Şâh Ni'metullâh-ı Velî ve Ni'metullâhiyye tarikatı
Shah Ni'matullah Wali and The Ni'matullahi tariqa
- Tez No: 744727
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ GÜNDOĞDU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Mutasavvıf, Ni'metullah Veli, Niʻmetullahiyye tarikatı, Sünnilik, Tarikatlar, Tasavvuf, Tasavvufi yaşam, İslamiyet, Şairler, Theosofistical, Ni'metullah Veli, Niʻmetullahiyye religious order, Sunnism, Religious orders, Mystic, Mystical life, Islam, Poets
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şâh Ni'metullâh-ı Velî, Ni'metullâhiyye tarîkatının kurucusudur. Sünnî bir mutasavvıf ve şâirdir. Çoğu tasavvufî içerikli olan irili ufaklı yüzden fazla eseri bulunmaktadır. Kurmuş olduğu tarîkat önceleri İran daha sonra da Hindistan'da faaliyetlerini sürdürmüştür. Şâh Ni'metullâh-ı Velî'nin sünnî esaslara dayalı düşünceleri ve bu doğrultuda kurumsal yapıya bürünen tarîkatında vefatından hemen sonra Şiîleşme eğilimleri görülmüştür. Bu eğilimler, Sünnî bir mutasavvıf olan Şâh Ni'metullâh-ı Velî'nin düşünceleri ve tarîkat uygulamalarının onun takipçileri tarafından dönüştürülüp yeni kurallar suretiyle sunulmasıyla başlamıştır. Böylece Ni'metullâhiyye Şiî eğilimleri yansıtan bir tarîkata dönüşmüştür. XV. yüzyılda bu eğilimlerin görüldüğü tarikat, Kevseriyye, Safî Ali Şâhiyye, Şemsiyye, Gonâbâdiyye, Mûnis Ali Şâhiyye kollarına ayrılmıştır. Bu çalışmada, Şâh Ni'metullâh-ı Velî'nin öğretilerini kendi eserlerinden hareketle tespit etmek, tarîkatin ana esasları ortaya koymak, tarihi süreçteki ilerleme, değişim ve dönüşümünün nasıl gerçekleştiğini görmek, böylece oluşumun amacına ve varlık nedenine yabancılaşmış değişkenlerini tespit etmek amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Shah Nimatullah Wali is the founder of the Ni'matullahi tariqa. He was a Sunni sufi and poet. He produced over one hundred works with miscellaneous lengths, most of which have sufistic content. The tariqa he founded operated first in Iran, and then in India. In the thoughts of Shah Nimatullah Wali based on sunni principles and his tariqa, which became institutionalized in this direction, tendencies of Shiiteization began to be observed immediately after his passing. These tendencies originated with the presentation of the thoughts and tariqa practices of the Sunni sufi Shah Nimatullah Wali in a converted manner with new rules by his followers. Therefore, Ni'matullahi became a tariqa reflecting Shiite tendencies. The tariqa, which divided into the Kawthariyya, Safi Ali Shahiyya, Shamsiyya, Gonabadi and Munis Ali Shahiyya branches (where these tendencies were observed) in the 15th century, remains operational to date. The present study aims to identify the teachings of Shah Nimatullah Wali based on his works, reveal the main principles of the tariqa, observe how its development, change and transformation within the historical process took place and, therefore, determine the variables of the order that were alienated from its purpose and reason for being.
Benzer Tezler
- Süleyman Şah ve Anadolu Selçuklu Devleti'nin kuruluşu
Suleyman Shah and the Foundation of Anatolian Seljuqids
RABİA GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN YÜKSEL
- Şah İsmail ve Osmanlı ile ilişkileri
Shah Esmail and his relations with Ottoman
MARYAM AKBARINOSHAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KURT
- Şah I. Abbas Dönemi (1587-1629) bilim faaliyetleri
The scientific activities during the Period of Shah I. Abbas (1587-1629)
AYKUT KAR
- Şah Abbas Döneminde İspanya-İran ilişkileri (1587-1629)
Spain-İran relations in the period of Shah Abbas (1587-1629)
EMRAH NAKİ