Erişkin dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğunda duygu düzenleme güçlükleri ve çocukluk çağı travmaları ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of emotion regulation difficulties and childhood trauma in adult attention deficit / hyperactivity disorder
- Tez No: 615921
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELİKE NEBİOĞLU YILDIZ, DR. SENCAN SERTÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Duygu düzenleme, Duygu düzenleme güçlüğü, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Çocukluk çağı travmaları, Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu, duygu düzenleme güçlükleri, çocukluk çağı travmaları, Emotion regulation, Emotion dysregulation, Attention deficit disorder with hyperactivity, Childhood traumas
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik ile karakterize olan, etkilenen bireylerin ev, iş veya sosyal işlevselliğini etkileyebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Son dönemde yapılan çalışmalar DEHB belirtilerine duygu düzenleme güçlüklerinin sıklıkla eşlik etmesi, klinik görünümde ve işlevsellikte belirgin bir bozulmaya sebep olması üzerinde durmaktadır. Bu çalışmada DEHB tanısı almış erişkin hastaların duygu düzenleme güçlükleri ve çocukluk çağı travmatik yaşantılarının varlığı ve şiddeti ile çocukluk çağı travmatik yaşantılarının duygu düzenleme güçlükleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran ve DEHB tanısı alan 80 erişkin olgu grubu ile 80 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara DEHB tanısı veya ekartasyonu için DSM-5 ölçütleri temel alınarak Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu için Tanısal Görüşme (DIVA 2.0) uygulanmıştır. DEHB grubu ek olarak DSM-IV Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) ile taranmıştır. Ardından Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) tüm katılımcılar tarafından doldurulmuştur. Ek olarak katılımcıların alkol veya madde kullanımları, ek hastalıkları ve kullanmakta oldukları ilaçlar sorgulanmıştır. Bulgular: DEHB grubunda DDGÖ toplam ve bütün alt ölçek puanları sağlıklı kontrol grubundan yüksek saptanmıştır (p<0,001). Ayrıca ÇÇTÖ ile yapılan değerlendirmede“fiziksel ihmal”alt ölçeği hariç tüm alt ölçek puanları ve toplam puanı da DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubundan yüksek saptanmıştır (p<0,001).“Hedefler”alt ölçeği hariç DDGÖ tüm alt ölçekleri ve toplam puanı ile“fiziksel istismar”alt ölçeği hariç ÇÇTÖ tüm alt ölçekleri ve toplam puanı arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. DEHB grubunda depresyon ve anksiyete düzeylerinin duygu düzenleme güçlükleri için öngörücü olduğu bulunmuştur. Tüm örneklemde ise çocukluk çağı travma maruziyeti (ÇÇTÖ puanı), erişkin dönemdeki DEHB belirtileri (ASRS puanı), depresyon ve anksiyete düzeyleri duygu düzenleme güçlükleri için öngörücü olarak bulunmuştur. Sonuç: DEHB olgularının duygu düzenlemede daha belirgin bir güçlük yaşadıkları ve sağlıklı kontrollere göre çocukluk çağı travma maruziyetinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca travma maruziyetinin duygu düzenleme güçlükleri üzerinde etkisi olduğu bulunmuştur. Çalışmamızın önemli bir noktası, erişkin DEHB'de çocukluk çağı travma maruziyetinin duygu düzenleme güçlükleri üzerine etkisini araştıran bildiğimiz ilk çalışması olmasıdır. Psikostimulan kullanımı olmayan ilk tanı DEHB olguları ile çalışılmış olması da araştırmamızın güçlü bir yönü olarak görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Giriş ve Amaç: Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik ile karakterize olan, etkilenen bireylerin ev, iş veya sosyal işlevselliğini etkileyebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Son dönemde yapılan çalışmalar DEHB belirtilerine duygu düzenleme güçlüklerinin sıklıkla eşlik etmesi, klinik görünümde ve işlevsellikte belirgin bir bozulmaya sebep olması üzerinde durmaktadır. Bu çalışmada DEHB tanısı almış erişkin hastaların duygu düzenleme güçlükleri ve çocukluk çağı travmatik yaşantılarının varlığı ve şiddeti ile çocukluk çağı travmatik