Lale-Nerkîs hanımlar ve icralarında kullandıkları süsleme elemanlarının tespiti
Determination of decorative elements in the performances of Lale and Nerkis ladies
- Tez No: 782047
- Danışmanlar: PROF. NESİBE ÖZGÜL TURGAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Lale ve Nerkis Hanımlar, Süslemeler, Türk sanat müziği, İcra, İcracı sanatçı, Lale-Nerkis Ladies, Ornamentations, Turkish art music, Performing, Artistic performance
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Müziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında; 1928-1937 yılları arasında taş plaklara sesleri kaydedilen ilk kadın Türk makam müziği ses sanatkârlarından Lale-Nerkîs Hanımlar'ın icralarında kullandıkları süsleme elemanları ele alınarak; üslûplarına açıklık getirilmesi/görünür kılınmasının yanı sıra Türk makam müziği tarihi ve icra geleneğinde üslûp özelliklerinin tespiti hakkında yapılacak çalışmalara katkı sağlaması hedeflenmiştir. Üç ana başlık altında incelenen tezde giriş bölümünün ardından birinci bölümünde; Sabetayist toplulukların Karakaş koluna bağlı Gencer ailesine mensup oldukları tespit edilen Lale ve Nerkîs Hanımlar'ın gizlilik esasına dayalı mezheplerinin yazılı kuralları gereği oldukça karışık hale gelen soy bağlarının sağlıklı bir şekilde oluşturulması amaçlanmıştır. Sabetayist mezhep mensuplarından Lale ve Nerkîs Hanımlar'ın kapalı yaşam prensipleri ile örtüşmeyen, duygu ve düşüncelerin dışa vurumu ile kitleleri farklı kimliklerle buluşturan müzik sanatına olan bağlılıklarının dini inançlarının üzerinde olduğunun tespiti yapılmıştır. İkinci bölümde ise; seçilen eserlere TRT, Divan Makam isimli güvenilir nota arşivlerinden erişim sağlanarak taş plaklardan internet ortamına aktarılan ses dokümanları işitsel yöntem aracılığıyla analiz edilmiştir. Türk makam müziği icra geleneğinde üslûp ve tavır bağlamında Lale ve Nerkîs Hanımlar'ın bireysel icralarında kullandıkları; icra geleneğinde var olan süsleme elemanları tespit edilerek sınıflandırılmıştır. Analizlerden elde edilen veriler ışığında Lale ve Nerkîs Hanımlar'ın icralarında sıklıkla icra tekniklerini oluşturan süsleme elemanları çarpma, portamento, çift apojiyatür, vurgu olarak tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise, yapılan analizlere göre; Lale ve Nerkîs Hanımlar'ın icralarında tespit edilen süsleme elemanları matematiksel yönteme de başvurularak yüzde sistemi üzerinden hesaplanarak oranlanmış; Lale ve Nerkîs Hanımlar'ın bireysel icraları karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, considering the decoration elements used by Lale-Nerkîs Ladies, one of the first female Turkish makam music sound artists whose voices were recorded on gramophone records between 1928-1937; In addition to clarifying/making visible their styles, it is aimed to contribute to the studies to be carried out on the determination of stylistic features in the history of Turkish makam music and performance tradition. In the thesis, which is examined under three main headings, after the introduction, in the first part; It is aimed to establish a healthy lineage tie, which have become quite complicated due to the written rules of the secret sects of Lale and Nerkîs Ladies, who were determined to be members of the Gencer family of the Karakas branch of the Sabbatean communities. It has been determined that the devotion of Lale and Nerkîs Ladies, who are members of the Sabbatean sect, to the art of music, which does not coincide with the principles of closed life and brings together the masses with different identities with the expression of feelings and thoughts, is above their religious beliefs. In the second part, the audio documents transferred from the gramophone records to the internet were analyzed through the audio method by accessing the selected works from the reliable music archives named TRT and Divan Makam. In the context of style and attitude in the Turkish makam music performance tradition, Lale and Nerkîs Ladies used in their individual performances; The decoration elements existing in the performance tradition were determined and classified. In the light of the data obtained from the analyzes, the decoration elements that frequently constitute the performance techniques in the performances of Lale and Nerkîs Ladies were determined as multiplication, portamento, double appoggiatura, and emphasis. In the conclusion part, according to the analyzes made; The decoration elements identified in the performances of the Lale and Nerkîs Ladies were calculated and proportioned using the mathematical method, using the percentage system; The individual performances of Lale and Nerkîs Ladies are shown comparatively.
Benzer Tezler
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- Balıkesir tavukçuluk işletmelerinin yapısal özellikleri üzerinde bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MEHMET TOSUN
- Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayi Anonim Şirketi'nin örgütsel sosyoloji açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
M. SERDAR KARAMANOĞLU