Geri Dön

Çölyak hastalarında COVID-19 pandemisinin glütensiz diyet uyumu ve yaşam kalitesine etkileri

Effects of the COVID-19 pandemic on gluten-free diet compliance and quality of life in celiac patients

  1. Tez No: 788732
  2. Yazar: NESLİHAN UZUNKOL
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ÖNER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Çölyak hastalığı, COVİD-19 pandemisi, Glütensiz diyet, Yaşam kalitesi, COVID 19, Diyet, Glutenler, Korona virüs enfeksiyonları, Korona virüsler, Pandemiler, Celiac disease, COVID-19 pandemic, Gluten-free diet, Quality of life, COVID 19, Diet, Glutens, Coronavirus enfections, Coronaviridae, Pandemics
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, yetişkin Çölyak hastalarında COVİD-19 pandemisinin glütensiz diyet uyumu ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Kayseri Çölyakla Yaşam Derneği'ne üye en az 1 yıldır Çölyak hastalığı tanısı almış 18 yaş üzeri 158 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Sosyodemografik özellikleri, glütensiz diyet uyum sorularını, pandemi sorularını ve Çölyak Hastalarında Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi Anketini içeren çoktan seçmeli ve açık uçlu sorular içeren anket çevrimiçi olarak doldurmaları istenmiştir. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %29.1'i erkek, %70.9'u kadın, yaş ortalaması 36.39±11.23 yıldır. Pandemi döneminde glütensiz ürün bulmada zorlananların oranı %43.7'dir. Katılımcıların pandemi döneminde glütensiz diyet uyumu %50'sinde pandemi öncesi ile aynı kaldığı, %34.2'sinde pandemi öncesinden daha iyi olduğu ve %15.8'inde ise pandemi öncesinden daha kötü olduğu saptanmıştır. Toplam yaşam kalitesi puanı 125.42±29.10 hesaplanmıştır. Kadınların duygusal ve endişe alt ölçekleri ile toplam puanları erkeklere göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p <0.05). Pandemi döneminde glütensiz ürün bulmada zorluk yaşayan grupta sosyal, endişe ve gastrointestinal alt ölçek ile toplam puanları anlamlı bir şekilde daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Glütensiz diyet uyumunun yüksek olduğu grupta uyumun düşük olduğu gruba göre duygusal ve gastrointestinal alt ölçek puanları anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.05). Glütensiz diyet uyumunun pandemi öncesinden daha kötü olduğunu belirten katılımcıların duygusal, sosyal, endişe, gastrointestinal ve toplam puanları diğer katılımcılardan anlamlı düşük saptanmıştır (p<0.001). Sonuç olarak; glütensiz diyete uyup uyamama durumu, pandemi döneminde glütensiz diyet uyumunun değişimi ve bu dönemde glütensiz ürün bulmada zorluk yaşanması Çölyak hastalarının yaşam kalitelerini etkilemiştir. Bu durumda Çölyak hastalığı konusunda hastalara daha fazla bilgi verilmelidir. Ayrıca pandemiden dolayı düşen özellikle Çölyak hastalarında ekonomik refah devlet desteğini gerektirmektedir.

Özet (Çeviri)

In this study, it was aimed to investigate the effects of the COVID-19 pandemic on gluten-free diet compliance and quality of life in adult Celiac patients. 158 people over the age of 18 were included in the study who have been diagnosed with celiac disease for at least 1 year among members of the Kayseri Association of Living with Celiac Disease. They were asked to fill out a multiple-choice and open-ended questionnaire online, including sociodemographic characteristics, gluten-free diet compliance questions, pandemic questions, and Celiac Disease Questionaire. Of the patients included in study, 29.1% were male, 70.9% were female, with a mean age of 36.39±11.23 years. The rate of those who have difficulty in finding gluten-free products during the pandemic period is 43.7%. During the pandemic, compliance to a gluten-free diet of the participants was found to be the same as before the pandemic in 50%, better than before the pandemic in 34.2%, and worse than before the pandemic in 15.8%. Total quality of life score was calculated as 125.42±29.10. Emotional and worries subscales and total scores of women were found to be lower than men (p <0.05). During the pandemic period, social, worries, gastrointestinal subscales and total scores were found to be significantly lower in the difficulty in finding glüten-free products group (p<0.001). Emotional and gastrointestinal subscales scores were found to be significantly higher in the group with high gluten-free diet compliance compared to the group with low compliance. (p<0.05). Emotional, social, worries, gastrointestinal subscales and total scores were found to be significantly lower in participants, who stated that their compliance to a gluten-free diet was worse than before the pandemic (p<0.001). In conclusion; the situation of being able to comply with a gluten-free diet, the change in compliance with a gluten-free diet during the pandemic period, and the difficulty in finding gluten-free products in this period have affected the quality of life of the celiac patients. In this case, patients should be given more information about celiac disease. In addition, the economic welfare that has fallen due to the pandemic requires state support, especially in celiac patients.

Benzer Tezler

  1. Çölyak hastalığı olan çocuklarda COVID-19 pandemisinin glütensiz diyete uyuma ve antropometrik ölçümlere etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effect of the COVID-19 pandemic on gluten-free diet compliance and anthropometric measurements in children with celiac disease

    YAĞMUR ERKOL YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GastroenterolojiAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZARİFE KULOĞLU

  2. COVID-19 pandemisi sırasında çölyak hastalığı olan çocuklarda glütensiz diyete uyumun değerlendirilmesi

    Evaluation of compliance with the gluten-free diet in children with celiac disease during the COVID-19 pandemic

    MERVE ERTÜRK BEYTER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FUNDA ÇETİN

  3. Preoperatif anestezi değerlendirmesinde hastaların bilgi kaynağı olarak internet kullanımının değerlendirilmesi

    Evaluation of the internet use as a source of patients' information about anesthesia in the evaluation of preoperative anesthesia

    UFUK SEZGİN BÜCÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Anestezi ve ReanimasyonTrakya Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALKİN ÇOLAK

  4. İzmir ili dahilinde Turfanda sebze yetiştirmede kullanılan seraların bugünkü durumu

    Başlık çevirisi yok

    ATİLLA ÇOLAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    ZiraatEge Üniversitesi

    Kültürteknik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALTAN ŞAHİN

  5. Kümelerarası korelasyon çözümlemesi

    Başlık çevirisi yok

    TAYFUN ÇOLAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Matematikİstanbul Üniversitesi

    PROF. DR. MERİH İPEK