Geri Dön

Yetişkinlerde sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımının incelenmesi

Analysis of HEALTH literacy and rational drug use in adults

  1. Tez No: 694722
  2. Yazar: AYŞENUR IŞIK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Akılcı ilaç kullanımı, Sosyal medya, Yetişkinler, İlaç kullanımı, İlaç kullanımını değerlendirme, Health literacy, Rational drug use, Social media, Adults, Drug utilization, Drug utilization review
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma yetişkinlerin sağlık okuryazarlık düzeyleri ile akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırmanın örneklemine 565 birey dahil edilmiştir. Veriler kişisel bilgi formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) ve Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21.0 versiyon istatistik programı yardımıyla değerlendirilmiştir. Analiz ve değerlendirmede sıklık tabloları, Mann-Whitney U testi, Kruskall-Wallis varyans analizi, Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan yetişkinlerin yaş ortalaması 32,81±10,19 (Min=18; Maks=76) olup, %67,3'ü (n=380) kadın, %53,8'i (n=304) bekar, %43,2'si (n=244) lisans mezunudur. Katılımcıların %63,4'ünün (n=358) en az bir sosyal medya organını kullandığı, yetişkinlerin %44,8'inin (n=160) 1-3 saat sosyal medya kullandığı saptanmıştır. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 indeks puan ortalaması 34,28±7,35 (Min=14,81; Maks=50), Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği puan ortalaması 38,20±3,99 (Min=18; Maks=42)'dır. Katılımcıların cinsiyetlerine, sosyal medya kullanma durumlarına, kronik hastalık varlığına, oturduğu yerin sağlık kuruluşuna uzaklığına göre TSOY-32 indeks puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların yaşları, cinsiyetleri, öğrenim düzeyleri, meslekleri, kronik hastalık varlığı, düzenli ilaç kullanma durumları, oturduğu yerin sağlık kuruluşuna uzaklığı, hastalık durumunda hekimin yazdığı ilacı uygun şekilde kullanma durumlarına göre AİKÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların TSOY-32 indeks puanları ile AİKÖ puanları arasında pozitif yönde 0,131 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,131; p=0,002). Araştırma sonuçlarına göre sağlık okuryazarlığı arttıkça akılcı ilaç kullanımının arttığı belirlenmiştir. Birbirleri ile de etkileştiği görülmüş olan sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı kavramlarının hem bireysel hem de toplumsal olarak geliştirilmesine yönelik uygulamaların planlanması ve düzenlenmesi önerilmiştir.

Özet (Çeviri)

This research was conducted to examine the relationship between adults' health literacy levels and rational drug use. 565 people were included in the sample of the descriptive and correlational study. Data were collected with a personal information form, Turkey Health Literacy Scale-32 (TSOY-32) and Rational Drug Use Scale. The obtained data were evaluated with the help of SPSS 21.0 version statistical program. Frequency tables, Mann-Whitney U test, Kruskall-Wallis analysis of variance, Spearman correlation analysis were used for analysis and evaluation. The mean age of participants was 32.81±10.19 (Min=18; Maks=76). 67.3% (n=380) of the participants were women, 53.8% (n=304) were single, 43.2% (n=244) were undergraduate. 63.4% (n=358) of the participants used at least one social media organ, 44.8% (n=160) of the adults used social media for 1-3 hours a day. The average index scores of the Turkish Health Literacy Scale-32 was 34.28±7.35 (Min=14.81; Maks=50). The average scores of the Rational Drug Use Scale was 38.20±3.99 (Min=18; Maks=42). It was determined that there was a statistically significant difference between the TSOY-32 index scores according to the gender of the participants, their use of social media, the presence of chronic diseases and their distance from the health institution they resided (p< 0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the AIQ scores of the participants according to age, gender, education level, occupation, presence of chronic disease, regular drug use, distance from residence to health institution and appropriate use. the amount of medication prescribed by the physician in case of illness (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant positive correlation at the level of 0.131 between the participants' TSOY-32 index scores and their ASIQ scores (r=0.131; p=0.002). According to the results of the research, it was determined that the use of rational drugs increased as health literacy increased. It has been suggested to plan and organize practices to develop the concepts of health literacy and rational drug use, which are seen to interact with each other both individually and socially.

Benzer Tezler

  1. Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran yetişkinlerde B-12 vitamini eksikliğinin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile ilişkisi: Kesitsel bir çalışma

    The relationship between vitamin B-12 deficiency and rational drug use and health literacy levels in adults applying to Atatürk Üniversity Education Family Health Center: A cross-sectional study

    HAKAN KILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiAtatürk Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN

  2. Edirne il merkezinde yaşayan yetişkinlerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve akılcı ilaç kullanımına etkisinin araştırılması

    Investigating the level of health literacy of adults living in Edirne province centre and its effect on rational drug use

    HALİM DURGUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiTrakya Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN

  3. Erişkin hastalarda sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between health literacy and rational drug use in adult patients

    RÜMEYSA NUR ÇETİNKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEÇİL ARICA

  4. Mobil sağlık (M-sağlık) okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi

    Development of the mobile health (M-HEALTH) literacy scale

    ESRA KARADAYI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Hemşirelikİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. JÜLİDE GÜLİZAR YILDIRIM DUMAN

  5. Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma

    Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging

    YAŞAR ŞEKERCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Halkla İlişkilerGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN