Geri Dön

SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği tarafından takipli HIV ile enfekte olgularda antiretroviral tedavi değişiklikleri ve nedenlerinin retrospektif irdelenmesi

A retrospective investigation of antiretroviral treatment changes and causes in hiv-infected cases followed by The Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology of SBÜ Ankara Training and Research Hospital

PDF İndir

  1. Tez No: 784782
  2. Yazar: HÜSEYİN ESMER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ŞEBNEM ERDİNÇ, UZMAN ŞERİFE ALTUN DEMİRCAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
  6. Anahtar Kelimeler: HIV/ AIDS, Antiretroviral tedavi, Yan etki, AIDS, Antiviral ajanlar, HIV, Retrospektif çalışmalar, İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar, HIV/ AIDS, Antiretroviral therapy, Side effect, AIDS, Antiviral agents, HIV, Retrospective studies, Drug-related side effects and adverse reactions
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: HIV (human immunodeficiency virüs) enfeksiyonu kronik multisistemik bir enfeksiyon hastalığıdır. Son yıllarda bu hastalık ile ilgili tanı ve tedavi metotlarında ciddi ilerlemeler kaydedilmiştir. Antiretroviral tedavi (ART) HIV ilişkili mortalite ve morbiditeyi önemli ölçüde azaltarak, beklenen yaşam ömrünü HIV ile enfekte olmayan bireyler ile benzer hale getirip, HIV'i yönetilebilir kronik bir hastalığa çevirmiştir. Olguların takiplerinde ART değişikliği virolojik başarısızlık, direnç mutasyonları, tedavi uyumsuzluğu, olgunun isteği, yan etkiler, ilaç toksisitesi, koenfeksiyonlar, komorbiditeler, ilaç-ilaç etkileşimi, yaşlanma, gebelik planı veya durumu, tedaviyi basitleştirmek, tek tablet rejimlere geçmek, olgu uyumunu arttırmak ve maliyet gibi nedenlerle yapılabilmektedir. Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde takip edilen HIV ile enfekte olgularda ART değişiklikleri ve nedenlerini, sıklığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2000 -Aralık 2021 tarihleri arasında kliniğimizde takip edilen ve en az altı aydır ART alan HIV ile enfekte olguların dahil edildiği çalışmamız retrospektif kohort çalışması olarak planlandı. Olguların sosyodemografik, klinik ve laboratuvar bilgileri ve tedavileri kayıt altına alındı. Olguların ART başlangıç tarihleri, ART rejimleri, takip sırasındaki tedavi değişiklikleri ve nedenleri, ART'ye bağlı gelişen yan etkiler irdelendi. ART değişikliği en az bir antiretroviral ilacın değişimi olarak tanımlandı. HIV ile enfekte olgular ART değişikliği yapılanlar ve yapılmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Gruplar arasında demografik özellikler, tedavi uyumu, yaşama durumu, kronik hastalık varlığı, koenfeksiyon ve fırsatçı enfeksiyon varlığı, bazal CD4 + T lenfosit sayıları karşılaştırıldı. İstatistiksel analizler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 25.0 paket programı ile değerlendirildi. Sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma ve ortanca (en küçük-en büyük değer) ile sunuldu. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu görsel (histogram ve olasılık grafikleri) ve analitik yöntemler (Kolmogorov-Smirnov testi) kullanılarak değerlendirildi. Normal dağılım gösteren iki bağımsız grup karşılaştırmasında studen-t testi yapıldı. Backward methodu ile multiple lojistik regresyon analizi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 201 HIV ile enfekte olgunun %85,6'sı 2015 yılı ve sonrasında tanı almıştı. Olguların 34'ü (%16,9) 25-29 yaş aralığındaydı, 40'ı (%19,9) 18-24 yaş aralığında tanı almıştı. Tüm olguların 170'i (%84,6) erkekti. Yaş ortalaması 42,9±12,7, tanı alma yaş ortalaması 38,02±13,2 olarak saptandı. Tedavi uyumlu olgu oranı %82,6 olup, 10 (%5) olgu takipleri sırasında eks oldu. Olguların 47'sinde (%23,4) ek hastalık, 104'ünde (%51,8) osteopeni/osteoporoz, 37'sinde (%18,4) koenfeksiyon, 12'sinde (%6) HPV, 21'inde (%10,4) fırsatçı enfeksiyon vardı. Tedavi naif olguların 160'ında (%79,6) 2NRTI+INI antiretroviral ilaç kombinasyonu, 117'sine (%58,2) TAF/FTC+EVG/c, TDF/FTC+DTG, ABC/3TC/DTG antiretroviral tedavi rejimleri başlanmıştı. Olguların 33'ünde (%16,4) ART'ye bağlı yan etki gelişti. Tüm olguların 66'sında (%32,8) ART değişikliği yapıldı. ART değişikliğinin en sık nedeninin ART'ye bağlı yan etki (%31,7) olduğu görüldü. Yan etki gelişen olguların %84,8'inde ART değişikliği yapıldı. Yan etkilerin %55,6'sı genitoüriner sistem ve sindirim sisteminde görüldü. Direnç mutasyonu nedeniyle beş olguda bir defa, bir olguda dört defa olmak üzere 6 (%3) olguda 9 defa ART değişikliği yapıldı. Tedavi değişikliklerinin %52,2 oranında efavirenz veya dolutegravir veya elvitegravirin tenofovir disoproksil ile kombinasyonlarını içeren ilaç rejimlerinde yapıldığı görüldü. Antiretroviral tedavi değişikliği yapılan olguların yaş ortalaması (47,4), tedavi değişikliği yapılmayan olguların yaş ortalamasına göre (40,8) daha yüksek saptandı (p:0,001). ART değişikliği yapılan olgularda kronik hastalık varlığı (%31,8), tedavi değişikliği yapılmayan olgularda kronik hastalık varlığından (%19,3) fazlaydı (p<0,05). Multiple lojistik regresyon analizde her yıllık yaş artımında olgunun ilaç değişim riskinin 1,04 (1,01-1,06) kat arttığı saptandı (p<0,001). ART değişimi yapılan ve yapılmayan olgularda cinsiyet, tanı alma yaşı, medeni durum, meslek, eğitim durumu, test yapılma nedeni, olası bulaş yolu, tedavi uyumu, yaşama durumu, koenfeksiyon ve fırsatçı enfeksiyon varlığı, bazal CD4 + T lenfosit sayıları açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: HIV ile enfekte olgularda ART değişiminin en sık nedeninin yan etkiler olduğu ve ART değişikliği için risk faktörünün artan yaş olduğu saptandı. Tedavi uyumsuzluğu, osteopeni/osteoporoz, direnç, tek tablete geçiş, tedavi güncelleme, tedavi sadeleştirme, tedavi güçlendirme, ilaç-ilaç etkileşimi, gebelik durumu ve isteği, olgunun talebi diğer ART değişim nedenleri idi. Yan etki gelişme riskinin ART kullanma süresi arttıkça azaldığı, takibin ilk altı ayında gelişme olasılığının en yüksek düzeyde olduğu görüldü. HIV ile enfekte olgulara ART