Geri Dön

Menâkıbu'l-Cevâhir: Söz ve yazı bağlamında bir inceleme

Menâkibu'l-Cevâhir: A review in the context of word and written

  1. Tez No: 762066
  2. Yazar: ZUHAL ŞAHİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLTEN KÜÇÜKBASMACI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 306

Özet

Bu çalışmada Yahya bin Bahşi'nin Menâkıbu'l-Cevâhir adlı eserinin iki nüshası sözlü ve yazılı kültür bağlamında incelenmiştir. Menakıpnameler, sözlü kültür ürünü olan menkıbelerin bir araya getirilerek yazıya geçirilmesiyle oluşan metinlerdir. Bu noktadan hareketle el yazması dönemin ürünlerinden olan Menâkıbu'l-Cevâhir'in seçilen iki nüshasında, el yazması bir metinde sözlü icranın etkisi olup olmadığını, sözlü gelenekte şekillenen menkıbelerin yazı bağlamında ne gibi özellikler kazandığını belirlemek tezin amacıdır. Böylece seçilen metinlerle sınırlı olmak üzere sözden yazıya geçirilen anlatılarda bağlam farklılığının metindeki etkisini görmek hedeflenmiştir. Bu çalışmanın, Türk anlatı geleneğinde sözden yazıya geçiş sürecini anlamaya katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışma“Giriş”ve altı bölümden oluşmaktadır.“Giriş”bölümünde sözlü ve yazılı kültür ortamları ile menakıbnameler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde tezin yöntemi açıklanmıştır. Üçüncü bölümde Emir Sultan, Yahya bin Bahşi ve Menâkıbu'l-Cevâhir nüshaları ile ilgili bilgi verilmiştir.“Söz ve Yazı Bağlamında Menâkıbu'l Cevâhir'in Hacı Selim Ağa Kütüphanesi Kemankeş Bölümü No. 410/1'de Kayıtlı Nüshası”adlı bölümde verilen nüshadaki sözlü ve yazılı bağlam unsurları tespit edilmiştir. Tezin konusu olan ikinci nüshadaki sözlü ve yazılı bağlam unsurları ise“Söz ve Yazı Bağlamında Menâkıbu'l Cevâhir'in İBB Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları Bölümü No. Oe_Yz_0639/01'de Kayıtlı Nüshası”bölümünde verilmiştir. Tespit edilen bu unsurların karşılaştırması,“İncelenen Nüshaların Karşılaştırılması”bölümünde yapılmıştır. Çalışma,“Sonuç”ve“Kaynakça”bölümlerinin eklenmesiyle tamamlanmıştır. Bu çalışmada el yazması ürünü olan Menâkıbu'l-Cevâhir'de yazılı kültürün bağlam özelliklerinin yanı sıra sözlü kültürün bağlam özelliklerinin de devam ettiği görülmüştür. İki nüsha incelendikten sonra yapılan karşılaştırmada anlatım farklılıkları ortaya konmuştur.

Özet (Çeviri)

In this study, two copies of Menâkıbu'l-Cevâhir written by Yahya bin Bahşi were examined in the context of oral and written culture.“Menakıpname”is a series of texts which are brought together consisting of many legends which are products of oral culture. From this point of view, the aim of the thesis is to determine whether oral performance has an effect on a manuscript text in two selected copies of Menâkıbu'l-Cevâhir, which is one of the products of the manuscript period, and what kind of features the anecdotes shaped by oral tradition gain in the context of writing. Thus, it is aimed to see the effect of context difference in the texts in the narratives that are written from the spoken texts in the selected texts. It is expected that this study will contribute to the understanding of the transition from oral culture to writing in the Turkish narrative tradition. This study consists of“Introduction”and six chapters. In the“Introduction”section, there are informations given about oral and written cultural environments and menakıbnames. In the second section the method of thesis is explained. In the third part, information is given about the copies of Emir Sultan, Yahya bin Bahşi and Menâkıbu'l-Cevâhir. In the section named as“Registered copy of Menâkıbu'l Cevâhir in the Kemankeş Section of Hacı Selim Ağa Library, No 410/1”, the verbal and written context elements were determined. The verbal and written context elements are given in the“Registered Copy of Menâkıbu'l Cevâhir in the Context of Speech and Written in İBB Atatürk Library, Osman Ergin Manuscripts Section No Oe_Yz_0639/01”. The comparison of these detected elements was examined in the section“Comparison of Examined Copies”. This study was completed with“Conclusion”and“References”sections. In this study, it has been found that the context features of oral culture continue as well as the context features of the written culture in Menâkıbu'l-Cevâhir. After examining the two copies, the differences in expression were revealed in the comparison made.

Benzer Tezler

  1. Hoca Ahmet Yesevi, Yesevilik ve Türk Topluluklarında Yesevi ile ilgili menkıbe ve efsaneler

    Khoja Ahmet Yassawi, Yassawism and history and legends about Yassawi in Turkic Communities

    YERNAT ABDRAKHOV

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Türk Dili ve EdebiyatıNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HİKMET KORAŞ

  2. Yahyâ bin Bahşî'nin Menâkıb-ı Emîr Sultân (Menâkıb-ı Cevâhir) adlı eseri -inceleme-metin-

    Yahyâ bin Bahşî's Menâkib-i Emîr Sultân (Menâkib-i Cevâhir) research and text

    HATİCE LİMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    DinUludağ Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİLAL KEMİKLİ

  3. Nahîfî'nin Cevâhirü'l-Menâkıb'ı (Gencîne-i Ahlâk): Tahlil ve metin

    Nahifi's Djewahiru'l-Menakib (Gendjine-i Achlak): Analysis and text

    İBRAHİM PAZAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    BiyografiMarmara Üniversitesi

    Türk Tarihi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. RECEP AHISHALI

  4. 'Menâkıbu'l Ârifîn tahlili indeksi

    Menâkibu'l Ârifîn analysis index

    MURAT KARADAĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    TarihNiğde Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MEHMET EKİZ

  5. Menâkibü'l-Ârifîn'e göre Hz.Mevlâna ve Mevlevîliğin halk eğitimine olan katkıları

    According tu Menakibu'l-Arifin the contributions being to public education of Hz.Mevlana and Mevlevilik

    MUSA ÇİFTCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ZEKİ ATÇEKEN