Understanding technical debt in complex system development projects: A visualization model
Kompleks sistem geliştirme projelerinde teknik borcu anlamak: Görselleştirme modeli
- Tez No: 785655
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ÖZCAN TOP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Görselleştirme, Kompleks sistemler, Sistem geliştirme yöntemleri, Teknik borç, Visualization, Complex systems, System development methods, Technical debt
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Enformatik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
KarmaĢık bir sistem, birbiriyle ve çevreyle iletiĢim kuran, belirli gereksinimlere ve temel iĢlevlere sahip çok sayıda ürünü ve alt sistemi birleĢtirir. KarmaĢık sistemlerin geliĢtirme aĢamaları, sistemlerin farklı bileĢenleri arasındaki etkileĢimler ve bağımlılıklar nedeniyle birbiriyle iç içe geçer. Bu faktörler nedeniyle, kompleks sistemleri geliĢtirmek yönetimsel ve teknik sorunları çözmeyi ve yeni teknolojileri benimserken inovatif yaklaĢımları gerektirir. Kompleks sistem geliĢtirme projelerinde; gerekli bütçe, sistemin karmaĢıklığı ve teslimat takvimleriyle baĢa çıkmak için alınan uygunsuz/hatalı kararlarla katlanarak artar. Takvim baskısı ve tanımlı isterlerin karmaĢıklığından dolayı, sistemin kritik bileĢenleri dahi prototip aĢamasındayken seri üretim paralelden baĢlatılabilir. Sistem mühendislerinin prototip bir ürün olmasa dahi sistem gereksinimlerini öngörmeleri beklenir. Sistem gereksinimlerindeki küçük bir değiĢiklik bile donanım tasarımını; geliĢtirilen yazılım modüllerini ve test senaryolarını etkileyebilir. Ürün yaĢam döngüsünde bu hatalar; milyonlarca dolarlık kayba, teslimat programlarının ertelenmesine neden olabilir. Seri üretime yönelik kararlar bu tip kompleks sistemlerde, geliĢtirme aĢamalarında alınmak zorunda kalınır. Bu tür kararlar genellikle teknik borç kapsamında ele alınabilir. Teknik borç, sistemin hızlı teslim gereksinimi nedeniyle sistemin genel kalitesini ve sürdürülebilirliğini etkileyen mühendislik kararlarıdır. Bu tür sistemleri geliĢtirmenin karmaĢıklığı, teknik borç kavramını daha da kritik hale getirir. Bu tez, karmaĢık sistem geliĢtirmede teknik borca neden olan faktörleri ve kararları ortaya çıkarmayı ve görünür kılmayı amaçlamaktadır. Bu bulgulara yönelik kompleks sistem geliĢtirme sürecinde teknik borcun üstesinden gelmek için görselleĢtirme modeli geliĢtirilmiĢtir. Bu amaçla öncelikle literatürde var olan teknik borç kategorileri belirlenmiĢtir. AraĢtırma sorularından ilki, Teknik borcun kompleks projelerde belirlenmesine mevut kategorilerin katkısını inceledi. Sonuca ulaĢmak için sekiz vaka üzerinde niteliksel analiz yapılmıĢtır. Seçilen vakaların karmaĢık yapıda projelerden olduğu literatür rehberliğinde doğrulanmıĢtır. KarmaĢık sistem geliĢtirme projelerinde TD'leri görselleĢtirmek için oluĢturulan model, ilgili vakalara uygulandı. TDVM modelinin çıktıları analiz edilerek literature yeni kategoriler önerildi. Ayrıca bu yeni kategoriler, alanında uzman kiĢiler tarafından değerlendirilerek nitel analize tabi tutulmuĢtur. Model üzerinde vakaların analizi sonucunda, karmaĢık sistem projelerinde teknik borç kavramının yönetimine iliĢkin altı iyileĢtirme paylaĢılmıĢtır. Yazılım geliĢtiricilere ek olarak, teknik borcun diğer proje paydaĢları üzerindeki etkisi bu araĢtırmayla ortaya çıkarılmayı hedeflendi.
Özet (Çeviri)
A complex system combines multiple articles with specific requirements and essential functions, communicating with each other and the environment. Development stages of complex systems intertwine with each other due to high-level interactions and dependencies among different components of systems. Due to these factors, developing complex systems usually requires unique approaches to solving managerial and technical problems and adopting new technologies. In a complex systems development project, required budget can exponentially grow with the complexity level of a product and inappropriate/bad decisions can be made to deal with tight delivery schedules. Due to the complexity of the specifications, a compulsory module of the system often requires mass production on the hardware level. System engineers sometimes need to foresee all system requirements, even without a rapid prototype. Even a minor change in the system requirements may affect hardware design, developed software modules, and test cases. Mass production decisions could be made during the development stages. These issues may cause significant expenses in total product lifecycle or postponing delivery schedules. The high complexity of developing large systems makes the technical debt concept even more critical. This thesis aims to reveal the factors and decisions that cause technical debt in complex systems development (CSD). For this purpose, existing categories in the literature were determined. The thesis seeks to answer how sufficiently the available categories determine technical debt in complex system development projects. A qualitative research was performed on eight cases to identify the answers to this question. Afterwards, a model was created to visualize TD in complex system development projects (TDVM) XXX. . With the guidance of the TDVM model, new categories were proposed in the literature. These new categories were evaluated by experts in the field and subjected to qualitative analysis. As a result of the analysis of the cases on the model, six improvements regarding technical debt management in complex system projects were shared. In addition to the software developers, the impact of technical debt on other project stakeholders has been revealed.
Benzer Tezler
- Value-based guidelines for ai adoption in it: Findings from a means-end chain analysis
Bilgi teknolojileri bölümlerinde yapay zeka benimsenmesine yönelik değer temelli öneriler: Neden-sonuç zinciri analizinden bulgular
AYŞE NİSA AKGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiVeri Mühendisliği ve İş Analitiği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. UMUT ASAN
- Analysis of technical debt in ML-based software development projects
Makine öğrenimi temelli yazılım geliştirme projelerinde teknik borcun analizi
PELİN DAYAN AKMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ÖZCAN TOP
PROF. DR. TUĞBA TAŞKAYA TEMİZEL
- A composed technical debt identification methodology to predict software vulnerabilities
Yazılım zafiyetlerini tahmin etmek için kapsamlı bir teknik borç tanımlama yöntemi
RUŞEN HALEPMOLLASI
Doktora
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE TOSUN KÜHN
- Exploring technical debt across ML project lifecycle: Aprocess-oriented analysis based on ISO standards
Makine öğrenmesi proje yaşam döngüsünde teknik borcunincelenmesi: ISO standartlarına dayalı süreç odaklı analiz
NİLAY AKGÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilim ve TeknolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiVeri Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞBA TAŞKAYA TEMİZEL
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ÖZCAN TOP
- Petrol ürünleri piyasasında devlet kontrolü ve idari müdahaleler
State control and administrative interventions in the market for petroleum products
MUSTAFA YAŞAR DEMİRCİOĞLU