başlandıktan sonra özellikle takibin ilk iki yılında yan etki gelişimi açısından dikkatli olmak, gelişen yan etkilere erken müdahale etmek olguların ART'sini aksatmalarını önleyerek, tedavi uyumsuzluğu ve tedavi başarısızlığı olasılıklarının azalmasını sağlayabilir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: HIV (human immunodeficiency virus) infection is a chronic multisystemic infectious disease. In recent years, significant progress has been made related to the diagnosis and treatment of this disease. Antiretroviral therapy (ART) has turned HIV disease into a manageable chronic disease by significantly reducing HIV-related mortality and make life expectancy similar to non-infected individuals. ART changes can be made in cases for reasons such as virologic failure, resistance mutations, treatment non-compliance, request of case, side effects, drug toxicity, co-infections, comorbidities, drug-drug interactions, aging, pregnancy plan or status, simplifying treatment, switching to single-tablet regimens, increasing case compliance, and cost. In this study, it was aimed to evaluate ART changes, their causes, and frequency in HIV infected cases in Health Sciences University (SBU) Ankara Training and Research Hospital Infectious Diseases and Clinical Microbiology Clinic. Materials and methods: Our study, which included HIV-infected cases who were followed up between January 2000 and December 2021 and at least six months treated with ART in our clinic, was planned as a retrospective cohort study. Sociodemographic, clinical and laboratory information and treatment modalities of the cases were recorded. ART onset date, ART regimens, treatment changes during follow-up and their causes, and ART-related side effects of cases were investigated. ART change was defined as the change of at least one antiretroviral drug. HIV infected cases were divided into two groups as those who underwent ART change and those who did not. Demographic characteristics, treatment compliance, survival status, presence of a chronic disease, coinfection and opportunistic infection, baseline CD4 cell count were compared between the groups. Statistical package social science (SPSS) version 25.0 was used for data analysis. Continuous variables were presented as mean ± standard deviation and median (minimum-maximum value). Whether the continuous variables were suitable for normal distribution was evaluated using visual (histogram and probability graphs) and analytical methods (Kolmogorov-Smirnov test). Studen's t-test was used for the comparison of two independent groups with normal distribution. Multiple logistic regression analysis was performed with the backward method. P<0,05 was considered statistically significant. Results: 201 HIV-infected cases were included in the study, 85,6% of cases were diagnosed in 2015 and later. Thirty-four (16,9%) of the cases were between the ages of 25-29 and 40 of the cases (19,9%) were diagnosed between the ages of 18-24. One hundred seventy (84,6%) of all cases were male. The mean age and the mean age at diagnosis of the cases was 42,9±12,7 and 38,02±13,2 years, respectively. 82,6% of cases were compliant with treatment, and 10 (5%) cases died during their follow-up. There was additional disease, osteopenia/osteoporosis, co-infection, HPV infection and opportunistic infection in 47 (23,4%), 104 (51,8%), 37 (18,4%), 12 (6%), and 21 (10,4%) cases, respectively. 2NRTI+INI antiretroviral drug combination and TAF/FTC+EVG/c, TDF/FTC+DTG, ABC/3TC/DTG antiretroviral treatment regimens were started 160 (79,6%) and 117 (58,2%) cases who did not receive treatment before. ART- related side effects were observed in 33 (16,4%) cases. ART was changed in 66 (32,8%) cases. It was observed that the most common reason for ART change was ART-related side effects (31,7%). ART was changed in 84,8% of cases with side effects. 55,6% of the side effects were in the genitourinary system and digestive system. ART was changed once in five cases, four times in one case, and 9 times in 6 (%3) cases, due to resistance mutations. It was observed that 52,2% of the treatment changes were made in drug regimens including efavirenz or dolutegravir or combinations of elvitegravir with tenofovir disoproxil. The mean age of the cases who underwent ART changes (47,4) was higher than the mean age of the cases whose therapy was not changed (40,8) (p:0,001). The presence of chronic disease (31,8%) was found to be higher in cases whose ART was changed than the cases whose treatment was not changed (19,3%) (p<0,05). In the multiple logistic regression analysis, it was determined that the risk of drug change increased 1,04 (1,01-1,06) times with each increasing years of age (p<0,001). There was no significant difference in two groups with and without ART change in terms of gender, age at diagnosis, marital status, occupation, education level, reason for testing, possible transmission route, compliance with treatment, survival status, presence of a co-infection or opportunistic infection and baseline CD4 cell count (p>0,05). Conclusion: It has been observed that the most common reason for ART change in HIV infected cases is side effects and the risk factor for ART change increases with age. Other causes of ART change include treatment incompatibility, osteopenia/osteoporosis, resistance, switching to single tablet, treatment update, treatment simplification, treatment strengthening, drug-drug interaction, pregnancy status and desire, and request of case. It has been observed that the risk of developing side effects use decreases as the duration of ART use increases, and the possibility of developing side effects is at the highest level in the first six months. After starting ART, especially in the first two years being careful about the development of side effects and interventing in the developing side effects early will prevent the cases from disrupting their ART, which will reduce the rates of treatment non-compliance and treatment failure.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    862052

    SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniğinde tanı alan HIV ile enfekte hastalara başlanan antiretroviral tedavi rejimlerinin virolojik ve immünolojik yanıtlar açısından karşılaştırılması

    Comparison of antiretroviral treatment regimen started in HIV-infected patients diagnosed in the infectious diseases and clinical microbiology clinic of HSU Ankara Training and Research Hospital, in Terms of Virological and Immunological Responses

    OĞUZHAN YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÇİĞDEM ATAMAN HATİPOĞLU

  2. Tez No

    878610

    SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji kliniğinde yatarak takip edilen komplike ve komplike olmayan piyelonefrit olgularında eşlik eden risk faktörlerinin, izole edilen etkenlerin, direnç profillerinin ve ampirik tedavi uygunluğunun prospektif olarak değerlendirilmesi

    Prospective evaluation of risk factors, isolated pathogens, resistance profiles, and empirical treatment suitability in complicated and uncomplicated pyelonephritis cases followed up in the department of infectious diseases and clinical microbiology at HSU Ankara training and research Hospital

    GÜLŞAH GELİŞİGÜZEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    UZMAN ŞERİFE ALTUN DEMİRCAN

  3. Tez No

    767793

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji kliniği tarafından takip edilen HIV enfekte hastalarda geç tanının klinik, laboratuvar bulguları ve tedavi yanıtı üzerine etkilerinin incelenmesi

    Clinical, laboratory findings and treatment response of late diagnosis in HIV-infected patients followed by Ankara Training and Research Hospital infectious diseases and clinical microbiology clinic

    HATİCE KAYRETLİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÇİĞDEM ATAMAN HATİPOĞLU

  4. Tez No

    919858

    Acil serviste kan kültürü alınan hastalarda kültür sonuçlarının enfeksiyon parametreleri ve Q sofa skoru ile ilişkisi

    Relationship between culture results and infection parameters and Q sofa score in patients whose blood cultures were taken in the emergency department

    MELİH YOLCU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDAL DEMİRTAŞ

  5. Tez No

    814261

    Kronik hepatit B ve C hastalarında karaciğer fibrozisinin değerlendirilmesinde serum biyokimyasal belirteçlerin rolü ve karaciğer biyopsi sonuçları ile karşılaştırılması

    The role of serum biochemical markers in the evaluation of liver fibrosis in patients with chronic hepatitis B and C and comparison with liver biopsy results

    NAGİHAN ULU DEMİRCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLŞEN İSKENDER

Geri Dön