Fazla kilolu ve obez çocuklarda insülin direnci ile d vitamini düzeyi ve akdeniz diyeti kalite indeksi arasındaki ilişki
The relationship between insulin resistance and vitamin d levels and mediterranean diet quality index in overweight and obese children
- Tez No: 611450
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALEV KESER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, Beslenme, Obezite, Sağlıklı beslenme, Vitamin D, Vitamin D eksikliği, Çocuk obezitesi, İnsülin direnci, Mediterranean diet, Nutrition, Obesity, Healthy nutrition, Vitamin D, Vitamin D deficiency, Pediatric obesity, Insulin resistance
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son zamanlarda çocuk ve adölesan dönemde obezite sıklığının artması ile birlikte insülin direnci görülme sıklığı da artmaktadır. İnsülin direncinin gelişmesinde beslenmenin ve D vitamini düzeyinin çelişkili etkisi, bu konudaki araştırmaların önemini artırmaktadır. Bu nedenle kesitsel olarak planlanan araştırmada, fazla kilolu, obez çocuk ve adölesanlarda insülin direnci ile D vitamini düzeyi ve Akdeniz diyeti kalite indeksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Polikliniğine başvuran 6-17 yaş arasındaki normal ağırlıklı, fazla kilolu ve obez olan toplam 174 çocuk dahil edilmiştir. Bireylerin sosyo-demografik bilgilerini, beslenme alışkanlıklarını, antropometrik ölçümlerini, biyokimyasal bulgularını, güneş ışığından faydalanma durumlarını, fiziksel aktivite alışkanlıklarını, Akdeniz Diyeti Kalite İndeksini (KIDMED İndeksi) ve 24 saatlik besin tüketim kayıtlarını içeren anket formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde p<0,05 olması istatistiksel anlamlılık olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %29,9'u normal ağırlıklı, %23,6'sı fazla kilolu, %46,5'i obez olup yaş ortalamaları 11,64±3,17 yıldır. Hem çocuk hem adölesanlarda her iki cinsiyet için günlük diyetle alınan enerji, karbonhidrat, protein ve yağ miktarı açısından normal ağırlıklı, fazla kilolu ve obez bireyler arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Normal ağırlıklı bireylerin KIDMED puan ortalaması 5,7±2,62; fazla kilolu bireylerin 5,4±2,39; obez bireylerin ise 4,6±2,70 puandır ve obez bireylerin normal ağırlıklı bireylere kıyasla KIDMED puan ortalaması anlamlı olarak daha düşüktür (p<0,05). Araştırmaya katılan bireylerin KIDMED puanları ile vücut ağırlıkları, BKİ z-skorları, bel çevreleri, bel çevresi boy uzunluğu oranları ve vücut yağ yüzdeleri arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla r:-0,287, p:0,000; r:-0,185, p:0,013; r:-0,321, p:0,000; r:-0,256, p:0,001; r:-0,161, p:0,034). Normal ağırlıklı (7,0±4,19 uIU/mL) katılımcıların ortalama açlık insülin düzeyi fazla kilolu (10,2±4,17 uIU/mL) ve obez katılımcılara (14,4±8,83 uIU/mL) kıyasla daha düşüktür (p<0,05). Obezlerde insülin direnci görülme sıklığı (%37,0), normal ağırlıklı (%5,8) ve fazla kilolu bireylere (%9,8) kıyasla daha yüksektir. Katılımcıların HOMA-IR değerleri ile vücut ağırlığı (r:0,653, p:0,000), BKİ z-skoru (r:0,528, p:0,000), bel çevresi (r:0,645, p:0,000), bel çevresi boy uzunluğu oranı (r:0,449, p:0,000) ve vücut yağ yüzdesi (r:0,454, p:0,000) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Katılımcıların %39,1'inde D vitamini yetersiz, %22,4'ünde eksik düzeydedir. Çocuk ve adölesanların serum 25(OH)D düzeyleri ile açlık insülin (r:-0,172; p:0,023) ve HOMA-IR değerleri (r:-0,170; p:0,025) arasında negatif yönlü, zayıf, anlamlı ilişki bulunmuştur. Araştırmaya katılan bireylerin HOMA-IR değeri ile KIDMED puanları arasında negatif yönlü, orta düzeyde, anlamlı ilişki saptanmıştır (r:-0,338, p:0,000). Sonuç olarak, çocukluk çağı obezitesi, insülin direnci için risk faktörüdür. İnsülin direnci ve obezite, sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebilir hastalıklar oldukları için çocuk ve adölesanların Akdeniz diyeti uyumlarının arttırılması yararlı olacaktır. Çocuk ve adölesanlarda D vitamini yetersizliğinin yaygın olduğu saptanmıştır. Serum D vitamini düzeyi ile insülin direnci arasında anlamlı ilişkinin bulunması, D vitamininin insülin direncinin patogenezinde rolünün olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Recently, the prevalence of insulin resistance has been increasing with the increasing prevalence of obesity in children and adolescents. The contradictory effects of nutrition and vitamin D levels on the development of insulin resistance increase the importance of researches on this subject. Therefore, this cross-sectional study aims to evaluate the relationship between insulin resistance and vitamin D level and Mediterranean diet quality index in overweight and obese