yaşantılarının duygu düzenleme güçlükleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran ve DEHB tanısı alan 80 erişkin olgu grubu ile 80 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara DEHB tanısı veya ekartasyonu için DSM-5 ölçütleri temel alınarak Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu için Tanısal Görüşme (DIVA 2.0) uygulanmıştır. DEHB grubu ek olarak DSM-IV Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) ile taranmıştır. Ardından Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) tüm katılımcılar tarafından doldurulmuştur. Ek olarak katılımcıların alkol veya madde kullanımları, ek hastalıkları ve kullanmakta oldukları ilaçlar sorgulanmıştır. Bulgular: DEHB grubunda DDGÖ toplam ve bütün alt ölçek puanları sağlıklı kontrol grubundan yüksek saptanmıştır (p<0,001). Ayrıca ÇÇTÖ ile yapılan değerlendirmede“fiziksel ihmal”alt ölçeği hariç tüm alt ölçek puanları ve toplam puanı da DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubundan yüksek saptanmıştır (p<0,001).“Hedefler”alt ölçeği hariç DDGÖ tüm alt ölçekleri ve toplam puanı ile“fiziksel istismar”alt ölçeği hariç ÇÇTÖ tüm alt ölçekleri ve toplam puanı arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. DEHB grubunda depresyon ve anksiyete düzeylerinin duygu düzenleme güçlükleri için öngörücü olduğu bulunmuştur. Tüm örneklemde ise çocukluk çağı travma maruziyeti (ÇÇTÖ puanı), erişkin dönemdeki DEHB belirtileri (ASRS puanı), depresyon ve anksiyete düzeyleri duygu düzenleme güçlükleri için öngörücü olarak bulunmuştur. Sonuç: DEHB olgularının duygu düzenlemede daha belirgin bir güçlük yaşadıkları ve sağlıklı kontrollere göre çocukluk çağı travma maruziyetinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca travma maruziyetinin duygu düzenleme güçlükleri üzerinde etkisi olduğu bulunmuştur. Çalışmamızın önemli bir noktası, erişkin DEHB'de çocukluk çağı travma maruziyetinin duygu düzenleme güçlükleri üzerine etkisini araştıran bildiğimiz ilk çalışması olmasıdır. Psikostimulan kullanımı olmayan ilk tanı DEHB olguları ile çalışılmış olması da araştırmamızın güçlü bir yönü olarak görülmektedir.
Benzer Tezler
- Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda duygu düzenleme güçlükleri ile üstbilişlerin ve otomatik düşüncelerin ilişkisi
The relationship between emotion regulation difficulties, metacognition, and automatic thoughts in adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)
AYSU DURSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KOKURCAN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda duygu düzenleme güçlüğünün yeme tutumları ve yeme bozukluğu ile ilişkisi
The relationship between emotion regulation difficulty and eating attitudes and eating disorder in attention deficit hyperactivity disorder
TUĞBA YENİÇERİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER AKİL ÖZER
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanılı çocukların ebeveynlerinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite (DEHB), emosyonel disregülasyon, duygu dışavurumu ve bağımlılık açısından araştırılması
Investigation of parents of children with attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) in terms of attention deficit and hyperactivity (ADHD), emotional dysregulation, expression of emotions and addiction
SÜMEYYE SÖYLEMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE BİRGÜL CUMURCU
- Erişkin dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğunda aleksitimi ve dürtüsellik ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between alexithymia and impulsivity in adult attention deficit / hyperactivity disorder
SEDA KİRAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ERDOĞAN TAYCAN
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan erişkinlerde emosyon regülasyonu ile sirkadiyen ritim ve uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between emotion regulation, circadian rhythm, and sleep quality in adults diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
UFUK KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRİYE ÖNCÜ ÇETİNKAYA