Bireylerin sağlık hizmeti alma davranışlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of the factors affecting the healthcare seeking behavior of individuals
- Tez No: 652025
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sağlık sistemleri, birinci basamak sağlık hizmeti, hastane hizmetleri, aile hekimliği, sağlık hizmeti arama davranışı, sağlık okuryazarlığı, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Sağlık hizmetinin hasta tarafından kabulü, Sağlık hizmetleri, Sağlık hizmetleri araştırmaları, Health care systems, primer health care, hospital services, family medicine, health care seeking behavior, health literacy, Family practice, Primary health care, Patient acceptance of health care, Health services, Health services research, Health systems
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ ve AMAÇ: Sağlık kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı, sağlık politikalarının geliştirilmesi, toplumdaki bireylerin bilinçlendirilmesi ve aile hekimliğinin kişilerin sağlık hizmet basamaklarında ilk giriş noktası olabilmesi için bireylerin sağlık hizmeti alma davranışlarını yönlendiren sebepleri öğrenmek gerekmektedir. Sağlık hizmeti tercih aşamasında kişileri yönlendiren faktörlerin biri de sağlık okuryazarlığıdır. Bu çalışma ile bireylerin sağlık hizmeti alma davranışlarını öğrenmek ve sağlık okuryazarlığı ile bu davranışların ilişkisini saptamak, böylece kişilerin sağlık sisteminden daha verimli ve amaca yönelik yararlanabilmeleri için yapılabilecek değişikliklere ışık tutulması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı kesitsel tipte olan araştırma; Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine ve Haydarpaşa Numune Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne 30.01.2020-30.04.2020 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üstü 422 gönüllü birey ile yapılmıştır. Katılımcılara; sosyodemografik verilerini içeren bilgi toplama formu, kişilerin sağlık hizmet basamaklarını tercih etme davranışlarını araştıran ilgili uzmanların görüşü alınarak hazırlanan 20 soruluk anket formu ve sağlık okuryazarlık düzeyi ölçümü için Türkiye Sağlık Okuryazarlık Ölçeği-32 (TSOY-32) yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p< 0,05 olarak kabul edildi. BULGULAR: Katılımcıların %55,7'si kadın, %44,3'ü erkek, %67,1'i evli, %32,9' u bekar olup %49,3'ü yüksekokul ve üstü eğitim almıştır. %32,7'sinin kronik bir hastalığı bulunmaktadır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyi ortalama puanları 29.80±10.66'ydı. Katılımcıların sağlık sorununda ilk tercih ettikleri sağlık kurumunun %42,8'i oranında aile sağlığı merkezi olduğu ortaya çıkmıştır. İlk tercih edilen kurumun aile sağlığı merkezi olması ile kadın cinsiyet arasında anlamlı farklılık bulunmuş; medeni durum, eğitim durumu, gelir düzeyi, kronik hastalığının olması ve sağlık okuryazarlığı düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Kişilerin sağlık hizmeti alma davranışı ile sağlık okuryazarlığı düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. SONUÇ: Sağlık hizmetine kolay erişim ve hekimle iletişiminin yeterli oluşu kişilerin aile sağlığı merkezi tercihinde önemli rol oynamaktadır. Sağlık hizmetlerinin etkin kullanılabilmesi ve kişilerin birinci basamak sağlık hizmetlerine daha fazla yönelmesini sağlamak için aile sağlığı merkezlerinin laboratuvar imkanlarının artırılması, sevk sisteminin hayata geçirilmesi, aile hekimlerinin rapor ve reçete hususunda kısıtlanmasının kaldırılması etkili olacaktır. Ayrıca sağlık okuryazarlığı düzeyinin eğitim durumundan bağımsız olarak yükseltilmesi için toplumun her kesimine gerekli bilgilendirmeler sağlanması sağlık hizmetlerinin verimli kullanılmasına yarar sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
AIM: In order for effective and efficient use of health resources, development of health policies, awareness of individuals in society, and family medicine to be the first entry point of people into health services, it is necessary to learn the reasons that guide individuals behavior to receive healthcare.Health literacy is one of the factors that guide people in the health service selection stage. With this study, it was aimed to learn the behaviors of individuals in receiving health services and to determine the relationship between health literacy and these behaviors, thus shedding light on the changes that can be made in order for individuals to benefit from the health system more efficiently and purposefully. MATERIALS AND METHODS: Descriptive cross-sectional research was conducted with 422 volunteers aged 18 and over, who applied to Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital polyclinics and Haydarpaşa Numune Education Family Health Center between 30th January 2020 and 30th April 2020. Information collection form containing sociodemographic data, for individuals prepared in consultation with the relevant experts investigating the behavior to choose their health care 20-item questionnaire and health literacy level measurement Turkey Health Literacy Scale-32 (Tsoy-32) was performed by the method of face to face meetings to the participants. IBM SPSS Statistics 21.0 program was used for statistical analysis and calculations. Significance was accepted as p <0.05. RESULTS: 55.7% of the participants were female, 44.3% were male, 67.1% were married, 32.9% were single and 49.3% college degree or higher education. 32.7% of them have a chronic disease. The average health literacy score of the participants was 29.80 ± 10.66. It was revealed that the first health institution preferred by the participants for health problems is a family health center with a ratio of 42.8%. A significant difference was found between being the first preferred institution as a family health center and female gender but there was no significant relationship between marital status, educational status, income level, chronic illness and health literacy level. A significant relationship was found between people's health service behavior and their level of health literacy. CONCLUSION: Easy access to healthcare services and adequate communication with physicians play an important role in people's choice of family health center. It will be effective to increase the laboratory facilities of family health centers, to implement the referral system, to remove the restriction of family physicians on reports and prescriptions in order to use health services effectively and direct people to primary health care services more. In addition, providing necessary information to every segment of the society in order to raise the level of health literacy regardless of the educational status will benefit the efficient use of health services.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli bireylerde kalp sağlığına uygun beslenme ve sürdürülebilir beslenmeye yönelik davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of heart healthy and sustainable eating behaviors in individuals with type 2 diabetes
SILA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM BAYRAM
- Kadın kuaförü çalışanlarının kan yoluyla bulaşan enfeksiyonlar konusundaki bilgi, tutum, davranışları ve etkileyen faktörler
Hairdresser workers knowledge, attitude and behaviour towards blood borne infections and affecting factors
SEMRA SÜMER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Sağlık turistlerinin seçim tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors influencing the choice preferences of health tourists
SERMURAT KÜÇÜKGÜL
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- Üniversite öğrencilerinin sağlık hizmetlerinde talep erteleme davranışlarının incelenmesi: Konya ili örneği
Exami̇nati̇on of healthcare demand postponement behaviors among uni̇versi̇ty students: The case of Konya provi̇nce
RABİA ZARIFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE TEKPINAR