Osmanlı mekteplerinde dil bilgisi öğretimi ve Mehmet Emin'in Şarf-ı Türkî'si üzerine bir inceleme
Grammar teaching in Ottoman schools and study on Mehmet Emin's Şarf-ı Turkı
- Tez No: 788894
- Danışmanlar: PROF. DR. CELAL DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Education and Training, Turkish Language and Literature, History
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi, Türkçe öğretimi, sarf, Mehmed Emin, Eğitim tarihi, Mehmed Emin Efendi, Okullar, Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, Sarf-ı Türki, Türkçe eğitimi, Grammar, Turkish teaching, grammar rules, Mehmed Emin, Educational history, Mehmed Emin Efendi, Schools, Ottoman State, Ottoman Period, Sarf-ı Türki, Turkish education
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçe, geniş bir coğrafyada konuşulan kökleri çok eskiye dayanan zengin bir dildir. Böyle köklü ve zengin bir dilin grameri üzerine tarihte çok fazla esere rastlanmamaktadır. Tanzimat Dönemi'nde ana dilimiz Türkçenin öğretimiyle ilgili çalışmalar yapılmış ve Türkçenin grameri üzerine kitaplar yazılmıştır. Bu gramer kitaplarından biri de Askeri Rüşdiye Mektebi birinci sınıflarda okutulmak üzere Ķâǿimmaķâm Mehmed Emin tarafından yazılan“ Śarf-ı Türkî”adlı dil bilgisi kitabıdır. Çalışmada, öncelikle bu eserin transkripsiyonlu çevirisi yapılmıştır, ayrıca eserin içeriği, dil bilgisi öğretim yöntemi, eserdeki gramer terimleri ile dil ve anlatımı ortaya konmuştur. Çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Osmanlı mekteplerindeki dil bilgisi dersleri ve dil bilgisi öğretimi ele alınmıştır. İkinci bölümde“ Śarf-ı Türkî”nin Latin alfabesine transkripsiyonlu çevirisi yapılmış, eserin bölümleri incelenerek gramer terimlerinden dizin oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde ise eserde kullanılan yöntem ve teknikler tespit edilmiştir. Bu çalışma“ Śarf-ı Türkî”nin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma ilgili kitap, makale, yüksek lisans ve doktora tezleri, Türkçe öğretim programları incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Turkish is a rich language that is spoken in a wide geography and is a language going back to ancient times. There are not many works on the grammar of such a deep-rooted and rich language in history. During the Tanzimat Period, studies were carried out on the teaching of our mother tongue Turkish and books were written on the grammar of Turkish. One of these grammar books is the grammar book“Śarf-ı Türkî (Turkish Grammar)”, written by Lieutenant Colonel Mehmed Emin to be taught in the first grades of the Military Middle School. The basis of our study consists of translating this work with transcription and stating its importance in terms of Turkish teaching by revealing the content, language and expression of the work, grammar teaching method, grammar terms in the work. Scanning method is used in the study. The study has three parts. In the first chapter, grammar lessons and grammar teaching in Ottoman schools are discussed. In the second part,“Śarf-ı Türkî (Turkish Grammar)”is translated into Latin alphabet with transcription, and the sections of the work are examined and an index is created from grammatical terms. In the third part, the methods and techniques used in the work are identified. The purpose of the study is to reveal the place and importance of“ Śarf-ı Türkî”(Turkish Grammar)" in Turkish teaching. For this study, related books, articles, master's and doctoral theses, Turkish teaching programs were examined.
Benzer Tezler
- Rüştiye mekteplerinde dil bilgisi öğretimive el-Hâc Hâfız Ali'nin Osmanlıca Sarf ü Nahvdersleri adlı eserinin değerlendirilmesi
Grammar teaching in rüşti̇ye schools and el-Hâc Hâfiz Ali̇'s work titled“Ottoman Turkish grammar and syntax lessons”
YELİZ HELVACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİYE İLKAY YEMENİCİ
- Osmanlı Devleti'nin Yenileşme Dönemi'nde dil eğitimi
Language education in the Reformation Period of the Ottoman State
BEKİR KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER YILDIRIM
- Eğitimde bir öncü: Selim Sabit Efendi, hayatı ve eserleri
An avant-garde in the field of education: His life story, his works and Selim Sabit Efendi
HALİL ÖZEÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH MARTAL
- Türklere Arapça kelime ve gramer öğretim yöntem ve teknikleri sorunlar ve çözüm önerileri
Methods and techniques in teaching Arabic words and grammar to Turks problems and solution proposals
AHMET ALTUN
Doktora
Türkçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN ÖZDEMİR
- Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Elbistanlı memurlar
Elbistan officials according to civil service registration records
ŞEYMA BÜLBÜL