Yaşlı bireylerde akılcı ilaç kullanımı davranışları ve bilgi düzeylerinin incelenmesi
Investigation of rational drug use behaviors and knowledge levels of elderly individuals
- Tez No: 789942
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL TUĞRUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, İlaç kullanımı davranışları, Yaşlı, Bilgi düzeyi, Yaşlılar, İlaç kullanımı, İlaç kullanımını değerlendirme, Rational drug use, Drug use behaviors, Elderly, Level of knowledge, Aged, Drug utilization, Drug utilization review
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma yaşlı bireylerin akılcı ilaç kullanımı davranışları, akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeylerinin ve akılcı ilaç kullanımını etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma analitik-kesitsel olarak 01 Ekim 2021- 01 Kasım 2022 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde yatarak tedavi alan hastalarla dâhiliye ve cerrahi kliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemine, evreni bilinmeyen örneklem hesabı yöntemi ile 440 yaşlı birey alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında sosyo-demografik özellikleri içeren tanıtıcı özellikler formu, yaşlıların akılcı ilaç kullanımı davranışlarını değerlendirmek için soru formu ve akılcı ilaç kullanım bilgi düzeylerini belirlemek için akılcı ilaç kullanım ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U ve Kruksal-Wallis testi kullanılmış, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya alınan yaşlıların yaş ortalamasının 72,56±5,84 olduğu ve %51,8'inin erkek olduğu belirlendi. Yaşlıların %91,6'sının sağlık sorunu olduğunda hekime başvurduğu, %92,7'sinin hekimin verdiği ilaç dışında ilaç kullanmadığı, %85,9'unun kalan ilaçları sakladığı belirlendi. Yaşlıların %98,9'unun ilaçların yan etkileri konusunda bilgi almadığı, %89,3'ünün ilaçların prospektüsünü okumadığı ve %79,1'inin ilaçların son kullanma tarihini kontrol etmediği bulundu. Yaşlıların %72,3'ünün hekime muayene olmadan ağrı kesici ilaç kullandığı belirlendi. Yaşlıların akılcı ilaç kullanma ölçeği puan ortalamasının 32,52±2,93 olduğu saptandı. Okur yazar olmayanların ve bekar olanların akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeylerinin daha düşük olduğu bulundu. Evde tarihi geçmiş ilaç bulundurma, ilaçların son kullanma tarihini kontrol etme, kendi başına antibiyotik kullanma davranışları ile akılcı ilaç kullanımı ölçeği puan ortalaması arasında anlamlı bir fark olduğu belirlendi (p<0,05). 10 Sonuç: Çalışma sonucunda yaşlıların akılcı ilaç kullanım bilgi düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşıldı. Yaşlıların eğitim durumunun, evde tarihi geçen ilaç bulundurmanın, muayene olmadan antibiyotik kullanma durumunun, ilaçların saat ve dozunu hatırlama durumunun akılcı ilaç kullanım bilgi düzeylerini etkilediği saptandı.
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted for the purpose of examining rational drug use behaviors, rational drug use information levels and factors affecting rational drug use. Materials and Methods: This analytical-cross-sectional study was conducted in the internal medicine and surgery clinics of Aydın Adnan Menderes University Research and Application Hospital between 01 October 2021 and 01 November 2022 with inpatients. 440 elderly individuals were included in the sample of the study with the method of sampling calculation of unknown universe. In the collection of research data, an introductory characteristics form including socio-demographic characteristics, a questionnaire to evaluate rational drug use behaviors of the elderly, and a rational drug use scale to determine rational drug use knowledge levels were used. Descriptive statistics, Mann-Whitney U and Kruksal-Wallis tests were used in the analysis of the data, and p<0,05 was considered statistically significant. Results: It was determined that the mean age of the elderly people included in the study was 72,56±5,84 and 51,8% were male. It was determined that 91,6% of the elderly applied to the physician when they had a health problem, 92,7% did not use any medicine other than the medicine prescribed by the physician, and 85,9% kept the remaining medicines. It was found that 98,9% of the elderly did not receive information about the side effects of drugs, 89,3% did not read the prospectus of the drugs, and 79,1% did not check the expiration date of the drugs. It was determined that 72,3% of the elderly used pain medication without consulting a physician. The mean score of the rational drug use scale of the elderly was found to be 32,52±2,93. It was found that illiterate and single people had lower knowledge of rational drug use. It was determined that there was a significant difference between the behavior of keeping expired drugs at home, checking the expiration date of drugs, using antibiotics on their own, and the mean score of the rational drug use scale (p<0,05). 12 Conclusion: As a result of the study, it was concluded that the rational drug use knowledge level of the elderly was low. It was determined that the education level of the elderly, having expired drugs at home, using antibiotics without being examined, and remembering the time and dose of the drugs affected the rational drug use knowledge levels.
Benzer Tezler
- 65 yaş üstü bireylerin kronik ağrı yönetimiyle ilgili bilgi tutum ve davranışları
Management of chronic pain knowledge, attitudes, and practices in individuals aged 65 and older
ELİF SEDA DOĞANER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
- Aydın efeler ilçesi 65 yaş üstü bireylerde akılcı ilaç kullanımı farkındalığı, uygunsuz ilaç kullanımı ve maliyeti
Awareness of rational use of drugs, inappropriate drug use and cost of individuals over 65 years of age in aydin efeler district
FATMA AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Halk SağlığıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ABACIGİL
- Hipertansiyon tanılı hastaların hekim dışı önerilerle ağrı kesici kullanım farkındalıklarının belirlenmesi
Determining the awareness of pain relief use among patients diagnosed with hypertension based on non-medical advice
ÖMER KIPIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
PROF. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN
- Teknoloji kullanımının kuşaklara göre akılcı ilaç kullanımı farkındalığına etkisi
The effect of technology use on awareness of rational drug use by generations
SEDA GERMİYANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR ÇELİK
- Samsun'daki aile hekimliği asistanlarının selektif serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) grubu ilaçları akılcı ilaç kullanımı prensiplerine göre reçetelemeleri
Prescribing (SSRI) (selective serotonin reuptake inhibitor) group medicines by family medicine assistants in samsun according to rational medicine principles
GÖZDE NUR KOÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL