Yetişkin çölyak hastalarının beslenme durumu ile diyet mikro besin ögeleri ve kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status, dietary micronutrients and bone mineral densi̇ty in adult celiac patients
- Tez No: 598407
- Danışmanlar: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besinler, Beslenme, Beslenme durumu, Diyet, Glutenler, Kemik dansitesi, Yetişkinler, Çölyak hastalığı, Foods, Nutrition, Nutritional status, Diet, Glutens, Bone density, Adults, Celiac disease
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, retrospektif olarak çölyak tanısı almış yetişkin çölyak hastalarının, beslenme durumlarını inceleyerek bu hastalarda sıklıkla gözlenen makro, mikro besin ögesi yetersizliklerinin belirlenmesi ve kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu çalışma Nisan 2019 öncesi Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği arşiv kayıtları taranarak bu hastaneden veya diğer teşkilatlı bir sağlık kuruluşundan çölyak tanısı almış 150 hastaya ulaşılmış ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 18-57 yaş arası gönüllü 100 (%73 kadın) hasta ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların genel bilgileri ve beslenme alışkanlıkları kişisel bilgi formu doldurularak öğrenilmiş, semptomlar değerlendirilmek üzere "Gastrointestinal Semptom Değerlendirme Ölçeği (GSDÖ)'' uygulanmıştır. Hastalar, gastroenterolog değerlendirmesi ve non gastrointesitinal sistem semptom varlığının kayıt altına alınmasından sonra kemik mineral yoğunluğu ve biyokimyasal parametrelerinin ölçülmesi için ilgili birimlere yönlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi) araştırmacı tarafından alınmıştır. Araştırmacı ile görüşme sonrası ilk hafta içerisinde hastaların iki gün hafta içi, bir gün hafta sonu olmak üzere üç günlük besin tüketim kayıtları 24 saatlik besin tüketim kaydı ile alınmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 24.0 paket programı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 32,32±9,81 yıl, hastalık başlangıç yaşı 27,6±10,22 yıl, hastalık süresi ise 4,73±2,99 yıldır. Beş yıldan uzun süredir tanı alan kadın hastalar, tanı süresi ≤1 yıl ve 1-5 yıl olan hastalara göre glutensiz diyetine daha iyi uymaktadır (p<0,05). Katı diyet yapan hastaların %62,8'inde, gluten kaçamağı yapan hastaların ise %41,2'sinde immünolojik remisyon gözlenmiştir. Diyet yapmayan hastalarda immünolojik remisyon yoktur (p<0,05). Hastaların %58,0'i normal beden kütle indeksine sahipken, %17,0'si zayıf ve %19,0'u hafif şişmandır. Hastalar spine kemik mineral yoğunluklarına göre sınıflandırıldığında; %33,0'ünün normal aralıkta, %46,0'sının osteopenik, %21,0'inin ise osteoporoz olduğu görülmüştür. Osteoporoz olan kadın hastaların %92,9'unda D vitamini eksik, %7,1'inde yetersizdir (p<0,05). Hastaların serum demir, 25-OH D, kalsiyum, fosfor, magnezyum seviyeleri arttıkça, femur boynu, toplam kalça ve toplam spine T, Z skorlarının arttığı gözlenmiştir. Günlük diyet ile B1 vitamini, folik asit, potasyum, kalsiyum, demir, çinko gibi vitamin ve minerallerin alımı karşılama yüzdeleri yetersizdir. Bu çalışma çölyak hastalarının yeterli enerji, makro ve mikro besin ögelerini karşılayamadıklarını ortaya koymaktadır. Kemik sağlığının korunması için hastaların, düzenli doktor ve diyetisyen takibinde sıkı glutensiz diyeti sürdürmeleri gerekmektedir
Özet (Çeviri)
This study was planned and carried out to investigate the nutritional status of adult celiac patients retrospectively, to determine the macro and micronutrient deficiencies frequently observed in these patients and to determine their relationship with bone mineral density. Prior to April 2019, the Health Sciences University Van education and Research Hospital Gastroenterology outpatient archive records were scanned and 150 patients were diagnosed with celiac from this hospital or another organized health institute and the study was conducted with 100 (73% female) volunteers aged 18-57 who met the criteria for inclusion. General information and eating habits of the patients were learned by filling out the personal information form and "Gastrointestinal Symptom Rating scale (GSRS)' was applied to evaluate symptoms. Patients were referred to relevant units for measurement of bone mineral density and biochemical parameters after gastroenterologist assessment and recording the presence of non gastrointesitinal system symptoms. Anthropometric measurements (height, body weight, waist circumference, hip circumference) were taken by the researcher. In the first week after the interview with the researcher, the three-day food consumption records of the patients were recorded with a 24-hour food consumption record. Statistical analysis of the data was performed with SPSS 24.0 package program. In this study the mean age of the patients was 32.32 ± 9.81 years, the age at onset of the disease was 27.6 ± 10.22 years and the duration of the disease was 4.73 ± 2.99 years. Female patients who have been diagnosed for more than five years are on a strict gluten-free diet compared to patients whose diagnosis is ≤1 year and 1-5 years (p<0,05). Immunological remission was observed in 62.8% of patients on a strict diet and 41.2% of patients on gluten evasion. There was no immunological remission in patients who are not on a diet (p <0.05). 58.0% of patients had a normal body mass index, while 17.0% were weak and 19.0% were overweight. When patients were classified according to their spine bone mineral density, 33.0% were in the normal range, 46.0% were osteopenic, and 21.0% were osteoporosis. In 92.9% of women with osteoporosis, vitamin D is deficient and 7.1% is inadequate (p<0.05). As the serum iron, 25-OH D, calcium, phosphorus, magnesium levels of the patients increased, femoral neck, total hip and total spine T, Z scores also increased. In the daily diet, the intake percentages of vitamins and minerals such as vitamin B1, folic acid, potassium, calcium, iron, zinc are insufficient. This study reveals that celiac patients are unable to afford adequate energy, macro and micronutrients. In order to maintain bone health, patients need to maintain a strict gluten free diet in regular follow-up of doctors and dieticians.
Benzer Tezler
- Yetişkin çölyak hastalarında glutensiz diyetin beslenme durumuna ve bazı inflamasyon parametrelerine etkisi
Effects of gluten-free diet on nutritional status and some inflammation parameters in adult celiac disease patients
ÖZNUR AYDIN
- Glütensiz diyet tüketen yetişkin çölyak hastalarının beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of adult celiac patients consuming A gluten-free diet
SEMRA DÜRÜS METİN
- Çölyak hastalarında COVID-19 pandemisinin glütensiz diyet uyumu ve yaşam kalitesine etkileri
Effects of the COVID-19 pandemic on gluten-free diet compliance and quality of life in celiac patients
NESLİHAN UZUNKOL
- Çölyak hastalığı tanısı almış kişilerde glutensiz diyetin psikososyal durum ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of gluten free diet on psychosocial status and quality of life in people diagnosed with celiac disease
ZİNNUR ELLİİKİ KÜÇÜKKÖSELECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Yetişkin çölyak hastalarında beslenme durumunun sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of nutritional status on health related quality of life in adult celiac patients
YELİZ SERİN