Geri Dön

Eski Türkçe metinlerde geçen özel adlardaki bazı kelimelerin kültürel analizi

The culturel analysis of some words in proper names written in old turkic texts

  1. Tez No: 613990
  2. Yazar: MEHMET GAZİ ERGÖREN
  3. Danışmanlar: DR. NURDİN USEEV
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2012
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Eserde Köktürk harfli yazıtlarda ve Eski Uygurca metinlerde geçen özel adlardaki bazı isim ve sıfatlar taranarak bu ad ve sıfatların kültürel analizi üzerinde çalışıldı. Özellikle bazı sıfatların zamanla isme dönüşerek kullanıldığı görüldü. Aynı adın başka bir adda unvan olarak kullanıldığına şahit olundu. Kağanlar Gök Tanrıdan aldıkları“kut”sayesinde hem ülkeyi yönetmişler, hem de kendilerini yüceltici unvanlara layık görülmüşlerdir. Adların insan karakteri ve fiziki görüntüleriyle ilişkili olduğunu, genelde toplumda yönetici, savaşçı kişilerin daha çok unvan taşıdıkları bilgisine ulaşıldı. Siyasi istikrarsızlıkların olduğu dönemlerde halkın, çocuklarına“devleti ve halkı bir araya getirip toparlayan töreyi hâkim kılan”anlamlarında adlar koyduklarına şahit olundu. Özellikle kadınların temiz, iffetli ve soylu sözcükleriyle övülmesi için onlara bu anlamlara gelen sıfatların unvan olarak verildiğine şahit olundu. Kafesoğlu'nun ifade ettiğine göre, Eski Türk halklarında herkesin kadın erkek fark etmeksizin savaşa her an hazır oldukları bilgisine ulaşıldı. Adlardan ve sıfatlardan hareketle o yüzyıllarda halkın hayat görüşü, sosyal yaşantısı, dini inanışları ile ilgili ipuçlarına ulaşıldı.

Özet (Çeviri)

In this study you'll find the culturel analysis of some words which are in the proper names scanned and created from monuments which are written in Uighur texts and inscriptions written in Göktürk alphabets . We saw that some of the adjectives used over time transformed into particular name. We witnessed the use of the same name as the title of another name. As Kagans received“kut”from Sky God not only directed country but also honored with the honorific titles. We understand that Бул илимий изилдөөдө Көктүрк жазма эстеликтеринде жана Байыркы уйгурча тексттерде кездешкен энчилүү аттардагы айрым зат жана сын атоочтор чыгарылып, бул зат жана сын атоочтордун лингвокультурологиялык анализи үстүндө илимий иш жүргүзүлдү. Айрыкча, кээ бир сын атоочтордун бара-бара зат энчилүү атка айланганы байкалды. Бир эле аттын башка атта титул катары колдонулгандыгына күбө болдук. Кагандар «Көк теңирден» алган «куттун» кадыры менен өлкөнү да башкарышкан, ошол эле учурда өзүлөрүн жогорку мартабада көрсөтүүчү титулга ылайык көрүшкөн. Адам аттарындагы сөздөрдүн адамдын кулк-мүнөзү жана физикалык жактан көрүнүшү менен байланыштуу болгондугун, дегеле коомдо башкаруучу, салгылашуучу адамдардын көбүрөөк титулга ээ болгондугу маалым болду. Саясий туруксуздук өкүм сүргөн учурларда калың эл балдарына «өлкөнү жана элди бириктирген төрө» маанисин берген аттардын бергенине күбө болдук. Өзгөчө, аялдардын таза, акылмандык жана кайрымдуу (тектүү) сөздөрү менен макталуусу үчүн аларга бул маанилерди берген сын атоочтордун титул катары берилгенине күбө болдук. Кафесоглу белгилеп кеткендей, байыркы түрк элдеринде аял, эркек деп айырмаланбастан бүт бардыгы согушка даяр болгондуктары маалым болду. Зат жана сын атоочтор аркылуу ошол кылымдарда элдердин жашоого болгон көз карашы, социалдык жашоосу, диний ишенимдери менен байланыштуу багыт-маалыматтарга ээ болдук. names and physical images of the human character is associated and, the administrator and warrior people carry more titles. We have witnessed that clean, chaste and noble words had been given the women to the praise of them. When you read you'll witness too. We can see that they are always ready for war, regardless of whether men and women in old Turkish countries. We can understand the opinion of the people about life and religious beliefs in those centuries by names that are give

Benzer Tezler

  1. Tez No

    302

    Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli

    Başlık çevirisi yok

    L. NİHAL YAZAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU

  2. Tez No

    36

    Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria

    Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu

    OKAN ÜSTÜNKÖK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖNÜL TANKUT

  3. Tez No

    344

    Geleneksel Beypazarı konutlarında baş odanın günümüz ihtiyaçlarını karşılayacak düzende donatılması

    The Redecoration of the“Baş Oda”in Beypazarı traditional houses according to our today's needs

    AYNUR ÖZMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    MimarlıkGazi Üniversitesi

    Bina Bilgisi (mimari Tasarım) Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUAMMER HACIBALOĞLU

  4. Tez No

    514

    Türkiye'de kadının çalışması tezgahtarlar üzerine bir çalışma

    Başlık çevirisi yok

    FİGEN KARABULUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    EkonomiGazi Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CİHAT ÖZÖNDER

  5. Tez No

    419

    Geleneksel Sivrihisar evleri

    Traditional houses of Sivrihisar

    FİSUN ÖZŞUÇA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    MimarlıkGazi Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ORHAN CEZMİ TUNCER

Geri Dön