Transteoretik modelin kontrolsüz internet kullanım sürecine uyarlanması
Adaptati̇on of transteoreti̇c model to uncontrolled internet usage process
- Tez No: 694156
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP GÜNGÖRMÜŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Hemşireler, Hemşirelik, Hemşirelik araştırmaları, Transteoretik model, İnternet, İnternet bağımlılığı, İnternet kullanımı, Dependency, Nurses, Nursing, Nursing research, Transtheoretical model, Internet, Internet addiction, Internet use
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metadolojik türde yapılan araştırmanın amacı; Transteoretik Model'i (TTM) kontrolsüz internet kullanım sürecine uyarlayarak geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini Kasım 2019-Mart 2020 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesinde T.C. uyruklu 678 öğrenci oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı özellikler formu ve TTM yapısını tanımlayan ölçekler ile toplanarak SPSS ve AMOS programları ile değerlendirilmiştir. Modelin güvenirliğinde; madde-toplam puan korelasyonları ve Cronbach alfa güvenirlik katsayısı, geçerliğinde kapsam geçerliği indeksi ve yapı geçerliğinden yararlanılmıştır. Açıklayıcı faktör analizinin önerdiği ölçek modellemesi AMOS programında doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Bu aşamada CMIN/DF (2.136), AGFI (0.801), GFI (0.853), RMSEA (0.041), RMR (0.048), CFI (0.903) gibi uyum indekslerinden yararlanmıştır. Faktörler elde edildikten sonra Özdeğer istatistiği ve Scree Plot grafiği çıkarılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde uyum iyiliği istatistiği değerlendirilerek ölçeğin Path modeli oluşturulmuştur. Model 72 maddeden oluşmaktadır ve Değişim Aşamalarının Sınıflandırılması (DASÖ), Davranış Değişim Süreci Ölçeği (DDSÖ), Karar Alma Ölçeği (KAÖ) ve Öz Etkililik Ölçeği (ÖEÖ) olmak üzere 3 ölçekten oluşmaktadır. DDSÖ bilişsel ve davranışsal süreçler; KAÖ yarar ve zarar algısı; ÖEÖ pozitif ve negatif durumlar şeklinde ikişer alt boyutu kapsamaktadır. Modelin güvenilirliği için yapılan iç tutarlılık analizi cronbach alfa katsayısı; DDSÖ alt boyutunda 0.961, KAÖ alt boyutunda 0.876, ÖEÖ alt boyutunda 0.896 olarak yüksek derecede güvenilirdir. Ölçekteki tüm maddelerin (72 madde) madde toplam puan korelasyonları anlamlı şekilde yüksektir (p<0.05). Modelin yapısı açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinde kabul edilen uyum değerleri sağlanmıştır. Ölçeğin değerlendirilmesi alt boyutlar üzerinden gerçekleştirilir. Sonuçta; modelin geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğu ve TTM kontrolsüz internet kullanımı davranışının değişim sürecini değerlendirmek amacıyla kullanılabilir bir model olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of the research in the methodological genre; to evaluate the validity and reliability of the Transtheoretic Model (TTM) by adapting it to the uncontrolled internet usage process. The sample of the study between November 2019-March 2020 T.C. at Gaziantep University It has formed 678 students of nationality. Data; The descriptive features form and scales defining the TTM structure were collected and evaluated with SPSS and AMOS programs. In the reliability of the model; Item-total score correlations and Cronbach alpha reliability coefficient, content validity index and construct validity were used in its validity. The scale modeling suggested by the explanatory factor analysis was tested with the confirmatory factor analysis in the AMOS program. At this stage, use of fit indices such as CMIN / DF (2.136), AGFI (0.801), GFI (0.853), RMSEA (0.041), RMR (0.048), CFI (0.903). After the factors are obtained, Eigenvalue statistics and Scree Plot plots are generated. The Path model of the scale was created by evaluating the goodness of fit statistics in the confirmatory factor analysis. The model consists of 72 items and consists of 3 scales: Classification of the Stages of Change, Behavior Change Process Scale, Decision Making Scale and Self-Efficacy Scale. Behavior Change Process Scale, cognitive and behavioral processes; Decision Making Scale, perception of benefit and harm; Self-Efficacy Scale, includes two sub-dimensions as positive and negative situations. Internal consistency analysis for the reliability of the model, Cronbach alpha coefficient; It is highly reliable, as 0.961 in the Behavior Change Process Scale, 0.876 in the Decision Making Scale, and 0.896 in the Self-Efficacy Scale. Item-total score correlations of all items (72 items) in the scale are significantly higher (p <0.05). The structure of the model was provided with the fit values accepted in the explanatory and confirmatory factor analyzes. The evaluation of the scale is carried out on sub-dimensions. After all; It has been shown that the model has validity and reliability and TTM is a usable model to evaluate the change process of uncontrolled internet usage behavior.
Benzer Tezler
- İnternet bağımlılığı olan lise öğrencilerinde transteoretik model temelli verilen eğitimin kontrolsüz internet kullanım üzerine etkisi
The effect of transtheoretical model-based education on uncontrolled internet use in high school students with internet addiction
ARZU ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN KOLAÇ
- Adölesanlarda uygulanan bilinçli farkındalık egzersizleri ile desteklenen transteoretik model temelli sağlıklı internet kullanımı programının problemli internet kullanımı, sosyal beceri ve öz yeterlilik düzeyine etkisi
The effect of the healthy internet use program based on the transtheoretical model supported by mindfulness exercises on problematic internet use, social skills, and self-efficacy in adolescents
BÜŞRA DEMİRDAĞ
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİME SELÇUK TOSUN
- Prekonsepsiyonel dönemde verilen eğitimin kadınların sağlık davranışları değişim aşamalarına (transteoretik model) etkisi
The examination of health behaviors stage of change (transtheoretical model) given for pregnancy preparation training to women in the preconception period
YASEMİN ERKAL AKSOY
- Beslenme eğitiminin tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde diyet kalitesi ve beslenme durumu üzerine etkisi
Effects of nutritional education on diet quality and nutritional status in older adults with TYPE 2 diabetes
SEVDA KIZILTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Geriatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiYaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ONGAN
- 30-65 yaş arası kadınlara uygulanan hemşire navigasyon programının serviks kanser tarama davranışlarına etkisi
The effect of nurse navigation program on cervical cancer screening behaviour of the women aged 30-65
TÜRKAN ÖZDAŞ
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DÖNMEZ