Distributional investigation of some frequent turkish derivational affixes for exploring their semantics
Türkçedeki yüksek frekanslı yapım eklerinin semantiğinin keşfi için dağılımsal incelenmesi
- Tez No: 682521
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN CEM BOZŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 78
Özet
Türkçe gibi sondan eklemeli dillerde türetme işlemi çoğunlukla ekin kelimenin sonuna getirilmesi ile gerçekleştirilir. Türevsel soneklerin birçoğu belirgin bir anlamsal içerik taşır ve bunları temsil etmek soru cevaplama gibi uygulamalarda önemli bir role sahiptir. Bu tezde amacımız, Türkçe'nin türevsel morfolojisinin dağılımsal ve semantik yapısını türevsel soneklerin kelime temsillerini kümeleyerek ve bunların altında yatan anlambilimsel özellikleri analiz ederek incelemektir. Sonek vektörleri, türetilmiş sözcüğün kök formunun vektörünün kendi kelime vektöründen çıkarılmasıyla elde edilmiştir. Kelime vektörlerini elde etmek için önceden eğitişmiş bir kelime temsili modeli, bu vektörleri kümelemek için ise birden fazla denetimsiz kümeleme algoritması farklı parametreler ile kullanılmıştır. Varsayımımız, eğer bir türevsel ek kategorisi bir veya daha fazla kümeye hakim olmayı başarırsa, dağılımsal vektör uzayında bu ekin güvenilir temsillerini elde etmenin mümkün olduğudur. Sonuçlarımız, birçok Türkçe türevsel ek kategorisinin bu yeteneğe sahip olduğunu göstermektedir. Oluşturulan kümelerin anlamsal yapısı soneklerin seçtiği tematik roller, köklerin ve türemiş kelimelerin sahip olabileceği UCCA etiketleri ve UD ilişkileri açısından analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In agglutinating languages such as Turkish, the process of derivation is mostly performed by adding suffixes at the end of words. Most of the derivational suffixes carry a distinctive semantic content and representing them has an important role in computational tasks, such as question answering. In this thesis, we aim to explore the structure of some frequent Turkish derivational suffixes in distributional vector space by clustering word embedding vectors of them and analyzing their underlying semantic properties. Suffix vectors are obtained by subtracting the vector of the base form of the derived word from the derived word's word vector. We used a pre-trained word embedding model for obtaining word vectors and multiple unsupervised clustering algorithms with different parameters for clustering them. Our assumption is if a derivational suffix category manages to dominate one or more clusters, it is possible to obtain reliable representations of it in the distributional vector space. Our results show that many Turkish derivational suffix categories have this capability. We analyzed the underlying semantic structure of the generated clusters in terms of the thematic roles the suffixes are selecting, the UCCA labels and the UD relations the stem and the derived word can get.
Benzer Tezler
- Karanlıkdere Vadisi'nin (Yozgat) phenopelopoid akarları üzerine sistematik araştırmalar
Systematic investigations on the phenopelopoid mites of Karanlıkdere Valley (Yozgat)
SALİH KÖKEZ
- The calculation debate in socialist economies
Sosyalist ekonomilerde hesaplama tartışması
SERCAN KARADOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Ekonomiİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL TONAK
- The verbal functional domain in the Denizli dialect of Turkish
Türkçe'nin Denizli ağzı'ndaki işlevsel eylem bölgesi
YAĞMUR SAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
DilbilimBoğaziçi ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE HAMİDE ASLI GÖKSEL
- Tam gömülü alt yirmi yaş dişlerinin folikül ebatları ile epidermal büyüme faktörü arasındaki ilişkinin araştırılması
Exploration of the relation between impacted inferior third molar teeth follicle dimensions and epidermal growth factor
YEŞİM ERKAN
Doktora
Türkçe
2013
Diş HekimliğiGATAAğız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Necdet DOĞAN
- Lise çağı ergenlerde internet kullanımı ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between internet use and loneliness in adolescents
AÇELYA ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEHRA BANU SAYINER