Distributional investigation of some frequent turkish derivational affixes for exploring their semantics
Türkçedeki yüksek frekanslı yapım eklerinin semantiğinin keşfi için dağılımsal incelenmesi
- Tez No: 682521
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN CEM BOZŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 78
Özet
Türkçe gibi sondan eklemeli dillerde türetme işlemi çoğunlukla ekin kelimenin sonuna getirilmesi ile gerçekleştirilir. Türevsel soneklerin birçoğu belirgin bir anlamsal içerik taşır ve bunları temsil etmek soru cevaplama gibi uygulamalarda önemli bir role sahiptir. Bu tezde amacımız, Türkçe'nin türevsel morfolojisinin dağılımsal ve semantik yapısını türevsel soneklerin kelime temsillerini kümeleyerek ve bunların altında yatan anlambilimsel özellikleri analiz ederek incelemektir. Sonek vektörleri, türetilmiş sözcüğün kök formunun vektörünün kendi kelime vektöründen çıkarılmasıyla elde edilmiştir. Kelime vektörlerini elde etmek için önceden eğitişmiş bir kelime temsili modeli, bu vektörleri kümelemek için ise birden fazla denetimsiz kümeleme algoritması farklı parametreler ile kullanılmıştır. Varsayımımız, eğer bir türevsel ek kategorisi bir veya daha fazla kümeye hakim olmayı başarırsa, dağılımsal vektör uzayında bu ekin güvenilir temsillerini elde etmenin mümkün olduğudur. Sonuçlarımız, birçok Türkçe türevsel ek kategorisinin bu yeteneğe sahip olduğunu göstermektedir. Oluşturulan kümelerin anlamsal yapısı soneklerin seçtiği tematik roller, köklerin ve türemiş kelimelerin sahip olabileceği UCCA etiketleri ve UD ilişkileri açısından analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In agglutinating languages such as Turkish, the process of derivation is mostly performed by adding suffixes at the end of words. Most of the derivational suffixes carry a distinctive semantic content and representing them has an important role in computational tasks, such as question answering. In this thesis, we aim to explore the structure of some frequent Turkish derivational suffixes in distributional vector space by clustering word embedding vectors of them and analyzing their underlying semantic properties. Suffix vectors are obtained by subtracting the vector of the base form of the derived word from the derived word's word vector. We used a pre-trained word embedding model for obtaining word vectors and multiple unsupervised clustering algorithms with different parameters for clustering them. Our assumption is if a derivational suffix category manages to dominate one or more clusters, it is possible to obtain reliable representations of it in the distributional vector space. Our results show that many Turkish derivational suffix categories have this capability. We analyzed the underlying semantic structure of the generated clusters in terms of the thematic roles the suffixes are selecting, the UCCA labels and the UD relations the stem and the derived word can get.
Benzer Tezler
- Farklı yönergelerle verilen çoktan seçmeli testlerde yanıtlama davranışlarının incelenmesi
Investigation of answering behaviors in multiple choice tests which were applied with different directions
DUYGU KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMAY ÇOKLUK
- Farklı statik yükleme hızlarının doğaltaşların mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of different static loading speeds on the mechanical properties of natural stones
MERTCAN ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMÜR ACAROĞLU ERGÜN
- Küçük titreşim ölçümleri ve dolgu duvarlarının mekanik modele yansıtılması
Başlık çevirisi yok
UMUT DEVRİM ERSİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. FARUK KARADOĞAN
- Kronik fonksiyonel kabızlığı olan küçük çocuklarda süt çocukluğu dönemine ait beslenmeyle ilgili risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of the nutritional risk factors associated with the infancy period of younger children with chronic functional constipation
FARUK ÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikŞifa ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. COŞKUN ÇELTİK
- Yürüyen merdivenlerde olan kazaların araştırılması ve irdelenmesi
Research and investigation of accidents in escalators
HASAN FATİH ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVAT ERDEM İMRAK