Danıştay kararları ışığında Türk idari yargısının manevi tazminata yaklaşımı
Approach of Turkish administrative judiciary to non-pecuniary damages in the light of the decisions of the Council of State
- Tez No: 690816
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ DURSUN ULUSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Danıştay, Hukuki sorumluluk, Manevi tazminat, Manevi zararlar, Yargı kararları, İdari sorumluluk, İdari yargı, Council of State, Legal responsibility, Moral indemnity, Moral damges, Judicial decisions, Administrative responsibility, Administrative justice
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İdarenin hukuki sorumluluğu, hukuk devletinin doğal bir sonucu ve gereği olup, mali anlamda bir sorumluluğu ifade etmekte; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı, zarar görene, yine kendi malvarlığından çeşitli malvarlığı değerlerinin aktarılması suretiyle kamu hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde tazmin etmesi anlamına gelmektedir. Bu kapsamda idare; ölüm, bedensel zararlar ve kişilik haklarına saldırı nedeniyle ortaya çıkan maddi ve manevi zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Manevi zararın giderimi için ödenecek olan manevi tazminatın, mevzuat uyarınca, hem adli hem idari yargı yerlerinde hâkim/mahkeme tarafından takdir ediliyor oluşu onu; yargı önünde eşitlik, adalet ve hakkaniyet gibi hukuk devleti ilkeleri ile adil yargılanma hakkı ve mülkiyet hakkı başta olmak üzere temel hak ve özgürlükler, yargıya güven, hukukun üstünlüğü gibi kavram ve kurumlarla yakından ilgili hale getirmektedir. Danıştay, hizmet kusurunun söz konusu olduğu uyuşmazlıklara ilişkin kararlarında, manevi tazminatın şu üç unsuru birbirinden ayrılmaz biçimde içermesi ve gözetmesi gerektiğini belirtmektedir. Bunlar; zarar görenin duyduğu acı ve üzüntüyü kısmen de olsa giderebilecek düzeyde olma, idarenin olaydaki kusurunun ağırlığını ortaya koyacak olma ve sebepsiz zenginleşmeye yol açmama olarak karşımıza çıkmaktadır. Danıştay manevi tazminatı, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı olarak değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tatmin aracı olarak nitelemektedir. Kusur, zarar gibi manevi tazminatın şartları ile ilgili temel unsurlar yanında usul kurallarına ilişkin diğer bazı unsurlar manevi tazminat miktarına etki etmektedir.
Özet (Çeviri)
Being a corollary and necessity of the state of law, the civil liability of administration signifies a fiscal responsibility and means compensation of damages caused by the actions and procedures of the administration by transaction of certain assets of its own to the injured party within the framework of principles and rules of public law. Within this scope, the administration is liable for compensation of pecuniary and non-pecuniary damages caused by decease, corporal damage and attack on personal rights. The fact that the non-pecuniary compensation to be paid for non-pecuniary damage is assessed by judge/court at both ordinary justice and administrative justice organs renders it closely related to notions and institutions such as principles state of law (equality before judiciary, justice and equity), fundamental rights and freedoms, particularly right to a fair trial and right of property; confidence in judiciary and rule of law. In its decisions concerning disputes related to neglect of duty, the Council of State specifies that non-pecuniary compensation should inseparably include and observe the following three elements which are adequacy in terms of relieving albeit partially the pain and sorrow of the injured party; being able to expose the graveness of defect of administration in the case and not giving rise to unjust enrichment. The Council of State describes non-pecuniary compensation as a means of moral satisfaction of the person whose moral values and joy of life decreased, not as a means of compensation of the decline in the assets of the related person. Besides the basic elements of non-pecuniary compensation such as defect and damage some other elements related to procedure affect the amount of non-pecuniary compensation to be paid.
Benzer Tezler
- Sağlık hakkı kapsamında idarenin acil sağlık hizmetlerinden doğan sorumluluğu
Within the scope of the right to health the responsibility of the administration arising from emergency health services
FATİH AKŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Acil Tıpİstanbul Beykent ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EGEMEN FALCIOĞLU
- Vergi idaresinin tarh işleminden doğan hukuki sorumluluğu
Legal responsibility arising from assessment procudure of tax administration
NİLÜFER COŞKUN
- Danıştay kararları ışığında İmar Kanununda yapı ve imar yaptırımları
In the light of jurisprudence of council state, structure and zoning law sanctions in the Zoning Law Code
İSLAM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HukukKırıkkale ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSLAM SAFA KAYA
- Danıştay kararları ışığında 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca belediye personelinin yargılanması
The trial of municipal personnel pursuant to Law no. 4483 on the Trial of Civil Servants and Other Public Officials in light of Council of State decisions
MEVLÜDE GÖKSU BÖKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
- Türk idari yargılama hukukunda bilirkişilik
Expert in Turkish administrative procedure law
DENİZ KAYILIOĞLU