Kronik obstrüktif akciğer hastalarında dispne ve yorgunluğun öz etkililik düzeyine etkisi
The effect of dyspnea and fatigue on self-efficacy level in chronic obstructive pulmonary patients
- Tez No: 786131
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Akciğer hastalıkları, Akciğer hastalıkları-obstrüktif, Dispnea, Hemşirelik, Kronik hastalık, Yorgunluk, Öz yeterlilik, Lung diseases, Lung diseases-obstructive, Dyspnea, Nursing, Chronic disease, Fatigue, Self-efficacy
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, kronik obstrüktif akciğer hastalarında dispne ve yorgunluğun öz etkililik düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, Ekim 2021- Ekim 2022 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Antalya İl Sağlık Müdürlüğü Kepez Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları servisinde yatan 204 KOAH tanılı hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, mMRC Dispne Ölçeği, Dispne-12 Ölçeği, KOAH ve Astım Yorgunluk Ölçeği ve KOAH Öz Etkililik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için SAS version 9.4 programı kullanılmıştır. Araştırmanın ölçümle belirlenen nicel değişkenleri için tanımlayıcı istatistikler olarak ortalama ve standart sapma, sayımla belirlenen nitel değişkenler için ise tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde şeklinde gösterilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan KOAH tanılı hastaların %62.7'sinin erkek, %63.7'sinin 66 yaş ve üzerinde, %34.8'inin ilköğretim mezunu, %51'inin 5 yıldan az ve %35.8'inin ise GOLD II evresinde KOAH tanısına sahip olduğu belirlenmiştir. Hastaların %63.7'sinin mMRC Dispne düzeylerinin ağır ve çok ağır şiddetinde, Dispne- 12 Ölçeği puan ortalamalarının 24.1±8.13, KOAH-Astım Yorgunluk Ölçeği puan ortalamalarının 64.2±16.27 olduğu, dispne ve yorgunluk düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. KOAH Öz Etkililik Ölçeği puan ortalamalarının 2.2±0.85 olduğu ve hastaların öz etkililik düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Dispne ve yorgunluk düzeyleri arasında pozitif yönlü, güçlü bir ilişki varken öz etkililik ile dispne ve yorgunluk düzeyleri arasında negatif yönlü, güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Dispne ve yorgunluğun öz etkililik düzeyine negatif yönde etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Araştırmamıza katılan KOAH tanılı hastaların dispne ve yorgunluk düzeylerinde artışın öz etkililik düzeylerinde azalmaya neden olduğu belirlenmiştir. KOAH tanısına sahip hastaların öz etkililik düzeylerinin geliştirilmesi için dispne ve yorgunluk düzeylerinin azaltılmasına yönelik uygun hemşirelik girişimlerinin planlanması ve bu alanda araştırmaların artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted descriptively to determine the impact of dyspnea and fatigue on self-efficacy levels in patients with COPD. Method: The research was carried out with 204 COPD patients hospitalized in October 2021- October 2022 the Chest Diseases Service of the Antalya Kepez State Hospital, Ministry of Health of the Republic of Turkey. The study used Personal Information Form, COPD and Asthma Fatigue Scale, mMRC Dyspnea Scale, Dyspnea-12 Scale, and COPD Self-Efficacy Scale for data collection. Statistical analysis of the data was performed using SAS version 9.4. Descriptive statistics, including mean and standard deviation for quantitative variables, numbers and percentages for qualitative variables were used to analyze the data. Results: It was determined that 62.7% of the patients were male, 63.7% were aged 66 and over, 34.8% were primary school graduates, 51% were diagnosed with COPD less than 5 years and 35.8% were in GOLD II stage. 63.7% of the patients had severe and very severe mMRC dyspnea levels, Dyspnea-12 Scale mean score was 24.09±8.13, COPD-Asthma Fatigue Scale mean score was 64.17±16.27, dyspnea and fatigue levels were high. It has been ascertained that the mean score of the COPD Self-Efficacy Scale is 2.23±0.85 and that the self-efficacy levels of the patients are low. While there was a strong positive relationship between dyspnea and fatigue levels, a strong negative relationship was found between self-efficacy and dyspnea and fatigue levels (p<0.05). The study concluded that dyspnea and fatigue negatively impacted self-efficacy levels. Conclusion: The study found that increasing dyspnea and fatigue levels in COPD patients led to a decrease in their self-efficacy levels. In order to improve the self-efficacy levels of patients with COPD, it's recommended to plan appropriate nursing interventions to reduce dyspnea and fatigue levels and to increase research in this area.
Benzer Tezler
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarında ve sağlıklı bireylerde fiziksel uygunluğun karşılaştırılması
The Physical fitness of individuals with chronic obstructive pulmonary disease versus healty population
SEVDA VURUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiKardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR TUNALI
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarında ve sağlıklı kişilerde pulmoner fonksiyonlar, fonksiyonel egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması
A comparison of pulmonary function, functional exercise capacity and quality of life in chronic obstructive pulmonary disease patients and healthy people
EBRU ÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiKardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA SAVCI
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarında kronik hastalık tedavisinin fonksiyonel değerlendirmesi – yorgunluk ölçeği (FACIT -F) türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelenmesi
Investigaton of the psycometric properties of the turkish version of the functional assessment of chronic illness therapy – fatigue (FACIT -F) scale in patients with chronic obstructive pulmonary disease
NURAY SARICAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR NAZ GÜRŞAN
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarında üst ekstremite kas kuvveti eğitiminin solunum ve periferal kas kuvveti, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Effect of upper extremity muscle strength training on respiratory and peripheral muscle strength, activities of daily living and quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease
EBRU ÇALIK KÜTÜKCÜ
Doktora
Türkçe
2014
Göğüs HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiKardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ARIKAN
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin beden kütle indekslerine göre yorgunluk ve dispne durumları arasındaki ilişki
The relationship between fatigue and dyspnea status according to body mass index of individuals with chronic obstructive pulmonary disease
RABİA ŞENYIL GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA ARSLAN