Distributional investigation of some frequent turkish derivational affixes for exploring their semantics
Türkçedeki yüksek frekanslı yapım eklerinin semantiğinin keşfi için dağılımsal incelenmesi
- Tez No: 682521
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN CEM BOZŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçe gibi sondan eklemeli dillerde türetme işlemi çoğunlukla ekin kelimenin sonuna getirilmesi ile gerçekleştirilir. Türevsel soneklerin birçoğu belirgin bir anlamsal içerik taşır ve bunları temsil etmek soru cevaplama gibi uygulamalarda önemli bir role sahiptir. Bu tezde amacımız, Türkçe'nin türevsel morfolojisinin dağılımsal ve semantik yapısını türevsel soneklerin kelime temsillerini kümeleyerek ve bunların altında yatan anlambilimsel özellikleri analiz ederek incelemektir. Sonek vektörleri, türetilmiş sözcüğün kök formunun vektörünün kendi kelime vektöründen çıkarılmasıyla elde edilmiştir. Kelime vektörlerini elde etmek için önceden eğitişmiş bir kelime temsili modeli, bu vektörleri kümelemek için ise birden fazla denetimsiz kümeleme algoritması farklı parametreler ile kullanılmıştır. Varsayımımız, eğer bir türevsel ek kategorisi bir veya daha fazla kümeye hakim olmayı başarırsa, dağılımsal vektör uzayında bu ekin güvenilir temsillerini elde etmenin mümkün olduğudur. Sonuçlarımız, birçok Türkçe türevsel ek kategorisinin bu yeteneğe sahip olduğunu göstermektedir. Oluşturulan kümelerin anlamsal yapısı soneklerin seçtiği tematik roller, köklerin ve türemiş kelimelerin sahip olabileceği UCCA etiketleri ve UD ilişkileri açısından analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In agglutinating languages such as Turkish, the process of derivation is mostly performed by adding suffixes at the end of words. Most of the derivational suffixes carry a distinctive semantic content and representing them has an important role in computational tasks, such as question answering. In this thesis, we aim to explore the structure of some frequent Turkish derivational suffixes in distributional vector space by clustering word embedding vectors of them and analyzing their underlying semantic properties. Suffix vectors are obtained by subtracting the vector of the base form of the derived word from the derived word's word vector. We used a pre-trained word embedding model for obtaining word vectors and multiple unsupervised clustering algorithms with different parameters for clustering them. Our assumption is if a derivational suffix category manages to dominate one or more clusters, it is possible to obtain reliable representations of it in the distributional vector space. Our results show that many Turkish derivational suffix categories have this capability. We analyzed the underlying semantic structure of the generated clusters in terms of the thematic roles the suffixes are selecting, the UCCA labels and the UD relations the stem and the derived word can get.
Benzer Tezler
- Türkiye'de gerçekleşmiş dalış kazaları analizi
Analysis of diving accidents in Turkey
EYLEM KOCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Deniz ve Sualtı Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiSualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKIN SAVAŞ TOKLU
- Diyarbakır ili 450 Evler semtinde bebek besleme gelenekleri ve malnutrisyonla ilgili inanışları
Believe about malnutrition and traditional infant feeding practices in 450 Evler region in Diyarbakır-Turkey
PERVİN ÖZELÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Halk SağlığıDicle ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURAN ELMACI
- Ortaokul Türkçe dersi ders kitapları ve öğretmen kılavuz kitapları'ndaki şiirlerin duygu eğitimi açısından incelenmesi
Investigation of poems in Turkish textbooks and teachers' books for middle school in terms of emotion education
SEBAHATTİN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CEMAL BAYAK
- Kabinet tipi, güneşi dikey eksen ve belirli aralıklarla izleyen, güneş enerjili kurutucunun tasarımı ve tarımsal ürünlerin kurutulmasında denenmesi
Desing of vertically sun tracing cabinet type solar dryer and experimental investigation on agricultural products drying
YÜKSEL YAŞARTEKİN
- Sakarya ili Sapanca ilçesi 112 acil yardım ambulanslarının bir yıl süreli çalışma performans analizi
The one year-term work performance analysis of 112 emergency ambulances in Sapanca district, Sakarya province
SALİH UYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İlk ve Acil YardımSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU