Epicometis (Tropinota) hirta poda (Coleoptera: Scarabaeidae) bireylerinin cinsiyetlerinin veri madenciliği algoritması ile ayrılması
Classifying the gender of Epicometis (Tropinota) hirta poda (Coleoptera: Scarabaeidae) individuals via data mining algorithm
- Tez No: 789036
- Danışmanlar: DOÇ. DR. COŞKUN GÜÇLÜ, DOÇ. DR. YASİN ALTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Genetik, Genetics
- Anahtar Kelimeler: CART, CHAID analizi, Cinsiyet, Sınıflama yöntemleri, Tropinota hirta, Classification and Regression Trees Theory, CHAID analysis, Gender, Classification methods, Tropinota hirta
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Enzim ve Mikrobiyal Biyoteknoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Epicometis (Tropinota) hirta (Poda) meyve ağaçları, çilek, gül, buğdaygil gibi bitkilerin çiçeklerinde beslenir, erkek ve dişi organları yerler. Bazen körpe sürgün, yaprak, hatta meyveyle beslendikleri de olmaktadır. Uçma kapasiteleri yüksek olduğu için değişik bitkilere geçer ve zararlarını devam ettirirler. Bunun sonucu olarak zarar görmüş çiçekler meyve bağlayamazlar. Tarımsal açıdan önemli zararlı konumundadırlar. Bu çalışma, ağaç temelli veri madenciliği algoritmaları kullanılarak bazı taksonomik karakterler üzerinden T. hirta'nın böcek türlerinin cinsiyetlerinin belirlenmesi için yeni bir morfometrik karakterizasyon geliştirmeyi amaçlamıştır. Çalışmada, 516 dişi ve 504 erkek böcek türlerine ait bazı morfometrik özellikleri bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Veri madenciliği algoritmalarının bağımlı değişkeni ise böceklerin türlerinin cinsiyetleri (erkek ve dişi) ikili yanıt değişkeni olarak tanımlanmıştır. Chi-Square Automatic Interaction Detector (CHAID), Exhaustive CHAID, Classification and Regression Tree (CART) ve Quick Unbiased, Efficient Statistical Tree (QUEST) algoritmalarının cinsiyet ayrımındaki test set başarısı sırasıyla %96,20, %92,20, %%94,20 ve %93,20 iken, ROC eğrisi altında kalan alan ise sırasıyla 0,913, 0,922, 0,925 ve 0,931, Matthews korelasyon (Phi) katsayıları 0,829, 0,844, 0,850 ve 0,864 ve Cohen's Kappa katsayıları (κ) 0,823, 0,843, 0,849 ve 0,863 olduğu tespit edilmiştir. CHAID, Exhaustive CHAID, CART ve QUEST algoritmalarındaki ağaç yapısındaki ilk dallanma Filagellum Uzunluğu (FU) olup, kesim noktaları sırasıyla 0,830-0,950 mm, 0,830-0,910 mm, 0,875-0,915 mm ve 0,895-0,944 mm arasındaki olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, T. hirta böcek türleri cinsiyetlerinin morfometrik ayrımlarının ele alınan tüm algoritmalar tarafından başarı ile yapılabileceği kanıtlanmıştır. Bu çalışma, T. hirta böcek türleri cinsiyetlerinin taksonomik karakterlere dayalı uygun istatistiksel algoritmalarla ayırt edilebileceğini ve cinsiyetlerin tespit etmek için taksonomi çalışmaları ile entegre edilebileceğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Tropinota (Epicometis) hirta (Poda) fruit trees, strawberries, roses, wheatgrass feed on the flowers of plants such as wheatgrass, eat male and female organs. Sometimes they feed on shoots, leaves or even fruit. Since their ability to fly is high, they migrate to different plants and continue their damage. As a result, damaged flowers cannot set fruit. They are important pests related to agriculture. This study aimed to develop a morphometric characterization method to determine the gender of the beetle species T. hirta using tree-based data mining algorithms based on certain taxonomic characteristics. A total of 516 female and 504 male individuals were used in the study, and their morphometric features were used as independent variables. The dependent variable for the data mining algorithms was the gender of the individuals, defined as a binary response variable. The performance of the algorithms- Chi-Square Automatic Interaction Detector (CHAID), Exhaustive CHAID, Classification and Regression Tree (CART), and Quick Unbiased, Efficient Statistical Tree (QUEST)- in differentiating the sexes was evaluated using several metrics such as the area under the ROC curve, Matthews correlation coefficient, and Cohen's Kappa coefficient. The results showed that all algorithms were able to successfully distinguish the sexes of the individuals with high accuracy. The first branching of the tree structure generated by the algorithms was based on the Filagellum Length (FU) of the individuals, with specific cut-off points identified for each algorithm. The findings of this study demonstrated the potential of using morphometric characteristics and tree-based data mining algorithms to determine the sexes of T. hirta individuals, and suggested that such methods can be integrated into taxonomic studies to improve the accuracy of species identification.
Benzer Tezler
- Tropinota (Epicometis) hirta (Poda) (Coleoptera; Scarabaeidae) nın Tokat ve çevresindeki konukçuları, yayılışı, zarar düzeyi, bazı biyolojik özellikleri ve mücadele imkanları üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KENAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatCumhuriyet ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİKDAT DOĞANLAR
- Farklı tuzakların Afyonkarahisar ili Sultandağı ilçesinde kiraz ve elmalarda zarar yapan bakla zınnı (Epicometis (=Tropinota) Hirta (Poda) (Coleoptera:Scarabaeidae))'nın yakalanması üzerine etkisi
Effects of the different traps on of Epicometis (=Tropinota) Hirta (Poda) (Coleoptera:Scarabaeidae) harmful on apple and cherry trees district in Sultandaği province in Afyonkarahisar
ALİ SAĞDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT YAŞAR
- Farklı tuzakların Isparta ili Yalvaç ilçesinde armut ve eriklerde zarar yapan baklazınnı (Epicometis (=Tropinota) Hırta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae))'nın yakalanması üzerine etkisi
Effects of the different traps on of Epicometis (=Tropinota) Hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) harmful on pear and plum trees district in Yalvaç province in Isparta
OSMAN UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT YAŞAR
- Çankırı (Kızılırmak)'da karpuz ve kavun ekim alanlarında bulunan böcek türleri ile bunların organik tarım açısından değerlendirilmesi
Insect species in melon and watermelon sowing areas and evaulation of those species in terms of organic agriculture in Çankiri (Kizilirmak)
MUHARREM ŞİMŞEK
- Çanakkale ili meyve alanlarında zararlı baklazınnı (Epicometis (=Tropinota) hirta(Poda)(Coleoptera: Scarabaeidae)'nın yakalanmasında farklı tuzakların etkisinin belirlenmesi
Determining effects of different traps in catching of Epicometis (=Tropinota) hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) which harms fruit orchards in Çanakkale province
BEGÜM GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÖZPINAR