Combining systems dynamics modelling with dynamic multi criteria decision making
Dinamik çok kriterli karar verme ile sistem dinamikleri modelinin entegrasyonu
- Tez No: 600521
- Danışmanlar: PROF. DR. ADİL BAYKASOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 97
Özet
Çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinde zaman faktörü göz ardı edildiği için son zamanlarda karar verme alanında bir çok araştırmacı tarafından eleştirilmiştir. Çok kriterli karar verme yöntemlerinin bu eksikliğini gidermek için dinamik çok kriterli karar verme (DÇKKV) başlığı altında yeni yöntemler geliştirilmiştir. DÇKKV modelleri, karar verme sürecinde alternatiflerin farklı zaman periyotlarındaki geçici performanslarını dikkate alan ve böylece en uygun alternatifin belirlenmesine yardımcı olan bir yaklaşımdır. Ancak literatürde şu ana kadar geliştirilen DÇKKV yöntemleri ile sadece alternatiflerin geçmiş ve şuan ki performans verilerine bakılarak en uygun alternatifin belirlenmesi amaçlanmıştır. Önerilen yöntemlerden çok azı alternatiflerin gelecek performansını tahminleme üzerine yapılmıştır. Oysaki alınan kararlar geleceğe yöneliktir. Bu sebeple alternatiflerin gelecekteki performanslarını tahminleyerek karar vermek çok daha doğru seçimler yapılmasını sağlayacaktır. Bunun için bu tez çalışmasında alternatiflerin zaman içerisindeki davranışlarının değişimlerini modelleyen sistem dinamiği (SD) yaklaşımı önerilmektedir. Önerilen yönteme göre, alternatiflerin davranışlarına bağlı performans değişimleri SD simülasyon yazılımı STELLA kullanılarak analiz edilmiştir. Simülasyon programının çoklu çalıştırılması sonucu mevcut alternatifler için farklı sıralama değerleri elde edilmiştir. Elde edilen alternatif sıralamaları borda sayım yöntemi ile birleştirilmiş ve böylece mevcut tüm alternatifler için tek bir sıralama değeri oluşturulmuştur. Bu yöntemde ayrıca değerlendirme kriterlerinin ağırlıklarının değişimi senaryosu ele alınmıştır. Kriterlerin ağırlıklarının değişmesiyle alternatiflerin sıralaması da değişim göstermiştir. Önerilen yöntemin uygulanabilirliğini göstermek amacıyla uzun dönemli bir tedarikçi seçimi örneği sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Since time factor is ignored in multi criteria decision making (MCDM) methods, recently it has been criticized by many researchers in decision making area. Under the heading of dynamic multi criteria decision making (DMCDM), new methods have been developed to overcome this deficiency of MCDM methods. DMCDM models are an approach that considers the temporal performance of alternatives in different time periods, and so helps to specify the most suitable alternative in decision making process. However, with the methods of DMCDM which have been developed in the literature so far, it has been solely aimed to determine the most suitable alternative by considering the past and present performance data of the alternatives. Few of the proposed methods are related to predicting the future performance of alternatives. Yet, the decisions taken are for the future. For this reason, making decisions by predicting the future performance of alternatives will provide much more accurate choices. In this thesis, the system dynamics (SD) approach modeling changes in the behavior of alternatives over time is proposed. According to the proposed method, performance changes depending on the behavior of alternatives have been analyzed using SD simulation software STELLA. As a result of multiple runs of the simulation program, different raking values for the available alternatives have been obtained. The obtained alternative ratings have been aggregated by the borda count method, and thus a single raking value for all available alternatives has been formed. In addition the scenario of changing the weights of evaluation criteria is discussed in this method. With the change in weight of criteria, the order of alternatives has also changed. An example of long term supplier selection is presented to show the practicability of the proposed method.
Benzer Tezler
- An analysis of criteria interaction techniques in multiple attribute decision making and a fuzzy TOPSIS based new model proposal
Çok kriterli karar verme problemlerinde kriter etkileşim tekniklerinin analizi ve bulanık TOPSIS temelli yeni bir model önerisi
İLKER GÖLCÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİL BAYKASOĞLU
- Girişimcilik maaş desteğinin makroekonomik etkilerinin sistem dinamiği ve geometrik uzlaşık programlama yaklaşımıyla analizi
Analysis of macroeconomic effects of entrepreneurship wage subsidies using the system dynamics and geometric compromise programming approach
YUSUF ZİYA GÖVCE
Doktora
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER UYGUN
- Advanced fuzzy set extensions and novel decision making models
Gelişmiş bulanık küme uzantıları ve yeni karar verme modelleri
NURŞAH ALKAN
Doktora
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Development of a spatial model on nuclear power plant accidents based on vulnerability and evacuation plans
Kırılganlık ve tahliye planlarına dayalı nükleer santral kazaları için mekansal bir modelin geliştirilmesi
MARYNA BATUR
Doktora
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REHA METİN ALKAN
- Türk boğazları gemi trafik yönetimi etkinliğinin sistem dinamikleri ile modellenmesi: Sürdürülebilir deniz ulaştırma yatırımları yaklaşımı
Modeling effectiveness of vessel traffic management in the Turkish straits with system dynamics: Approaching of sustainable maritime transportation investments
BERAT DAĞKIRAN
Doktora
Türkçe
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN BOLAT