İşitme kayıplı çocukların yürütücü işlev ve dil becerilerinin geliştirilen yürütücü işlevler ölçeği ve uyarlanan pragmatik profil ile incelenmesi
Examination of executive function and language skills of children with hearing loss by developed executive functions scale and adapted pragmatic profile
- Tez No: 735973
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Dil becerileri, Dil işlevleri, Ketleme, Pragmatik dil, Çalışma belleği, Ölçme-değerlendirme, İşitme engelli çocuklar, Cognitive flexibility, Language skills, Language functions, Inhibition, Pragmatic language, Working memory, Measurement and evaluation, Hearing impaired children
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hedefe yönelik davranışlarımızı düzenlememizi sağlayan yürütücü işlevlerde yaşanan sorunlar sosyal ve akademik yaşantıda başarısızlığa sebep olmaktadır. Yürütücü işlevler ve dil becerilerinin ilişkili süreçler olduğu, işitme kayıplı çocukların hem yürütücü işlevlerde hem de dil becerilerinde sorun yaşadıkları göz önünde bulundurulduğunda her iki beceriyi de bildirime dayalı değerlendirmeyi sağlayacak araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle çalışmanın ilk bölümünde 3,0-11,11 yaş arası çocukların yürütücü işlevlerini değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek ve“The Pragmatics Profile for People who use AAC”dil değerlendirme aracının Türkçe uyarlama çalışmasını yapmak amaçlanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise amaç geliştirilen ve uyarlanan araçlar kullanılarak işitme kayıplı ve işiten çocukların yürütücü işlev ve dil becerilerini incelemektir. Sonuç olarak geliştirilen YİÖ-Ebeveyn ve YİÖ Öğretmen'in 6 boyutlu yapıdan oluşan, geçerli, güvenilir ve ayırt ediciliği yüksek iki ölçme aracı oldukları ortaya konmuştur. Uyarlama çalışması yapılan Pragmatik Profil'in dilsel ve yapısal eşdeğerliğine ilişkin kanıtlar süreç içerisinde görev alan uzmanların nitelikleri ve deneyimleri ile sağlanmıştır. Ayrıca pragmatik dil becerileri ve yürütücü işlevlerin ilişkili süreçler olduğu işitme kayıplı ve işiten çocukların yürütücü işlevlerinde işiten çocuklar lehine fark olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Problems in executive functions that enable us to regulate our goal-oriented behaviors cause failure in social and academic life. Considering that executive functions and language skills are related processes, and children with hearing loss have problems in both executive functions and language skills, there is a need for tools that will provide declarative assessment of both skills. Therefore, in the first part of the study, it was aimed to develop a valid and reliable scale that evaluates the executive functions of children aged 3,0-11,11 and to adapt the language assessment tool“The Pragmatics Profile for People who use AAC”into Turkish. In the second part of the study, it was aimed to examine the executive functions and language skills of children with hearing and hearing loss by using developed and adapted tools. As a result, it has been revealed that the EFS Parent and EFS-Teacher, which were developed during the research process, are valid, reliable and highly distinctive measurement tools consisting of 6 dimensional structures. Evidence for linguistic and structural equivalence of the Pragmatic Profile, which was adapted, was provided by the qualifications and experiences of the experts involved in the process. In addition, it has been revealed that pragmatic language skills and executive functions are related processes, and that there is a difference in the executive functions of hearing and hearing loss children in favor of hearing children.
Benzer Tezler
- İşitme kayıplı ve işiten çocukların yürütücü işlev ve sosyal becerilerinin incelenmesi
Examination of executive function and social skills in children with hearing loss and hearing children
ÜMİT BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GENÇ
- İşitme kayıplı çocukların günlük rutinlerinin yürütücü işlevler bağlamında incelenmesi
An exami̇nati̇on of the dai̇ly routi̇nes of chi̇ldren wi̇th heari̇ng loss i̇n the context of executi̇ve functi̇ons
NİLGÜL BEYAZ TEYİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GENÇ
- Koklear implant ve işitme cihazı kullanan okul çağı çocuklarının bilgisayar tabanlı CNSVS (The central nervous system vital signs) ile nörobilişsel değerlendirilme sonuçlarının yorumlanması: Randomize kontrollü bir çalışma
Interpretation of neurocognitive assessment results with computer-based CNSVS (The centralnervous system vital signs) of school-age children using cochlear implants and hearing aids: A randomized controlled study
RUKİYE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZHAN DİZDAR
- İşitme kayıplı çocukların kayıp derecelerinin artikülasyon yeteneklerine olan etkilerinin incelenmesi
The study of effects of degree of losts on the articulation abilities of children with hearing loss
SEVGİNAR ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ATAŞ
- İşitme kayıplı çocukların ve normal işiten çocukların çalışma belleği ve kısa süreli bellek yönünden incelenmesi
Woking memory and short term memory processes in children with normal hearing
MURAT DOĞAN
Doktora
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMRAN TÜFEKÇİOĞLU