Abdülkâhir el-Cürcânî ve Temmâm Hassân'a göre anlam bileşenlerinin klasik ve çağdaş dönemler bağlamında karşılaştırması ve günümüz dilbilim çalışmalarına katkıları
The comparison of meaning components according to Aldulkahir el-Curcani and Temmam Hassan in the context of classical and contemporary periods and their contributions to today's linguistic studies
- Tez No: 661140
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSA YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Religion, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam, Arapça, Cürcani, Dilbilim, Hassan, Temmam, Karine, Söz dizim, Meaning, Arabic, Curcani, Linguistics, Hassan, Temmam, Presumption, Syntax
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Her dilde anlamlı bir cümlenin veya sözün oluşumunda önemli olan unsurlar vardır. Bu unsurlar Arap dilinde de ilk günden günümüze kadar dilbilimciler tarafından ele alınıp farklı tasnifler yapılmıştır.“Abdülkâhir el-Cürcânî ve Temmâm Hassân'a Göre Anlam Bileşenlerinin Klasik ve Çağdaş Dönemler Bağlamında Karşılaştırması ve Günümüz Dilbilim Çalışmalarına Katkıları”adlı bu çalışmada, dilbilimci Cürcânî'nin nazım nazariyesi ile Temmâm Hassân'ın yenilikçi dilbilim teorisi üzerinde durulacaktır. Dil içi ve dil dışı etkenler bakımından anlam oluşumundaki etkili olan ögelerin anlam ilişkilerinin analizi amaçlanmaktadır. Klasik dönemde yaşayan Cürcânî'nin savunduğu Sözdizimi Teorisi, cümle diziminde anlamları ortaya çıkaran bileşenler arasındaki ilişkiler üzerine kurulmuştur. Çağdaş dönemde Temmâm Hassân'ın savunduğu Karîneler Teorisi de anlam oluşumunu etkileyen bileşenlerden oluşmuştur. Bu çalışmada, söz konusu anlam-anlambilim için kendi dönemlerinde (klasik ve çağdaş) önemli yeni fikirler getiren iki dilbilimcinin dil ve anlam ile alakalı düşüncelerinin karşılaştırılması bağlamında özgün yaklaşımlar getirilmesi amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
In any language, there are components that are important in the formation of a meaningful sentence or word. These components have been discussed by linguists from the first day to the present in Arabic as well and different classifications have been made. In this study, titled with“Meaning Commponents According to Aldulkahir elCurcani and Temmam Hassan (A Comparison in the Context of Classical and Contemporary Periods)”, it will be focused on the the Linguist Curcani's verse theoretics and Temmam Hassan's innovative linguistic theory. It is aimed to analyze the meaning relations of these elements related to the elements in meaning formation, in terms of intra-linguistic and non-linguistic factors. The Syntax Theory, defended by Cürcânî, lived in the classical period, is built on the relationships between components which reveal meanings in sentence syntax. The Karîne Theory defended by Temmâm Hassân in the contemporary period is also composed of components affecting the formation of meaning. In this study, it is aimed to present unique approaches in the context of comparing the two linguists' thoughts on language and meaning, who brought significant new ideas in their respective periods (classical and contemporary) for the mentioned meaning-semantics.
Benzer Tezler
- Mana oluşumunda iç ve dış bağlam ilişkisi: Abdülkahir el-Cürcani ile Saussure karşılaştırması
The relationship between linguistic and non-linguistic context in the formation of meaning: A comparison between Abd-u'l-Qahir al-Jurjani and Saussure
ESMA SAĞ ŞENCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DilbilimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMedeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP ŞENTÜRK
- شرح السيد حسام الدين التوقاتي (ت 860 هـ) لكتاب العوامل المئة لمؤلفه عبد القاهر الجرجاني (ت 471 هـ) دراسة وتحقيقا
Abdülkâhir el- Cürcânî'nin Avâmilü'l-Mie isimli eserine Hüsameddin Hüseyin et-Tokadî Efendi'nin yaptığı şerhin tahkik ve tahlili
ADEM MORAL
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET DERVİŞ MÜEZZİN
- Abdulkâhir el-Curcânî'nin el-Miftâh Fi's-sarf adlı eserinin incelenmesi
Analysis of the work titled el-Miftâh Fî's-sarf by Abdulkâhir el-Curcânî
BÜNYAMİN ORTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KIRKIZ
- Abdülkāhir el-Cürcânî'nin el-Muktesid fî Şerhi'l-İzâh adlı eserinin nahiv ilmindeki yeri
The place of Abdulkahir al-Jurcani's al-Moqtaṣid fī Sharḥ al-Iḍāh in Arabic grammar
ABDULSAMET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA ALAK
- Abdülkâhı̇r el-Cürcânî'de alımlama estetiği - Delâı̇lu'l-İ`câz örneğı̇
Reception aesthetics in ‛Abd al-Qāhir al-Jurjānī - the example of Delāilu'l-İ`cāz
SULTAN DURAN GÜRBÜZ
Doktora
Türkçe
2024
DilbilimErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR KINAR