Davranışsal inhibisyon anketi'nin ebeveyn formunun 3-7 yaş çocukları için Türkçe'ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması
Evaluation of validity and reliability of behavioral inhibition questionnaire (BİQ) parent form turkish version for 3-7 aged children
- Tez No: 621788
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN BİLGİÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: davranışsal inhibisyon anketi (DİA), ebeveyn, geçerlik, güvenirlik, Ana-baba, Anketler, Davranışsal inhibisyon sistemi, Güvenilirlik ve geçerlilik, behavioral inhibition questionnare (BIQ), parent, validity, reliability, Parents, Questionnaires, Behavioral inhibition system, Reproducibility of results
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Meram Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Davranışsal İnhibisyon Anketi-DİA (Behavioral Inhibition Questionnaire-BIQ) ebeveyn formunun 3-7 yaş çocukları için Türkçe'ye uyarlanması ile geçerlik ve güvenirliğinin tespit edilmesi ve ülkemizde kullanıma sunulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma grubuna yerel populasyondan 3-7 yaş çocukları için ölçekleri dolduran 250 tane anne veya baba dahil edilmiştir. Anaokulu ve ilkokul düzeyindeki üç okula gidilmiş, öğrencinin kendisi ya da kardeşleri için doldurulmak üzere ölçekler anne ve babalara ulaştırılmış ve sonrasında toplanmıştır. Ebeveynlerden; sosyodemografik veri formu, Davranışsal İnhibisyon Anketi (Behavioral Inhibition Questionnaire) dışında örtüştürücü ve ayrıştırıcı geçerlilik analizlerinin yapılabilmesi için ebeveyn bildirimine dayalı bir mizaç ölçeği olan Çocuk Davranış Listesi kısa formunu (ÇDL) ve Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) anne-baba formunu doldurmaları istenmiştir. Bulgular: Güvenirlik değerlendirme sonuçlarında; DİA total Cronbach α değeri 0,92 olarak yüksek derecede güvenilir bulunmuştur. DİA'nin alt ölçeklerinin iç tutarlıkları ise faktör analizleriyle desteklenemediği için bazı maddeleri ölçek dışı bırakılan performans (α= 0,69) ve fiziksel zorluk içeren aktiviteler (α= 0,19) ölçekleri hariç, 0,81'dan 0,87'e değişen α değerleriyle yüksek derecede güvenilir bulunmuştur. Geçerlik değerlendirme sonuçlarında ise DİA'nin doğrulayıcı faktör analizinde ikinci düzey 2 ana faktör, üçüncü düzey tek majör faktörde toplanan beş faktörlü bir yapı geçerliğine sahip olduğu gösterilmiştir (RMSEA=0,032, RMR=0,153, CFI=0,978, GFI=0,915, TLI=0,970). Ölçek toplamı ile en yüksek korelasyonlar ana ölçekler olan sosyal yenilikler (r=0,926, p<0,001) ve durumsal yenilikler (r=0,928, p<0,001) arasında bulunurken alt ölçeklerden akranlar (r=0,848, p<0,001) ve yeni durumlar (r=0,898, p<0,001) da benzer şekilde çok yüksek bir korelasyon göstermiştir. Toplamla en düşük korelasyon ise fiziksel zorluk içeren aktiviteler ölçeği için saptanmakla beraber bu alt ölçek dahi orta düzeyde ilişki göstermiştir (r=0,454, p<0,001). ÇDL utangaçlık ve GGA içe atım ölçekleriyle ile istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde pozitif korelasyonlarla belirlenen iyi bir örtüştürücü geçerlik saptanmıştır. ÇDL dürtüsellik, gülümseme-kahkaha, GGA olumlu sosyal davranışlar ölçekleriyle istatistiksel anlamlı zayıf-orta derecede saptanan negatif korelasyonlar ve GGA dışavurum alt ölçeğiyle istatistiksel anlamlı herhangi bir korelasyon bulunamayışı ise yeterli bir ayrıştırıcı geçerliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç: DİA Ebeveyn Formu Türkçe versiyonunun 3-7 yaş çocuklarda iyi düzeyde geçerli ve güvenilir bir gereç olduğunu destekleyen bulgular elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: In the present study, we aimed to examine reliability and validity of the Turkish version of BIQ parent form among children aged 3 to 7 years. Method: Two hundred fifty mothers or fathers of 3-7 aged children were recruited from non-clinical population to collect responses to the questionnaires. We went to three school at