Moderating effects of employees' dark and light personality traits and cultural tendencies in the relationships of workplace mistreatment with work-related outcomes
Çalışanların karanlık ve aydınlık kişilik özelliklerinin ve kültürel değişkenlerin iş yerinde kötü muamele ve iş ile ilgili değişkenler arasındaki ilişkilerde düzenleyici rolü
- Tez No: 701363
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLI GÖNCÜ KÖSE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Karanlık üçlü, Kötü muamele, Mobbing, Tükenmişlik, Örgütsel sadakat, Örgütsel seslilik, Örgütsel vatandaşlık davranışı, İstismarcı yönetim, İş doyumu, İşyeri nezaketsizliği, Dark triple, Bad treatment, Mobbing, Burnout, Organizational loyalty, Organizational voice, Organizational citizenship behavior, Abusive supervision, Job satisfaction, Workplace incivility
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, iş yeri nezaketsizliğinin, iş yerinde psikolojik tacizin ve istismarcı yöneticiliğin çalışanların iş doyumu, seslilik davranışları, örgütsel sadakatleri, örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki pozitif yönlü etkisini ve üretim karşıtı iş davranışları ve tükenmişlikleri (kişisel tükenmişlik ve iş ile ilgili tükenmişlik) üzerindeki negatif etkileri ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Ek olarak, bazı kişilik özelliklerinin (karanlık üçlü kişilik özellikleri, uyumluluk ve sorumluluk) ve kültürel değişkenlerin (kadercilik ve güç mesafesi) önerilen ilişkilerdeki düzenleyici rolü incelenmiştir. Çalışmanın verileri 715 gönüllü çalışandan toplanmıştır. Önerilen çalışma modeli Yapısal Eşitlikçi Modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar önerildiği gibi iş yerinde kötü muamelenin (iş yeri nezaketsizliği, iş yerinde psikolojik taciz ve istismarcı yöneticilik) iş görenlerin iş doyumunu, seslilik davranışını ve örgütsel sadakatlerinin negatif ilişkili olduklarını ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, iş yerinde kötü muamelenin çalışanların tükenmişlik ve üretim karşıtı iş davranışları ile de pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Bulgulara göre narsizm, iş yerinde kötü muamele ile üretim karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici etkiye sahiptir. Sorumluluk ise iş yerinde kötü muamele ve üretim karşıtı iş davranışları ayrıca örgütsel sadakat ilişkisinde düzenleyici role sahiptir. Uyumluluk, iş yerinde kötü muamele ve üretim karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici role sahiptir. Son olarak kadercilik, iş yerinde kötü muamele ile iş doyumu, seslilik davranışı ve örgütsel sadakat arasındaki ilişkide düzenleyici etkiye sahiptir. Çalışmanın bulguları teoriye yaptığı katkılar, gelecek çalışmalar için öneriler ve uygulamaya yönelik çıkarımlar çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effects of workplace incivility, mobbing and abusive supervision on job satisfaction, voice behaviors, loyalty, OCBs, CWBs and two types of burnout (i.e., personal and work-related burnout. Furthermore, the moderating effects of personality traits (i.e., dark triad, agreeableness and conscientiousness) and cultural variables (i.e., power distance and fatalism) in the links of workplace mistreatment (i.e., workplace incivility, mobbing, abusive supervision) with outcome variables (i.e., job satisfaction, voice behaviors, loyalty, OCBs, CWBs, personal and work-related burnout). Data were collected 715 employees who volunteered to complete the online survey packages. Study's model was tested using SEM and it provided good fit to the data. As expected, workplace mistreatment was negatively related to the job satisfaction, voice behaviors, and loyalty but not with OCBs. Furthermore, workplace mistreatment was related to burnout and CWBs. Narcissism had moderating effect in the relationship between workplace mistreatment and CWBs. Conscientiousness moderated the relationships between workplace mistreatment and CWBs as well as loyalty. Agreeableness moderated the relationships between workplace mistreatment and CWBs. Lastly, fatalism moderated the relationships of workplace mistreatment and job satisfaction, voice behaviors andloyalty. The findings are discussed regarding their theoretical contributions, suggestion for future studies as well as implications for practices.
Benzer Tezler
- The relationship between dark triad personality traits and organizational citizenship behavior under the moderation of job satisfaction and organizational commitment among healthcare professionals in Turkey
Türkiye'deki sağlık çalışanları arasında iş memnuniyeti ve örgütsel bağlılığın moderasyonunda karanlık üçlü kişilik özellikleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
KEMAL PEHLİVAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GERGELY CZUKOR
- In which organizational culture do employees with dark personality traits show organizational commitment? The mediating role of perceived person-organization fit
Karanlık kişilik özelliklerine sahip çalışanlar hangi kurum kültüründe kuruma bağlılık gösterir? Algılanan kişi kurum uyumunun aracı rolü
ECE BAYKAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
PsikolojiÇankaya ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI GÖNCÜ KÖSE
- Birey - örgüt uyumunun ahlaki değerlendirmeler ve ahlaki niyet üzerindeki etkisinin kültürler arası bağlamda incelenmesi
A cross cultural investigation of the impact of person-organization fit on ethical evaluations and ethical intentions
AYŞEGÜL KARAEMİNOĞULLARI
- Moderating role of the dark triad personality traits on the association between emotional labor and work outcomes: An examination based on activation/inhibition pathways
Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin duygusal emek ile iş çıktıları arasındaki ilişki üzerindeki moderatör rolü: Aktivasyon/engelleme yollarına dayalı bir inceleme
AYSU ÇETİNBİNİCİ
Doktora
İngilizce
2022
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YONCA TOKER GÜLTAŞ
- Kişiliğin karanlık yönünün tükenmişlik üzerindeki etkisi
Effects of the dark side of personality on burnout
EMRAH ÖZSOY
