Geri Dön

Eski Türkçedeki geniz seslerinin tarihî ve modern Türk dillerindeki gelişimi

The development of nasal sounds in old Turkic in historical and modern Turkic languages

  1. Tez No: 666001
  2. Yazar: GİZEM ULUSCU
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN AYDEMİR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Eski Türkçe, Geniz sesleri, Kelimeler, Ses, Ses değişmeleri, Old Turkish, Nasal sounds, Words, Voice, Phonetic changes
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada Eski Türkçede bünyesinde geniz sesleri bulunduran kelimelerden hareketle, Eski Türkçedeki geniz seslerinin hem tarihî hem de modern Türk dillerindeki gelişimi ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Sir Gerard Clauson'un An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish adlı etimolojik sözlüğü, Philologiae Turcicae Fundamenta ve Dîvânu Lugâti't-Türk'ten taranılan kelimelerin tarihî ve modern Türk dillerindeki şekilleri, o dönemde yazılmış orijinal kaynaklar ve çağdaş Türk dilleri sözlükleri taranarak tespit edilmiş, çalışmanın eklerle ilgili bölümleri ise gramer kitapları taranarak hazırlanmıştır. Beş bölümden oluşan tez, Türkçedeki geniz seslerinin tanıtıldığı ve tarihî ve modern Türk dillerinde /ŋ/ sesinin imlası hakkında bilgi verildiği giriş bölümüyle başlamaktadır. Birinci bölümde geniş kapsamlı bir araştırma tarihine yer verilmiştir. İkinci bölüm taranılan kelimelerden hareketle ŋ ~ g değişimine ayrılmış, bu değişim hem eklerde hem de kelime kök ve gövdelerinde incelenmiştir. Üçüncü bölümde ŋ ~ n, dördüncü bölümde ise ŋ ~ m ve n ~ m değişimlerine yer verilmiştir. Beşinci ve son bölümde ise taranılan sözcükler isimler ve fiiller olmak üzere alt başlıklara ayrılarak listelenmiş, sözcüklerin tarihî ve modern Türk dillerindeki şekilleri geçtikleri kaynaklar da belirtilerek verilmiştir. Sonuç bölümünde ise bu çalışmayla birlikte elde edilen sonuçlar ve tespitler ortaya konulmuştur.

Özet (Çeviri)

In this study, based on words that contain nasal sounds in Old Turkic, it was attempted to reveal the development of nasal sounds in Old Turkic in both historical and modern Turkic languages. In this context, the words obtained from Sir Gerard Clauson's An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Philologiae Turcicae Fundamenta and Dîvânu Lugâti't-Türk were determined by looking at the original works written at that time and the dictionaries of modern Turkic languages. Parts of the study related to suffixes were prepared by scanning grammar books. This thesis which consists of five parts starts with an introduction part which gives information about the nasal sounds in Turkic and the orthography of /ŋ/ sound in historical and modern Turkic languages. In the first chapter of the study a wide-ranging history of research is given. The second chapter contains ŋ ~ g change based on the words scanned. This change has been studied in both suffixes and word stems. In the third chapter the change of ŋ ~ n and in the fourth section the changes of ŋ ~ m and n ~ m are given. In the fifth and final section, the scanned words are divided into subheadings as nouns and verbs. Forms of words in historical and modern Turkic languages are given by specifying the works in which they pass. In the conclusion, the outcomes and determinations about this work are presented.

Benzer Tezler

  1. Лингво-стилистические особенности ложныхдрузей переводчика

    Tuzak kelimelerin çevirisinde dilbilimsel ve üslupbilimselözellikler

    ŞUHEDA RENGİN ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Rusça

    Rusça

    2024

    Mütercim-TercümanlıkKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

    Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SALTANAT MAMBAYEVA

  2. Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli

    Başlık çevirisi yok

    L. NİHAL YAZAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU

  3. Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria

    Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu

    OKAN ÜSTÜNKÖK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖNÜL TANKUT

  4. Geleneksel Beypazarı konutlarında baş odanın günümüz ihtiyaçlarını karşılayacak düzende donatılması

    The Redecoration of the“Baş Oda”in Beypazarı traditional houses according to our today's needs

    AYNUR ÖZMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    MimarlıkGazi Üniversitesi

    Bina Bilgisi (mimari Tasarım) Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUAMMER HACIBALOĞLU

  5. Türkiye'de kadının çalışması tezgahtarlar üzerine bir çalışma

    Başlık çevirisi yok

    FİGEN KARABULUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    EkonomiGazi Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CİHAT ÖZÖNDER