Yürütücü işlev performans testi'nin şizofrenili bireylerde Türkçe'ye uyarlanmasının geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability study of Turkish version of executive function performance test in individuals with schizophrenia
- Tez No: 633881
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA AKI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Biliş, Bilişsel işlev, Güvenilirlik ve geçerlilik, Türkçe uyarlama, Şizofreni, Cognition, Cognitive function, Reproducibility of results, Turkish adaptation, Schizophrenia
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bireylerin yürütücü işlevlerini değerlendiren Yürütücü İşlev Performans Testi'nin (YİPT) Türkçe'ye uyarlanması, şizofreni tanısı almış bireylerde geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya herhangi bir bilişsel eksikliğe neden olacak tanısı olmayan 26 sağlıklı ve 105 şizofreni tanısı alan birey olmak üzere toplam 131 kişi dahil edildi. Çeviri, Beaton'ın tanımladığı prosedüre göre uygulandı. Testin Türkçe çevirisi yapıldı. Sonrasında, anadili İngilizce olan uzman ekip tarafından İngilizce'ye çevrilerek gerekli kültürel adaptasyonlar yapıldı. Değerlendirme formu 10 şizofreni tanısı alan bireye uygulandı. Uygulama sırasında testin Türk kültürüyle uyumlanmasında herhangi bir sorun yaşanmadı. YİPT'in geçerliliği, yapı geçerliliği yöntemi ile; güvenilirliği ise, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak incelendi. Sağlıklı ve şizofrenili bireyler arasında YİPT total puanlar, alt yürütücü işlev total puanları ve alt aktivite puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0,05). Şizofreni tanısı alan bireylerde YİPT ile benzer yapıdaki İz Sürme Testi'nin arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlı ve ''orta düzeyde'' ilişki içerisinde olduğu saptandı (p<0,01, r1=0,588, r2=0,608). YİPT için iç tutarlılığı oldukça yüksek (Cronbach's α=0,827) seviyede belirlendi. Sonuç olarak YİPT'in Türkçe uyarlaması şizofreni tanısı alan bireylerde yürütücü işlevleri değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak bulundu.
Özet (Çeviri)
This research was planned to adapt the Executive Function Performance Test (EFPT), which evaluates the executive functions of individuals, to Turkish and to examine the validity and reliability of individuals diagnosed with schizophrenia. A total of 131 individuals, 26 healthy and 105 individuals diagnosed with schizophrenia, were included in the study. The translation was carried out according to the described by Beaton. Turkish translation of the test was made. Afterwards, the necessary cultural adaptations were made by the expert team by translating it into English by the expert team whose native language is English. The evaluation form was applied to an individual diagnosed with 10 schizophrenia. During the application, there was no problem in applying the test with Turkish culture. Validity of YİPT was tested with construct validity; reliability was tested with internal consistency methods. A statistically significant difference was found between healthy and schizophrenic individuals between the EFPT total scores, sub executive function total scores, and sub activity scores (P<0,05). When the relationship between EFPT and Trail Making Test in a similar structure was examined in individuals diagnosed with schizophrenia, it was found that there was a significant and“medium level”relationship (p<0,01, r1=0,588, r2=0,608). The internal consistency is quite high (Cronbach's α = 0,827) for EFPT. As a result, the Turkish adaptation of EFPT was found to be a valid and reliable measurement tool that can evaluate executive functions in individuals diagnosed with schizophrenia.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda serum nöronal pentraksin 2 ve nörogranin seviyelerinin incelenmesi: DEHB'nin nörobiyolojik temellerine yeni bir bakış
Investigation of serum neuronal pentraxin 2 and neurogranin levels in attention deficit hyperactivity disorder: New perspective on the neurobiological foundations of ADHD
AYBİKE TAN UYANIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHarran ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETHİYE KILIÇASLAN
- Jüvenil idiyopatik artritli çocuk ve ergenlerde kognitif fonksiyonların, psikiyatrik hastalıkların ve yaşam kalitesinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of healthy controls of cognitive functions, psychiatric diseases and quality of life in juvenile idiopatic arthritis children and adolescents
DAMLA TEZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriPamukkale ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜRGE KABUKÇU BAŞAY
- Şizofreni hastalarının birinci derece yakınlarında psikopatolojik kırılganlık: Yürütücü işlevler, üstbiliş ve duygu düzenlemenin psikopatolojik semptomlarla ilişkisi
Psychopathological vulnerability among first degree relatives of schizophrenia patients: The relationship between executive functions, metacognition and emotional regulation with psychopathological symptoms
ABDUSSEBUR KAPU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR FEYZİOĞLU
- Şizofreni hastalarında serum TRAIL, CCL20 ve IL-17A düzeylerinin bilişsel işlevlerle ilişkisi
The relationship between serum TRAIL, CCL20 and IL-17A levels and cognitive functions in patients with schizophrenia
MUSTAFA ÇAĞLAR YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL
- Tedaviye dirençli şizofreni hastalarında serum IL-6, IL-18, IL-2, Eotaxin-1 (CCL11), CCL2 (MCP-1) seviyeleri ile bilişsel işlevler arasındaki ilişki
The relationship between serum IL-6, IL-18, IL-2, Eotaxin-1 (CCL11), CCL2 (MCP-1) levels and cognitive functions in treatment-resistant schizophrenia
IŞILAY MANZAK SAKA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ CİVİL ARSLAN