Türkiye'de Cumhurbaşkanının konumu
The position of the President in Turkey
- Tez No: 615842
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA EBRU GÜNDÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, Cumhurbaşkanı, Hükümet sistemi, Yetki, Presidential government system, President, Government system, Authority
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirlerinden ayrıldığı kuvvetler ayrılığına dayanan sistemler; parlamenter sistem ve başkanlık sistemi olarak ortaya çıkmış, daha sonra bunlara yarı başkanlık sistemi eklenmiştir. Devlet başkanı parlamenter ve yarı başkanlık sisteminde ikili yürütme yapısının bir tarafını, başkanlık sisteminde ise tek başına yürütme organını oluşturmaktadır. Devlet başkanının seçimi ve anayasal yetkilerine göre bu üç sistem karakterize edilmektedir. Devlet başkanının uygulamada anayasal yetkilerini nasıl kullandığı ise siyasal sistemin işleyişini göstermektedir. Buradan hareketle devlet başkanının konumunu belirleyen üç unsur tespit edilmiştir: Devlet başkanının seçimi, devlet başkanının anayasal yetkileri, devlet başkanının anayasal yetkilerini kullanması ve uygulamadaki durum. Bu üç unsur bir bütün halinde değerlendirildiğinde devlet başkanının güçlü ya da zayıf konumda olduğu ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de 1921 Anayasasında 1923 yılında yapılan değişiklikten, 1982 Anayasasında 2017 yılında yapılan değişikliğe kadar, Anayasalarımızda yürütme organı ikili yapıya sahip olmuştur. Devlet başkanı olan Cumhurbaşkanı, yürütme organının daha az yetkili tarafı şeklinde düzenlenmiştir. Bununla birlikte, bu süreçte görev yapan Cumhurbaşkanlarının uygulamada anayasal yetkilerinin ötesinde güce sahip olabildikleri görülmüştür. 2017 Anayasa değişikliği ile ise ikili yürütme yapısı terk edilmiş ve Cumhurbaşkanı gerek anayasal yetkiler gerekse de uygulama açısından güçlü bir konuma sahip olmuştur. Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi tüm Anayasalarımız dikkate alınarak Cumhurbaşkanının konumu açıklanmıştır. Aynı zamanda devlet başkanının anayasal yetkilerini ölçme yöntemi kullanılmış, 1961 ve 1982 Anayasası ile bu Anayasaların çağdaşı olan başka ülkelerin Anayasaları, devlet başkanlarının anayasal yetkilerine göre birbirleriyle karşılaştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
Systems based on the separation of powers where legislative and executive forces are separated; it emerged as a parliamentary system and a presidential system, and then a semi-presidential system was added. In the parliamentary and semi-presidential system, the head of state is one side of the dual executive structure and in the presidential system, it constitutes the executive body alone. These three systems are characterized by the election of the president and his constitutional powers. How the president uses his constitutional powers in practice shows the functioning of the political system. From this point, three factors determining the position of the head of state were ascertained: the election of the head of state, the constitutional powers of the head of state, the use of the constitutional powers of the head of state and the situation in practice. When these three elements are considered as a whole, it becomes clear that the president is in a strong or weak position. In Turkey, from the amendment of the 1921 Constitution in 1923, until the amendment of the 1982 Constitution in 2017, the executive body in our constitutions had a dual structure. The President, who is the head of state, is organized as the less competent part of the executive body. However, it was observed that the Presidents working in this process could have power beyond their constitutional powers in practice. With the 2017 constitutional amendment, the dual executive structure was abandoned and the President had a strong position in terms of both constitutional powers and practice. In this study, the position of the President was explained by taking into consideration all our constitutions in the Republican period. At the same time, the method of measuring the constitutional powers of the president was used, the Constitution of 1961 and 1982 and the Constitutions of other countries that are contemporary of these Constitutions are compared with each other according to the constitutional powers of the heads of state.
Benzer Tezler
- 2007 Anayasa değişiklikleri sonrası Türkiye'de Cumhurbaşkanının anayasal konumu
The constitutional position of the President of the Turkish Republic after 2007 constitutional amendments
ABDÜLSAMET GÜLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HukukHacettepe ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN TAHSİN FENDOĞLU
- Türkiye'de cumhurbaşkanlığı kurumunun değişen anlamı: Halkoyuyla seçilmesi bağlamında bir analiz
The changing meaning of the presidency of the republic: An analysis in the context of the popular vote
NAZMİYE ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Siyasal BilimlerSakarya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEBİ MİŞ
- Anayasa Hukuku Bağlamında Türkiye'de ve Abd'de Devlet Başkanının Cezai Sorumluluğu
Criminal Responsibility of Presidents under the Turkish and the Us Constitution
BEGÜM NUR KALIPÇIOĞLU
- Türkiye'de anayasal çerçevede devlet başkanlığının hukuki statüsü
The legal status of the head of state in Turkey within the constitutional framework
MELİKE KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hukukİstanbul Ticaret ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN CEYLAN