilk yıllarında yaşamış olan önemli âlimlerimizden biridir. Batı'da aydınlanma ile başlayan fikir hareketleri, dinden bağımsız bir ahlak fikrini ortaya çıkarmıştır. Akseki Batı'daki bu felsefi ahlak ekollerini incelemiş ve eleştirmiştir. O, bu incelemeler ve eleştirilerinde daima dini merkezde tutmuş, ahlakın dinden ayrı olamayacağını ifade etmiştir. Felsefi ahlak ekollerinin ahlakın kaynağı olarak temel aldıkları esaslardan bazılarının ahlakın kaynağına temel olamayacağını, bazılarının ise yetersiz olduğunu belirtmiştir. Akseki, felsefi ekoller içerisinde, Kant'ın akıl üzerine temellendirdiği“vazife ahlakı”nı“en sağlam görüş”olarak nitelendirmiştir. Akseki, akıl temeline dayanan Kant ahlakına yaptığı eleştiride, ahlakın dine dayanmasının, akla dayanmasından daha sağlam bir temel olduğunu ifade etmiştir. Dini, harici bir unsur olarak görüp ahlaki vazifenin dine dayanmaması, insanın kendi aklına dayanması gerektiğini söyleyen Kant'a yaptığı itirazda, ahlaki vazifenin dine dayanmasının insanın akli mahiyetine hiçbir zarar vermediğini belirtmiştir. Akseki, felsefenin ahlak için belirlediği; akıl, ödev, irade-ihtiyar, sorumluluk ve yaptırım gibi esasların İslam tarafından ihmal edilmediğini, hatta bu esasların dinin işaret etmiş olduğu esaslar olduğu için daha kuvvetli ve sağlam olduğunu belirtmiştir. Ona göre, dine dayanan İslam ahlakı ile felsefenin belirlemiş olduğu esaslar arasında bir çelişki olmayıp, İslam bu esasları daha kuvvetli hale getirmiştir.

Özet (Çeviri)

Ahmet Hamdi Akseki is one of the most important scholars who lived in the last period of the Ottoman Empire and the first years of the republican era. Intellectual movements that started with enlightenment in the West produced an idea of morality independent of religion. Akseki studied and criticized these schools of philosophical morality in the West. In these researches and criticisms, he always kept religion at the focal point and stated that morality cannot be separated from religion. He stated that some of the principles on which philosophical schools of ethics are based as the source of morality cannot be the basis of the source of morality and some of them are insufficient. Akseki described the“morality of duty”, which Kant based on reason, as“the most solid view”among the philosophical schools. Akseki, in his criticism of Kant morality, which is based on reason, stated that it is a more solid foundation for morality when it is based on religion than it is based on reason. In his objection to Kant, who considers religion to be an external element, that moral duty should not be based on religion but on one's own mind, he stated that the fact that moral duty rests on religion does not harm mental nature of people. Akseki stated that the principles such as reason, duty, will, freewill, responsibility and sanction determined by philosophy for morality are not neglected by Islam; on the contrary, he stated that these principles were stronger and more solid because they were the principles already pointed out by religion. According to him, there is no contradiction between the Islamic ethics based on religion and the principles determined by philosophy, and Islam has made these principles more powerful.

Benzer Tezler

  1. Nasreddin Tusi ve Ahmet Hamdi Akseki'nin ahlak anlayışlarının karşılaştırılması (Ahlakı Nasıri ve Ahlak Dersleri adlı eserler ışığında)

    Comparison of Nasreddin Tusi and Ahmet Hamdi Akseki's understanding of morality in the light of works named“Akhlaq-i Nasiri”and“Ahlak Dersleri̇”

    MAHİDE POLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    FelsefeErciyes Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SALİH YALIN

  2. Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları

    Başlık çevirisi yok

    ZÜHAL YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN

  3. Kur'an-ı Kerim'de rızık meselesi

    Başlık çevirisi yok

    AHMET COŞKUN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    DinUludağ Üniversitesi

    DOÇ. DR. HÜSEYİN AYDIN

  4. Türkmen şivesinin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması

    Başlık çevirisi yok

    HİMMET BİRAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN

  5. Türkmen şivesi: Ersarı Urugu Uludepe ağzı

    Başlık çevirisi yok

    AYŞE İLKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN