Ekolojik krizi etik ve ontolojik düzlemde değerlendirmek
Assessing the ecological crisis: Ethical and ontological approach
- Tez No: 652895
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ AKAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Antropoloji, Sosyoloji, Felsefe, Anthropology, Sociology, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Ekoloji, Antroposen, Kapitalosen, Etik, Etoloji, Affekt, Öznellik, Antroposen Çağ, Ekolojik kriz, Ontoloji, İnsan doğa ilişkisi, İnsan-çevre ilişkisi, Anthropocene Age, Ecology, Ecological crisis, Ethics, Ethology, Ontology, Human nature relations, Human-environment relationship
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada insanın doğa ile ilişkisi etik ve ontolojik açıdan ele alınmıştır. İlk olarak, insanın doğa üzerindeki tahribatını daha da belirginleştiren Antroposen kavramsallaştırmasının araç ve işlevleri tartışmaya açılmıştır. Zira Antroposen, hem insanın doğaya verdiği zararın doğadan bahsediş tarzlarını belirlediği hem de doğanın neredeyse sadece ekolojik kriz ile beraber düşünülebildiği bir dönemi adlandırır. Bu nedenle bu çalışmada Kapitalosen tartışmalarıyla karşılaştırılarak Antroposenin sunmuş olduğu dönemselleştirmenin kısıtlı kapsamı ortaya konmuştur. Bu minvalde, ekolojik krizin odağına soyut ve evrensel insan türünden ziyade, doğayla kurulan ilişkinin tarihsel süreçlerde takip edilebilen niteliksel dönüşümlerinin yerleştirildiği bir perspektif önerilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde içinde yaşadığımız dünya-ekolojisi, özellikle insan olmayan varlıklarla kurulan ilişkiler üzerinden diğer ekolojiler ile birlikte ele alınmıştır. Bugün ekolojik kriz tartışmalarında, meselenin aciliyetine vurgu yapılırken çoğunlukla gözardı edilen insan olmayan varlıkların, ikincil pozisyonlardan ziyade kurucu nitelikleri öne çıkarılmaya çalışılmıştır. Zira kriz ile mücadele söz konusu olduğunda, insan olmayan varlıkların failliklerinin ve ilişki ağlarının karmaşık yapısının göz ardı edilmesi müdahalelerin beklenilen sonuçlara ulaşamamasında da etkilidir. Son olarak insanın da bu ilişki ağları içinde yer aldığı vurgulanmıştır. Bu sebeple çalışma, doğa-kültür gibi varsayımsal bir ayrım üzerinden kurulan ilişkinin etik sonuçlarına yapılan vurguyla, kriz olarak anılan mevcut koşulları yeniden sorgulamaya davet etmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship of human with nature is dealt from ethical and ontological angels. First of all, the tools and functions of the anthropocene conceptualization, which further clarifies the damage given to nature in the hands of humans, are discussed. Because the anthropocene refers to a period in which firstly the damage caused by human beings to nature determines the ways of talking about nature and secondly nature can almost only be discussed together with the ecological crisis. For this reason, in this study this conceptualization's limited scope was revealed by comparing the periodization presented by the anthropocene with the discussions of capitalocene. In this respect, a perspective has been proposed in which the focus of the ecological crisis is not the abstract and universal human species, but rather the qualitative transformations of the relationship established with nature that can be followed in historical processes. In the second part of the study, the world-ecology we live in is discussed together with other ecologies, especially through the relationships established with non-human beings. Today, in discussions of the ecological crisis, the founding qualities of non-human beings, which are often ignored while emphasizing the urgency of the issue, are emphasized rather than secondary positions attributed to them. Because, when it comes to combating the crisis, ignoring the complex nature of the agency and networks of non-human beings is effective in preventing the interventions to achieve the expected results. Finally, it was emphasized that human beings are also included in these networks. For this reason, the study invites us to re-question the current conditions known as crisis, with its emphasis on the ethical consequences of the relationship established through a hypothetical distinction such as nature and culture.
Benzer Tezler
- Analyzing water governance failure: The case of Lake Sapanca Basin
Su yönetişimi başarısızlığının analizi: Sapanca Gölü Havzası örneği
MÜSLÜM YILDIZ
Doktora
İngilizce
2026
Kamu Yönetimiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA ATEŞ
- Envisioning plural futures through narratives and design
Anlatılar ve tasarım ekseninde çoklu gelecek tahayyülleri
ELİF GÖZDE ÖZTOPRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN DURSUN ÇEBİ
- From coexistence to the great divide: Repositioning Türkiye's stray dogs through a posthumanist lens
Birlikte yaşamdan kopuşa: Türkiye'nin sokak köpeklerini posthümanist bir perspektifle yeniden konumlandırmak
RANA İŞTEBEN ÇELİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Sosyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ASLI ÖĞÜT ERBİL
- Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation
Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi
İREM ŞARDAŞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiLatin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR
- Doğa-insan ilişkisine dair bir bakış açısı: Vegan/vejetaryen etik tutumunu benimseyen bireyler üzerine fenomenolojik araştırma
A perspective on nature-human relationship: Phenomenological research on individuals adopting vegan/vegetarian ethical attitude
VAHİDE YASEMİN ÖZKORUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ BEŞİRLİ