preschool or elementary grade for the purpose of providing the questionnaires filled about the student and/or his/her little sisters and brothers by their parents, questionnaires sent out to parents and then gathered. Parents were asked for filling sociodemographic data form, BIQ parent form also Children Behavior Questionnaire (CBQ) and Strenghts and Difficulties Questionaire (SDQ) parent form in order to perform convergent and divergent validity analyses. Results: As a result of reliability analysis, BIQ total Cronbach alfa coefficient was determined 0,92 with strong reliability. The internal consistency coefficients for BIQ subscales were shown also strong reliability with alphas ranged between 0,81 to 0,87 except for the performance (α=0,69) and physical challenges (α=0.19) subscales of which some items were excluded due to item-total correlations and confirmatory factor analysis results. In the validity assesment analyses; confirmatory factor analysis demonstrated that BIQ has a construct validity with five factors loaded on the two second order main factors and one third order final factor (RMSEA=0,032, RMR=0,153, CFI=0,978, GFI=0,915, TLI=0,970). While the strongest correlations with the overall BIQ score were found for two main subscales; inhibition to social novelties (r=0.926, p<0.001) and situational novelties (r=0.928, p<0.001), similarly peers (r=0.848, p<0.001) and new situations (r=0.898, p<0.001) subscales had strong correlations with the overall BIQ score. The weakest correlation with overall BIQ score was observed for physical challenges subscale although even this subscale displayed moderate association (r=0,454, p<0,001). A good convergent validity was determined accompanied by significant moderate positive correlations with CBQ shyness and SDQ internalising scales. An adequate divergent validity also was demonstrated based on significant positive mild to moderate correlations with CBQ impulsivity, CBQ smiling/laugh, SDQ prosocial scales and non-significant correlation with SDQ externalising scale. Conclusion: Through this study we demonstrated that the Turkish version of the BIQ parent form is an effevtive tool with good reliability and validity among 3-7 aged children.
Benzer Tezler
- BIS and its relation to psychological distress: An explanation of balanced time perspective
DİS ve psikolojik sıkıntıyla ilişkisi: Dengeli zaman perspektifi açıklaması
CANAN SÜTEMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiKoç ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ALTAN ATALAY
- Bipolar bozukluk hastalarında tıkınırcasına yeme bozukluğu ve ilişkili etmenler
Bi̇nge eati̇ng di̇sorder and related factors i̇n pati̇ents with bi̇polar di̇sorder
AYŞE ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET SAĞLAM AYKUT
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden yavaş bilişsel tempo kliniği olan olguların mizaç özellikleri ve yürütücü ı̇şlevler açısından karşılaştırılması
Comparison of attention deficit hyperactivity disorder and attention deficit hyperactivity disorder with sluggish cognitive tempo clinic in terms of temperament characteristics and executive functions
NURSENA TURNALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÖZCAN
- Kendini eleştirme, yaşantısal kaçınma ve ödül bağımlılığının duygusal yeme tutumu üzerinde yordayıcı etkisi
The predictive effect of self criticism, experiential avoidance and reward dependence on emotional eating
SELİN KALMİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAASIM FATİH YAVUZ
- Dikkat ve ketlemenin davranış, beyin elektrofizyolojisi ve kişilik ölçümleriyle ilişkisi: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri gösteren ve göstermeyen gruplar üzerinde bir çalışma
The relationship of attention and inhibition to behavior, electrical activity of the brain and personality: A study on participants with and without attention deficit hyperactivity disorder symptoms
ARZU ÖZKAN CEYLAN