Mali illüzyon ve etkileri: Türkiye örneği
Fiscal illusion and their effects: The case of Turkey
- Tez No: 687109
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜNER TUNCER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Herfindahl– Hirschman endeksi, Kamu tercihi, Mali yanılsama, Herfindahl– Hirschman index, Public preference, Fiscal illusion
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mali illüzyon olgusu, vergi ve benzeri kamu gelirlerinin şeffaflıktan uzak olması nedeniyle kamu finansman bedelini oluşturan vergi fiyatının eksik tahmin edilmesinin, kamusal mal ve hizmetlere yönelik talep artışıyla sonuçlanarak, kamu harcamalarını ve vergisel yükümlülükleri artırması şeklinde ifade edilmektedir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, Türkiye özelinde mali illüzyonun varlığını ölçmektir. Bu amaçla, 2006-2020 dönemi için iller bazında çeşitli vergi kalemlerine ait veriler ile dolaylı-dolaysız vergi gelirlerine ait veriler, tahsilat değerleri dikkate alınarak derlenmiş ve birincisi Herfindahl-Hirschman endeksi, ikincisi dolaylı-dolaysız vergi gelirleri oranı olmak üzere iki temel yöntem dahilinde bir endeks hesaplaması gerçekleştirilmiştir. Herfindahl-Hirschman endeksi sonuçları, HH endeksi en yüksek olan vergi kaleminin şans oyunları vergisi; en düşük endekse sahip olan vergi kaleminin ise belirli dönemlerde değişiklik göstermesine rağmen gelir vergisi olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, dolaylı vergilerin HH endeksi toplam değerinin, dolaysız vergilere kıyasla oldukça fazla olması ve ortalama olarak dolaysız vergilerin %34, dolaylı vergilerin %66 oransal dağılıma sahip olması, incelenen dönemlerde Türkiye özelinde mali illüzyonun görüldüğüne işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The phenomenon of fiscal illusion is expressed as an incomplete estimate of the tax price, which constitues the cost of public financing due to the lack of transparency of taxes and similar public revenues, resulting in an increase in demand for public goods and services, increasing public spending and tax obligations. Based on this, the purpose of this study is to measure the existence of a fiscal illusion in Turkey, for this purpose, the data items in some of the provinces for the period of 2006-2020 various direct and indirect tax collection and tax revenue data compiled by first considering the values of the Herfindahl-Hirschman ındex, the ratio of direct and indirect tax revenues to the latter two basic methods was carried out within the calculation of an ındex. The results of the Herfindahl-Hirschman ındex show that the tax item with the highest HH ındex is a gambling tax, and the tax item with the lowest ındex is an income tax, although it varies over certain periods. However, the total value of the HH ındex of indirect taxes is quite large compared to direct taxes, and on average, direct taxes have a proportional distribution of 34% and indirect taxes 66%, indicating that the fiscal illusion was observed in Turkey during the examined periods.
Benzer Tezler
- Mali piyasa ve Türkiye'de 1980 sonrası kurumsal yenilikler
Başlık çevirisi yok
TANJU ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ ERDOĞAN ALKİN
- Mali yatırımcı açısından tahvil analizi Arçelik A.Ş. ile Man A.Ş. tahvilleri üzerinde örnek uygulama
Başlık çevirisi yok
YASEMİN ŞEN