Bilimde nedensellik ilkesi: Nedensellik ilkesi açısından olgucu felsefe üzerine eleştirel bir inceleme
The Principle of causality in science: A critical survey of the principle of causality in the positivist philosophy
- Tez No: 62531
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞAHİN YENİŞEHİRLİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 184
Özet
ÖZET Bu çalışma nedensellik sorunu bağlamında Yeni-Olgucu Felsefe üzerine eleştirel bir incelemeden oluşmaktadır. Biz bu incelemede, Antik Yunan Felsefesi ile Modern Felsefe karşıtlığına dayanarak, nedensellik sorununu özne-nesne ayrımından kaynaklanan Modern Felsefe'ye özgü bir gerçeklik sorunsalı olarak belirlemekteyiz. Antik Felsefe'de us ile gerçeklik arasında bir bağıntı kurulurken, Modern Felsefe'nin tersine özne ile nesne arasında bilinçli ve kesin bir ayrım yapılmamıştır. Nedenselliğin ussal ve olgusal yanlarının birbirinden ayırt edilmesi, hem insan bilgisinin hem de nedenselliğin gerçeklik ile olan bağıntısının sorgulanmasını gerektirmiştir, özne ile nesne arasında diyalektik bir ilişki kuramayıp, yeterli ve dengeli bir bağıntı oluşturamayan felsefeler, nedensellik sorununu bir gerçeklik sorunsalına dönüştürmektedirler. Bu çalışmada nedensellik sorunu, Hume Felsefesi örneğinde ele alınmaktadır. Hume Felsefesi ile Yeni-Olgucu Felsefe arasında bağıntılar kurularak, Humecu bir yaklaşımı sürdüren Yeni-Olgucu Felsefe'nin de nedenselliği bir gerçeklik sorunsalına dönüştürmüş olduğu vurgulanmaktadır. 174
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This study deals with the problem of causality within the context of neo- positivist philosophy in a critical way. By relying on the opposition between ancient and modern philosophy in terms of the notion of causality we argue that the problem of causality seems as as problematic of reality which sources from the subject-object distinction in modern philosophy. Meanwhile there was a relation between mind and matter, there was no strict distinction between subject and object in ancient philosophy as opposed to modern philosophy. A discrimination of the rational and factual aspects of causality demands both the investigation of human knowledge and the study of the relation between causality and reality at the same time. The philosophical approaches which do not constitute properly a dialectical relation between subject and object convert the problem of causality to a problematic of reality. In this study, the problem of causality is taken into account in the pattern of Hume's philosophy. By imposing some relations between Hume's philosophy and neo-positivist philosophy it is argued that neo-positivist philosophy that is an extension of Humean approach embraces a view in which the problem of causality shifts to a problematic of reality at the end. 175
Benzer Tezler
- Kamu hizmetlerinin süreklilik ve düzenlilik ilkesi
The principle of continuity and regularity of public services
M. GÖZDE ATASAYAN
- İbn Sînâ'da Aşk ve Schopenhauer'da irade: Ontolojik bir araştırma
Love in Ibn Sînâ and Will in Schopenhauer: An ontological research
EMİNE ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Felsefeİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN GÖRGÜN
- Kant ve Sartre'da özgürlük problemi
The problem of freedom in Kant and Sartre
AŞKIM ŞANLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL İSBİR
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı çerçevesinde yaşam hakkı ve kötü muamele yasağında ispat rejimi
The evidentiary regime in right to life and the prohibition of ill-treatment in the jurisprudence of the European Court of Human Rights
PINAR ÇAĞLI