Tip 2 diyabetes mellitus tanılı 18-64 yaş arası yetişkinlerde beslenme okuryazarlığı ve öz etkililiğin diyabet ve öz bakım aktivitelerine etkisi
The relationship among nutrition literacy, self efficacy and self care activities as regards adults aged between 18-64 years old diagnosed with type 2 diabetes mellitus
- Tez No: 597104
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEDİNE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme okuryazarlığı, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Öz yeterlilik, Özbakım, Nutrition, Nutrition literacy, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Self-efficacy, Self-care
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Tanımlayıcı ve analitik tipteki bu araştırmanın amacı bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 18-64 yaş arası Tip II Diyabetes Mellitus tanılı yetişkinlerin beslenme okuryazarlığı ve öz etkililiğin diyabet öz bakım aktivitelerine etkisinin incelenmesidir. Gereç-Yöntem: Araştırma İzmir iline bağlı merkez Karabağlar ilçesi 13 No'lu Bahçelievler Aile Sağlığı Merkezinde 200 Tip 2 Diyabetli Birey ile yürütülmüştür. Veri toplamada sosyodemografik ve sağlık özelliklerini içeren Bilgi Formu, Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği, Diyabet Öz Bakım Ölçeği (DÖBÖ) ve Diyabet Öz Etkililik Ölçeği (DÖÖ) kullanılmıştır. Veriler Aralık 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 programında analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılanların %65'i kadın (n:130), yaş ortalaması 52,9±9,34'dür. Bireylerin beslenme okuryazarlığı %74,5'inde yeterli, %24,9'unda sınırda, %2'sinde yetersizdir. Lise ve üniversite mezunlarında beslenme okuryazarlığı yeterli, ilkokul/ ortaokul mezunlarında sınırlıdır (x2=21,44; p=0.000). Diyabete ilişkin eğitim almayanların Genel Beslenme Bilgisi düzeyleri yetersiz/sınırlıdır (X2=10,11; p=0,006). DÖBÖ ölçek puan ortalamaları 88,03±14,77, DÖÖ toplam ölçek puan ortalamaları 69,87±16,60'dır. DÖÖ ile DÖBÖ toplam ölçek puanları arasında pozitif yönde, güçlü, ileri (r=0,73; p<0.01); DÖÖ ile Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA) toplam ölçek puanları arasında pozitif yönde, zayıf, ileri düzeyde (r=0,27; p<0.01) bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre diyabetli bireylerin eğitimlerinde beslenme okuryazarlık düzeylerine göre verilecek eğitimlerin planlanması ve yürütülmesi bireylerin öz etkililiklerini ve öz bakım aktivitelerini artırma yönünde olumlu katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: This descriptive and analytical study was aimed at investigating the relationship between nutrition literacy, self efficacy and self care activities in 18 to 64 years old adults diagnosed with Type II Diabetes Mellitus in a Family Health Center in İzmir. Materials and Methods: The study was carried out in Bahçelievler Family Health Center (No. 13) in Karabağlar district of İzmir. The sample size of the study was 200 people. The study data were collected between December 2018 and May 2019 using the Personal Information Form questioning the socio-demographic and health characteristics of the participants, Adults Nutrition Literacy Assessment Scale (ANLAS), Diabetes Self-Care Scale (DSCS), and Diabetes Self Efficacy Scale (DSES). Datas were analyzed in SPSS 25.0 version. Results: The mean age of the participants was 52.9 ± 9.34years. Of them, 65% (n: 130) were female. While the nutrition literacy level was adequate in 74.5% of the participants, it was at borderline in24.9% and inadequate in 2%. While the senior high school and university graduates had an adequate nutrition literacy level, primary / junior high school graduates had borderline nutrition literacy levels (x2 = 21.44; p = 0.000).General Nutritional Knowledge levels of those who did not receive training about diabetes were inadequate or at the borderline (X2 = 10.11; p = 0.006). The mean scores the participants obtained from the overall DSCS and DSES were 88.03 ± 14.77 and 69.87 ± 16.60 respectively. There was a positive, strong, significant relationship between the scores obtained from the DSCS and DSES (r = 0.73; p <0.01) and a positive, weak, significant relationship between the scores obtained from the DSES and (r = 0.27; p <0.01). Conclusion: The study results indicated that the planning of the content of the training to be given to individuals with diabetes according to their nutrition literacy levels would improve their self efficacy and self care activities.
Benzer Tezler
- COVID-19 tanısı ile yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve akut böbrek hasarı gelişen hastaların prognoz açısından değerlendirilmesi
Evaluation of patients with the diagnosis of COVID-19 followed in the İCU and developing acute renal damage, in terms of prognosis
HANDE YARICI OK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KAMIŞ
PROF. DR. YAVUZ BEYAZİT
- Diabetes mellituslu çocuklarda vitamin D düzeyi ve vitamin D reseptör DNA dizi analizinin ve polimorfizmlerinin incelenmesi
Vitamin d level and vitamin D receptor dna in children with diabetes mellitus studying sequence analyse and polimorphism
MUAZEZ DİDİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıYüzüncü Yıl ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
- Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında diyabet regülasyonu ve diyabet yaşı ile hastanın kırılganlığının bir göstergesi olan yürüme hızı arasındaki ilişki
The relationship of walking speed as an indicator of frai̇lty in TYPE 2 diabetes mellitus patients with diabetes regulation and age of diabetes
SÜMEYYE KARASAKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA GÜLDAL ALTUNOĞLU
- Tip 1 diyabetes mellituslu hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri
Demographic, clinic and laboratory features of type 1 diabetes mellitus patients
YILDIZ GÖREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN ABACI
- Tip 2 diyabet hastalarının alternatif tedavi tercihlerinin; olumlu ve/veya olumsuz etkilerinin araştırılması
Effectiveness of complementary and alternative medicine in patients wi̇th TYPE 2 diabetes
DUYGU İLKE YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU