Vardiyalı ve sabit düzende çalışan sağlık personelinde sirkadiyen ritim ile beslenme alışkanlıkları ve metabolik sendromun değerlendirilmesi
Determine of nutritional habits and metabolic syndrome with circadian rhythm in healthcare workers working in shifts and non shift
- Tez No: 638520
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAL ERZURUM ALİM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen ritim, uyku kalitesi, beslenme, metabolik sendrom, Beslenme alışkanlıkları, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, Sağlık personeli, Uyku, Vardiya sistemi, Circadian rhythm, sleep quality, nutrition, metabolic syndrome, Nutritional habits, Pittsburg sleep quality index, Health personnel, Sleep, Quality of sleep, Shiftwork system
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma; vardiyalı ve sabit düzende çalışan sağlık personelinde sirkadiyen ritim, beslenme alışkanlıkları ve metabolik sendrom (MetS) arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Kasım 2019 - Ocak 2020 tarihleri arasında Osmaniye Devlet Hastanesi'nde sağlık personeli olarak çalışan, 33 vardiyalı (VG) ve 37 sabit düzende (KG) çalışan toplam 70 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bireylerin genel özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları ve çalışma şekline ilişkin bilgileri saptamak amacıyla anket formu araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bireylerin uyku kalitesini ölçmek için Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), fiziksel aktivite düzeyini belirlemek için Uluslararası Fiziksel Aktivite (IPAQ) kullanılmıştır. Günlük enerji ve besin ögesi alımını belirlemek için 3 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Tüm bireylerin vücut kompozisyonları BİA kullanılarak ölçülmüştür. Antropometrik ölçümler, araştırmacı tarafından alınmıştır. MetS durumunun değerlendirilmesi için kan parametreleri ve kan basıncı ölçümleri analiz edilmiştir. VG'deki bireylerin yaş ortalaması 37.45±8.96 yıl, KG'dekilerin ise 39.32±7.22 yıl olarak bulunmuştur. İki grubun da fiziksel aktivite düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Hafif şişman olanların sıklığı VG'de %53.1, KG'de % 38.9'dur (p>0.05). VG'de MetS görülme sıklığının daha yüksek olduğu saptanmıştır (VG: % 48.5, KG: % 24.3) (p<0.05). VG'deki bireylerde vardiya ve izin gününde, KG'dekilere göre daha yüksek doymuş yağ asit alımı olduğu bulunmuştur (p<0.05). VG'deki bireylerin % 68.8'inin, KG'dekilerin ise % 24.3'ünün kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptanmıştır (p<0.05). KG'de iyi uyku kalitesine sahip bireylerin % 50'sinin normal, kötü uyku kalitesine sahip olanların % 44.4'ünün hafif şişman olduğu belirlenmiştir (p<0.05). VG ve KG'de uyku kalitesi ve MetS arasında ilişki saptanmamıştır. VG'de PUKİ puanının, vardiya günü için C vitamini, izin günü için protein ve triptofan ile negatif korelasyon gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; vardiyalı çalışmanın; sirkadiyen ritim, uyku ve beslenme alışkanlıkları üzerindeki olumsuz etkisiyle MetS gelişimine neden olduğu belirlenmiştir. Vardiyalı çalışan bireyler, uyku ve beslenme yönünden izlenmeli, özel gereksinimlerine uygun, sağlıklı ve dengeli bir diyet tüketmeleri sağlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study is planned to determine the relationship between circadian rhythm, nutritional habits and metabolic syndrome (MetS) in healthcare personnel that working shift and non shift. The research was carried out on 70 people working as 33 shifts and 37 non shift health personnel at Osmaniye State Hospital between November 2019 and January 2020. The questionnaire form was applied by the researcher by face-to-face interview in order to determine the general characteristics, health information, nutritional habits and working style of the individuals. Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) was used to measure the sleep quality of individuals and International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) was used to determine the level of physical activity. 3-day food consumption record was taken to determine the daily energy and nutrient intake. Body composition was measured using BIA. Anthropometric measurements were taken by the researcher. Blood parameters and blood pressure measurements were analyzed to evaluate the MetS status. The average age of individuals in VG is 37.45 ± 8.96 years and 39.32 ± 7.22 years in KG. The physical activity levels of both groups are low. The frequency of those who are overweight is 53.1% in VG and 38.9% in KG (p> 0.05). The frequency of MetS was higher in VG (VG: 48.5%, KG: 24.3%) (p <0.05). It was found that individuals in VG had higher saturated fatty acid intake on the day of shift and leave than those in KG (p<0.05). 68.8 % of individuals in VG and 24.3% of those in KG have poor sleep quality (p <0.05). 50 % of individuals with good sleep quality in KG are normal and 44.4% of those with bad sleep quality are slightly obese (p<0.05). No relationship was found between sleep quality and MetS in VG and KG. The PSQI score in VG was found to have a negative correlation with vitamin C for shift day, protein and tryptophan for leave day (p <0.05). As a result; it was understood that shift work caused MetS development with its negative effect on circadian rhythm, sleep and feeding habits. People working in shifts should be monitored in terms of sleep and nutrition and they should be provided with a healthy and balanced diet that suitable their special needs.
Benzer Tezler
- Vardiyalı çalışan bireylerde sirkadiyen ritim, diyet inflamatuar indeksi, uyku kalitesi ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between circadian rhythm, dietary ınflammatory ındex, sleep quality and nutritional status in shift workers
ŞEYMA SÜNBÜL
Doktora
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Yetişkin kadın danışanlarda fiziksel aktivite, yeme davranışları ve kronotip arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between working hours and emotional eating attitude levels in female clients applying to a diet clinic
NİSANUR DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERRAK DUMLUPINAR
- Vardiyalı ve sabit düzende çalışan bireylerde sirkadiyen ritim ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Circadian in individuals working in shift and fixed operation evaluation of rhythm and nutritional status
HANDE PELİN SEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÇİFTÇİ
- Vardiyalı ve sabit düzende çalışan hemşirelerde uyku kalitesi, iş stres düzeyi ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Investigation of the relationship between sleep quality, work stress level and nutritional status in nurses working in shifts and fixed order
ŞEVVAL GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikErciyes ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA ÇALAPKORUR
- Vardiyalı ve vardiyasız sistemde çalışan yetişkin bireylerde beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits, food consumption frequencies and sleep quality in adults working in shift and non shift systems
BÜŞRA ÖZAL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SEYLAM KÜŞÜMLER