children and adolescents. The study was included 174 normal weight, overweight and obese children between the age of 6-17 years who are applied to the Child Endocrine Polyclinic of the Gulhane Training and Research Hospital. Socio-demographic, nutritional habits, anthropometric measurements, biochemical findings, Sunlight exposure, physical activity habits, Mediterranean diet quality index (KIDMED index) and 24-hour dietary food intake records information have been collected with a questionnaire. In statistical analysis of the data p<0.05 was considered significant. Participants composed of 29,9% normal weight, 23,6% overweight and 46,5% obese with the age mean of 11,64±3,17 years. In both children and adolescents for both genders, there was no significant difference between normal weight, overweight and obese individuals in terms of energy, carbohydrate, protein and fat intake by diet (p> 0,05). KIDMED index score of normal weight, overweight and obese participants have been found as 5,7±2,62; 5,4±2,39; 4,6±2,70. It indicates that obese KIDMED index score is significantly low than normal weight children (p<0,05).A significant negative correlation has been found between KIDMED score and body weight, BMI z-scores, waist circumference, waist circumference height ratio and body fat percentage values (when ordered in line with the text; r:-0,287, p:0,000; r:-0,185, p:0,013; r:-0,321, p:0,000; r:-0,256, p:0,001; r:-0,161, p:0,034). Mean fasting blood insulin levels of normal-weight participants (7,0±4,19 uIU/mL) found significantly lower than overweight (10,2±4,17 uIU/mL) and obese participants (14,4±8,83 uIU/mL) (p<0,05). The prevelance of insulin resistance of obese participants (37,0%) is higher than overweight (9,8%) and normal-weight participants (5,8%). A significant positive correlation has been found between HOMA-IR and body weight (r:0,653, p:0,000), BMI z-score (r:0,528, p:0,000), weight circumference (r:0,645, p:0,000), weight circumference/ height ratio (r:0,449, p:0,000) and body fat mass percentage (r:0,454, p:0,000). Vitamin D levels were found insufficient at 39,1% and deficient at 22,4% of participants. A negative, weak and significant correlation has been found between serum 25(OH)D levels and fasting blood insulin (r: -0,172, p: 0,023), serum 25(OH)D levels and HOMA-IR (r: -0,388, p: 0,000). In conclusion, childhood obesity is a risk factor for insulin resistance. Since insulin resistance and obesity are preventable diseases with healthy eating and lifestyle changes, it will be beneficial to increase the adherence to Mediterranean diet of children and adolescents. It has been found that vitamin D deficiency is common in children and adolescents. Since there is a significant correlation between serum vitamin D and insulin levels, it can be considered that vitamin D has role in pathogenesis of insulin resistance.
Benzer Tezler
- Çocuk ve adölesan obez olgularda endotel fonksiyonunun irdelenmesi1
Evaluation of endothelial function in obese children and adolesance
HACER EFNAN (MELEK) OKUYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUfuk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. AYÇA TÖREL ERGÜR
- Meram Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Bölümüne başvuran obez çocuklarda metabolik sendrom sıklığının belirlenmesi veD vitamini düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Determination of the frequency of metabolic syndrome in obese children applying to the Pediatric Endocrinology Department of Meram Faculty of Medicine and evaluation of the relationship with vitamin D level
İLKNUR ÇALIŞKAN ERGÜNENÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
- Erzurum ilinde 6-10 yaş grubu kilolu - obez çocuklarda risk faktörlerinin saptanması
Determination of 6-10 ages overweight – obese children risk factors in erzurum
GAMZE ÇELEN AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL YILDIRAN
- Fazla kilolu ve obez çocuklarda FTO gen polimorfizmlerinin insülin direnci ile ilişkisi
Association of FTO gene polymorphisms with insulin resistance in overweight and obese children
MERVE KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikOndokuz Mayıs ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP ÜNLÜ SÖĞÜT
- Fazla kilolu ve obez çocuklarda leptin, adiponektin, adropin ve endotelin-1 düzeyleri, insülin direnci ve obezite ile ilişkisi
The levels and relationships of leptin, adiponectin, adropin and endothelin-1 with insulin resistance in children with overweight and obesity
MUHİTTİN BİTİRGEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTurgut Özal ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM AYDIN