Geri Dön

Miftâhü'l-Cennet şerhi (Metin- inceleme- sözlük)

Miftâhü'l-Cennet şerhi (Text- examination- dictionary)

  1. Tez No: 654617
  2. Yazar: NESRİN KURT
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEYLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Beykent Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: 178

Özet

Miftâh'ül Cennet ya da Miftâhu'l-Cenne, cennetin anahtarı anlamına gelmektedir. 14. yüzyılın ikinci yarısıyla, 15. yüzyılın başında yaşamış âlim bir şair olan Ahmed-i Dâî tarafından Lü'lü' Paşa adına Arapçadan Türkçeye tercüme edilen bir akaid kitabıdır. Sekiz bölümden meydana gelen eser Türkçeye tercüme edildikten sonra o kadar beğenilir ki pek çok müstensih tarafından yeniden yazılır. Ancak eser bir bütün olarak yazıldığı gibi az çok farklılıklar gösteren nüshaları da vardır. Bu nüshalardan birkaçı Süleymaniye Kütüphanesindedir (Esad Efendi, nr. 1726; Fâtih, nr. 2853; Bağdatlı Vehbi Efendi, nr. 1565). Üzerinde çalıştığımız metnin müstensihi Mustafa Ömer El-Vasfi'dir. Yaptığımız çalışmalarda Mustafa Ömer El-Vasfi hakkında hiçbir kaynakta herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Biz bu çalışmada öncelikle Miftâh'ül Cennet Şerhini transkripsiyon (çevri-yazı) alfabesiyle yazdık. Daha sonra, eserin yazıldığı dönemin kelime kadrosunu ortaya koymak amacıyla sözlük dizinini yaptık. Sözlük dizininden sonra eserin mütercimi Ahmed-i Dâî'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verdik. Bundan sonraki bölümde, metnin dil incelemesi yapılmıştır. Miftâh'ül Cennet Şerhi içerisinde geçen, Türkçe kelime ve eklerde ünlülerin yazılışı, ünsüzlerin yazılışı, anlamlarına ve yapılarına göre cümleler, ad durum ekleri, zaman ve kip ekleri ile çekim ekleri, bizzat metinden şevahit gösterilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Miftâh'ül Cennet Şerhi, çeşitli adlarla bilinen; özellikle duası ve bu duanın ne anlama geldiği konularında kitap ve makale yazılan, ancak dil hususiyetleri üzerinde pek çalışılmamış bir dinî eserdir. Bu çalışmanın, Miftâh'ül Cennet Şerhi üzerine çalışma yapmak isteyenlerle eserin yazıldığı dönemin dil özellikleri hususunda çalışacaklara bir şekilde kaynak olmasını diliyoruz.

Özet (Çeviri)

Miftahül Cennet or Miftahül Cenne means“key to heaven”. It is a religious book outlining the doctrines of Islam, translated from Arabic to Turkish by the early 15th century scholar-poet Ahmed-i Dai in the name of Lü'lü Pasha. The works consisting of eight chapters became so popular after this translation that it was reproduced by many scribalists. Even though there are copies which are somewhat different others stayed true to the original copy. Some of these copies can be found at Süleymaniye Library (Esad Efendi, nr.1726; Fatih, nr.2853; Bağdatlı Vehbi Efendi, nr 1565). The text we worked on was prepared by Mustafa Ömer El-Vasfi, about whom we could by Mustafa Ömer El-vasfi not find any information in any sources. In this study, first of all we wrote down Miftahül Cennet book using transcription alphabet. Then we prepared a word index to illustrate the vocabulary of the period in which this work was written. We then provided information about the works and life of Ahmed Dai. In the next section linguistic examination of the text was carried out. Using examples from the text, spelling of vowels and consonants, meaning and structure of sentences, derivational affixes, case suffixes, past tense suffixes, past tense and mode suffixes, derivational and inflectional suffixes in Turkish words and prefixes were depicted. Miftahül Cennet book is a religious text, identified by various names, with books and articles written about its prayer and its meaning but the book's literary characteristics have not been studied. We hope that this study will be a resource for those to study Miftahül Cennet as well as linguistic traits of the period in which the book was written.

Benzer Tezler

  1. Sekkâkî'nin Miftâhu'l-ulûm adlı eserindeki ilmu'l-istidlâl bahsinin tahlili

    The Analaysis of the cahpter of İlmu'l-İstidlal in Miftah al- Ulum of Sakkaki

    CENNET ASANA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DilbilimMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞÜKRAN FAZLIOĞLU

  2. Ahmed-i Da'i Miftahü'l-Cenne inceleme-tenkidli metin

    Başlık çevirisi yok

    KEMAL KAHRAMANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk Üniversitesi

    Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL AYAN

  3. Ahmed-i Dai Miftahu'l-Cenne

    Başlık çevirisi yok

    GÜRER GÜLSEVİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    Türk Dili ve Edebiyatıİnönü Üniversitesi

    DOÇ. DR. OSMAN NEDİM TUNA

  4. Türk Dil Kurumu Kütüphanesi a358/1 Numaralı Mecmû'a-i Fevâ'id, İlâhiyât ve Eş'âr (İnceleme-metin)

    'Mecmû'a-i Fevâ'id, Ilâhiyat ve Eş'ar' in the Turkish Language Society's Library with a358/1 Number

    İLKNUR BACAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK

  5. Miftahu'l-Belaga ve Misbahu'l-Fesaha

    Başlık çevirisi yok

    ABDÜLKADİR SUMMAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Türk Dili ve EdebiyatıHarran Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. M. MUHSİN KALKIŞIM