Zeynüddîn b. Hamdullah Müstevfî-yi Kazvînî'nin Zeyl-i Târîh-i Güzîde isimli eserinin tercüme ve değerlendirmesi
The Translation and Evuluation Of Zaynaldin b. Hamdallah Mustawfi Qazvini's work Zayl-e Tarikh-e Gozida
- Tez No: 602269
- Danışmanlar: PROF. DR. MUALLA UYDU YÜCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Kazvini, Tarih-i Güzide, Tarihçilik, Türk tarihi, Kazvini, Tarih-i Güzide, Historiography, Turkish history
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Zeynüddîn b. Hamdullâh Müstevfî-yi Kazvînî'nin Zeyl-i Târîh-i Güzîde Adlı Eserinin Tercüme ve Değerlendirmesi”adlı Yüksek Lisans tezimizde Zeynüddîn b. Hamdullâh Müstevfî-yi Kazvînî'nin 1389-90/1399 yılları arasında yazdığı eseri Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. Farsça tarih yazıcılığı Sâmânî veziri Belamî'nin Târîh-i Taberî'yi Arapçadan Farsçaya tercümesi ile başlar. Moğolların Batı seferi ile İran coğrafyasına gelerek burada İlhanlı Devleti'ni kurması Farsça tarih yazıcılığına altın çağını başlatmıştır. Ata Melik Cüveynî, Reşîdüddin Hemedânî, Hamdullâh Kazvînî, Benâkitî, Abdullah Kâşânî ve Vassâf bu dönemde yetişen ve eserleri ile ölümsüzleşen kişilerdendir. Modern anlamda ilk dünya tarihi bu dönemde kaleme alınmıştır. Yine genel tarih kitaplarının yanı sıra dönem tarihi niteliğinde pek çok eser telif edilmiştir. Bunlardan biri de Zeyl-i Târîh-i Güzîde'dir. Celâyirli Devleti'nde yüksek mevkilere çıkan Zeynüddîn b. Hamdullâh Müstevfî-yi Kazvînî eserini gördükleri ve duyduklarının yanı sıra dönemin Mevlana Şemseddin gibi âlimlerinden öğrendiklerini de ekleyerek kaleme almıştır. Kazvînî İlhanlı Devleti hükümdarı Ebû Saʿîd Bahadır Han'ın ölümünden sonra İlhanlı Devleti'nin hâkimiyet sahasında varlık gösteren özellikle Celâyirliler ve Çobanoğulları arasında meydana gelen siyasi olayları anlatmıştır. Tezimizde 1341-42/1391-92 yılları arasında Azerbaycan, Irâk-ı Arab ve Irâk-ı Acem coğrafyasının tarihi hakkında bilgi veren bu kıymetli eseri Türkçeye tercüme ederek önemini ortaya koymaya çalıştık.
Özet (Çeviri)
In our master's thesis titled“Translation and Evaluation of Zaynaldin bin Hamdallah Mustawfi Qazvinî's Zayl-e Tarikh-e Guzida”, Zaynaldin bin Hamdallah Qazvinî's written work between 1389-90 / 1399 was translated into Turkish from Persian. Persian historiography begins with the translation“Tarikh-e Tabari”by Samanid vizier Belamî from Arabic to Persian. The Western expedition of the Mongols to Iran and the establishment of the Ilkhanid State there began the golden age of Persian historiography. Ata Malek Juvayni, Raşidaldin Hamadani, Hamdallah Qazvini, Banakati, Abdallah Kashani and Vassaf were among those who grew up in this period and immortalized with their works. The first world history in modern sense was written in this period. In addition to the general history books, many works have been written as the period history. One of them is Zayl-e Tarikh-e Guzida. Zaynaldin b. Hamdallah Mustawfi Qazvinî wrote his work with what he saw and heard, as well as what he learned from scholars such as Mawlana Shamsaddin. Qazvinî wrote especially about Jalayerids and Chobanids, which appeared on Ilkhanid state lands after the death of Abu Said Bahkadır Khan. In this study, the importance of this precious work, which sheds light on the geography of Azerbaijan, Iraq-i Arab and Iraq-i Acem between 1341-42 / 1391-92, was translated into Turkish.
Benzer Tezler
- İbnu Nüceym: Zeynüddin b. İbrahim b. Muhammed el-Misri el-Hanefi'nin (Y. 970 / 1563) Lübbü'l-Usul adlı eserinin tahkiki
Analysis of İbnu Nüceym: Zeynüddin b. İbrahim b. Muhammed el-Misri el-Hanefi's (Death 970/1563) work of art titled Lübbü'l-Usul
MOHAMED VALL MOHAMED LEMİNE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TIRABZON
- Ali b. Derviş Bâyezid-i Tirevî'nin hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri
Ali b. Darwish Bayazid-i Tirawi's life, works and sûfî thought
MEHMET ZAHİT ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM ŞİMŞEK
- شرح النقاية مختصر الوقاية للعلامة قاسم بن قطلوبغا(ت 879هـ)من بداية كتاب البيوع إلى كتاب القسمةدراسة وتحقيقاً
Kasım B. Kutluboğa'nın Şerhu'n-Nikaye isimli eserinin tahkiki (Kitabu'l-buyu' ve Kasame arası)
MOHAMMED MAHMOOD ALI ALOBAIDI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANAN AKKO
- موغولتاي بن قليج (المتوفى سنة 762هـ/1361م) وكتابه «المعراج الشريف»
Moğultay B. Kılıç (d. 762/1361) and his work titled Al- Mi'râcü'ş-Şerif
HIDIR HASAN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinHarran Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHİM ARSLAN
- إسعاف الطُّلاب بشرح العباب لمحمد عبد الرؤوف المناوي (ت.1031/1621) من كتاب الحجّ إلى فصل غسل الإحرام: دراسةً وتحقيقاً.
Muhammed Abdürraûf Münâvî'nin“İthâfu't Tullâb bi-Şerh-i Kitâbi'l-Ubâb”adlı eserinin hac bölümünün tahkik ve değerlendirilmesi
SARA MOHAMMED NAJEEB YOUNUS
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET İNANIR