Diyabetli yaşlılarda aromaterapi uygulamasının bilişsel fonksiyonlar, kaygı ve uyku kalitesine etkisi
The effect of aromatherapy application on cognitive functions, anxiety and sleep quality in the elderly with diabetes
- Tez No: 640750
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM USTA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Aromaterapi, Biliş bozuklukları, Bilişsel işlevler, Diabetes mellitus, Geriatri, Uyku kalitesi, Yaşlılar, Yaşlılık, Anxiety, Aromatherapy, Cognition disorders, Cognitive functions, Diabetes mellitus, Geriatrics, Quality of sleep, Aged, Old age
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı diyabetli yaşlılarda aromaterapi uygulamasının bilişsel fonksiyonlar, kaygı ve uyku kalitesine etkisinin belirlenmesidir. Randomize kontrollü olarak planlanan çalışmanın örneklemi 63 katılımcıdan (müdahale 1 grubu=21, müdahale 2 grubu=21, kontrol grubu=21) oluşmaktadır. Müdahale 1 grubuna lavanta inhalasyonu, müdahale 2 grubuna biberiye inhalasyonu, kontrol grubuna distile su inhalasyonu uygulanmıştır. Uygulama 28 gün devam etmiştir. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Özellikler Formu, Blessed Oryantasyon Konsantrasyon Testi, Durumluk Süreklilik Anksiyete Ölçeği, Pitsburg Uyku Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma ve medyan ile değerlendirilmiştir. Bağımlı gruplarda One Way ANOVA Testi, Mann Witney U Testi, Kruskall Wallis Testi, Wilcoxon Testi ve Friedman Testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre her iki müdahale grubunda uygulama sonrası bilişsel fonksiyonlar, kaygı ve uyku kalitesinde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunun durumluk anksiyete 2. hafta ve 4. hafta puanlarında başlangıç puanına göre anlamlı artma tespit edilmiştir (p<0.05). Aynı zamanda her iki müdahale grubunda kontrol grubuna kıyasla uygulama sonrası durumluk anksiyete, uyku kalitesi ölçeği toplam puan ve uyku kalitesi ölçeği tüm alt bileşen puanlarında istatistiksel olarak anlamlı puanlar elde edilmiştir. Müdahale grupları arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Uygulama ile ilgili herhangi bir yan etki ile karşılaşılmamıştır. Lavanta ve biberiye inhalasyonu bilişsel durum, kaygı ve uyku kalitesinin geliştirilmesinde diyabetli yaşlılarda kullanılabilir. Çalışmadan elde edilen bulgulara dayanılarak aromaterapinin non farmakolojik, etkili ve kolay bir yöntem olarak diyabetli yaşlılar için kullanımı tavsiye edilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the effect of aromatherapy application on cognitive functions, anxiety and sleep quality in elderly people with diabetes. The sample of the randomized controlled study consisted of 63 participants (intervention 1 group=21, intervention 2 group=21, control group=21). Lavender inhalation was applied to intervention 1 group, rosemary inhalation to intervention 2 group, and distilled water inhalation to control group. The application continued for 28 days. Descriptive Characteristics Form, Blessed Orientation Concentration Test, State Trait Anxiety Scale, Pitsburg Sleep Quality Scale were used as data collection tools. Data were evaluated with descriptive statistics mean, standard deviation and median. One Way ANOVA Test, Mann Witney U Test, Kruskall Wallis Test, Wilcoxon Test and Friedman Test were used in addicted groups. According to the results of the study, significant results were obtained in cognitive functions, anxiety and sleep quality after the application in both intervention groups (p<0.05). A significant increase was found in the state anxiety 2nd week and 4th week scores of the control group compared to the baseline score (p<0.05). At the same time, statistically significant scores were obtained in both intervention groups compared to the control group in the post-application state anxiety, sleep quality scale total score and all subcomponents of sleep quality. There was no significant difference between the intervention groups (p>0.05). No side effects were encountered with the application. Lavender and rosemary inhalation can be used in the elderly with diabetes to improve cognitive status, anxiety and sleep quality. Based on the findings obtained from the study, the use of aromatherapy as a non-pharmacological, effective and easy method is recommended for the elderly with diabetes.
Benzer Tezler
- Diyabetli yaşlılarda ilaç tedavisine uyumun değerlendirilmesi
Assessing medication adherence in the elderly with diabetes
FERİDE BADUR
- Diyabetli yaşlılarda ayak bakımını geliştirmede eğitim ve izlemin etkisi
Effect of education and monitoring on developing foot care of elderly with diabetes mellitus
SAADET CAN ÇİÇEK
- Diyabetli yaşlılarda düşme sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
A research of frequency and related factors on falls in diabetic elderly
AYLA ŞAHİN
- Diyabetli yaşlılarda düşme korkusunun yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of fear of falling on life quality of elderly
KÜBRA ÖZKUL
- Diyabetli yaşlılarda hipoglisemi ve kırılganlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Assessment of the relationship between hypoglycemia and frailty in elderly people with diabetes
EBRU PALABIYIK
