SOKÜM bağlamında kahvehanelerin şehir hayatındaki rolü: Antakya örneği
Intangible cultural heritage the role of coffeeshops in city life in the context: The case of Antakya
- Tez No: 745104
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖNÜL REYHANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Halk Bilimi (Folklor), Türk Dili ve Edebiyatı, Sociology, Folklore, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kahve, Kahvehane, Kahveci, Kamusal Alan, İşlev, Halk bilimi, Hatay, Kahvehaneler, Kentsel yaşam, Somut olmayan kültürel miras, Türk halk edebiyatı, Coffee, Coffeehouse, Public Space, Function, Folklore, Hatay, Coffehouses, Urban life, Intangible cultural heritage, Turkish public literature
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kahve bitkisi toplumsal hayata ilk olarak kahve satış dükkânlarıyla girmiştir. 1554 yılından sonra ise kahve içilen sohbet edilebilen toplumun diğer kesimlerinden insanlarla bir araya gelinebilen dönemin cami, çarşı, hamam, bozahane, değirmen ve tarla gibi diğer alanlarına nazaran müşterilerine daha serbest bir ortam sağlayan mekânlardır. Ayrıca kahvehaneler Türk toplumunun ortaya çıkışından itibaren gündeminden düşmeyen kimi müşterisinin arkadaşını görmek için gittiği kimi müşterisinin müdavim olarak oyun ve eğlence gibi pek çok amaçla vakit geçirdiği mekânlardır. Çalışmamız yaklaşık 500 yıldır kamusal hayatta var olan kahvehaneleri, Hatay ilinin Antakya şehrinde, somut olmayan kültürel miras bağlamında, bu şehrin kültürel ve demografik özelliklerini taşıyıp taşımadığını, kahvehane geleneği içerisinde müşterilerin ya da müdavimlerin hangi amaçlarla kahvehaneye gittiklerini araştırarak kahvehanelerin çeşitli işlevlerini tespit etmiştir. Ayrıca çalışmamız kahvehane işletmecileri ve müşterilerinin kahvecilik mesleğinin önemli noktalarını ve bu mesleğin geleceğine dair düşüncelerini de incelemiştir. Çalışmamıza Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Başkanlığından etik izni alınarak başlanmıştır. Araştırmamızda bulguları toplama yöntemi olarak nitel araştırma yöntemlerinden sahada derleme ve gözlem yöntemi tercih edilmiştir. İlk olarak Antakya şehir merkezindeki kahvehanelere gidilmiş buradaki müşteriler ve kahvehane sahipleriyle görüşülmüş bilgiler toplanmıştır. Derlenen bu bilgiler yazılı ve basılı kaynaklarla desteklenmiş ve analizi gerçekleştirecek çalışmamıza işlenmiştir. Araştırmamızda elde edilen bulgularda analiz yöntemi olarak ise son yıllarda yapılan halk bilimi çalışmalarında kullanılan bağlam merkezli kuramların başında gelen İşlevsel kuramın çözümleme yöntemi kullanılmıştır.
Özet (Çeviri)
The coffee plant first entered the social life with coffee shops. After 1554, they are places that provide a more free environment to their customers compared to other areas of the period, such as mosques, bazaars, Turkish baths, bozahanes, mills and fields, where people from other segments of the society can have coffee and chat. In addition, coffeehouses are places where some customers go to see their friend, some customers spend time for many purposes such as games and entertainment as regulars. Our study has determined the various functions of coffee houses by investigating the coffee houses that have existed in public life for about 500 years, in the context of intangible cultural heritage in the city of Antakya, Hatay province, whether this city has the cultural and demographic characteristics of this city, for what purposes customers or regulars go to the coffee house within the coffee house tradition. In addition, our study has also examined the important points of the coffee house operators and their customers and their thoughts on the future of this profession. Our study started with the ethical approval of Hatay Mustafa Kemal University, Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee. In our study, field compilation and observation method, one of the qualitative research methods, was preferred as the method of collecting the findings. First, coffee shops in the city center of Antakya were visited, and information was gathered with customers and coffee shop owners. This compiled information was supported by written and printed sources and was included in our study that will carry out the analysis. In the findings obtained in our research, the analysis methods of Performance and Functional theory, which are the leading context-centered theories used in folklore studies in recent years, were used as the analysis method.
Benzer Tezler
- SOKÜM çalışmaları bağlamında tiyatro ve kültürel aktarım: Sahne sanatlarındaki Kırgız destanları örneği.
Theater and cultural transfer in the context of SOKÜM studies: The case of Kyrgyz epics in performing arts
EZGİ OYA GÜMÜŞ
Doktora
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
- Eskişehir'de yaşayan geleneksel el sanatlarının SOKÜM bağlamında incelenmesi
Analysis of living traditional handicrafts in Eskişehir in the context of ICH
KÜBRA ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI BÜYÜKOKUTAN TÖRET
- Turizm bağlamında somut olmayan kültürel mirasın yönetimi: Afyonkarahisar ili paydaş algılarının değerlendirilmesi
Managing intangible cultural heritage in the context of tourism: Evaluation of Afyonkarahisar province stakeholders' perspectives
HATİCE DİKMEN BOYRAZ
Doktora
Türkçe
2025
TurizmAfyon Kocatepe ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SANDIKCI
- Somut olmayan kültürel miras bağlamında deneyimsel turizm potansiyelinin belirlenmesi: Nevşehir örneği
Determination of experiential tourism potential in the context of intangible cultural heritage: The case of Nevşehir
YEŞİM TÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmKapadokya ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YÜCE
- Uluslararası kurumlar bağlamında kültürel sahiplenme ve somut olmayan kültürel miras ilişkisi
The relationship between cultural appropriation and intangible cultural heritage in the context of international institutions
GÜLAY YAVUZ
Doktora
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİA GÜLİN ÖĞÜT EKER